Νέα δεδομένα για χιλιάδες πλειστηριασμούς φέρνει το νομοσχέδιο για τους servicers, δίνοντας στους οφειλέτες δυνατότητα επανεκκίνησης της διαδικασίας ρύθμισης ακόμη και αν έχει ξεκινήσει αναγκαστική εκτέλεση, εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί πλειστηριασμός με κατακύρωση. Από την υποβολή πλήρους αίτησης προστατεύεται η κύρια κατοικία, ενώ αν ο πιστωτής δεν απαντήσει εντός τριμήνου, «παγώνουν» οι τόκοι και αναστέλλονται οι εκκρεμείς διαδικασίες εκτέλεσης. Εξαίρεση αποτελούν αιτήσεις που υποβάλλονται το τελευταίο τρίμηνο πριν από τον πλειστηριασμό.
Μπορεί η συζήτηση για το νομοσχέδιο των servicers να επικεντρώθηκε στο άρθρο 23 και στο εάν μια σύμβαση ρύθμισης θα μπορούσε να υποκαταστήσει την έκδοση διαταγής πληρωμής σε περίπτωση αθέτησής της, όμως οι υπόλοιπες διατάξεις εισάγουν μια νέα εποχή στις ρυθμίσεις δανείων με καθυστέρηση, με συγκεκριμένα βήματα, προθεσμίες και «πάγωμα» τόκων όταν καθυστερεί ο servicer.
Η νέα διαδικασία καλύπτει οφειλές προς τράπεζες, servicers, υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα, καθώς και υποκαταστήματα αλλοδαπών τραπεζών. Μπορεί να αξιοποιηθεί με αίτηση του οφειλέτη ακόμη και όταν η υπόθεση βρίσκεται σε οποιοδήποτε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης. Αυτό προβλέπει το άρθρο 19 του νομοσχεδίου, που ορίζει ότι «η διαδικασία καταλαμβάνει οφειλές που βρίσκονται σε οποιοδήποτε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει διενεργηθεί πλειστηριασμός, που έχει καταλήξει σε κατακύρωση».
Το πεδίο εφαρμογής είναι ευρύ με κάποιες εξαιρέσεις, όπως οι οφειλές από μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, τα κοινοπρακτικά δάνεια, καθώς και υποθέσεις για τις οποίες έχει ήδη τηρηθεί η ειδική διαδικασία του άρθρου 182 ν. 5193/2025, δηλαδή έχει προηγηθεί η υποχρεωτική έγγραφη πρόταση ρύθμισης του πιστωτή τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Οπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά στελέχη της αγοράς των servicers, «οδηγεί σε ένα άτυπο μορατόριουμ των πλειστηριασμών, που θα επεκταθεί από τον Φεβρουάριο –οπότε και εκτιμάται ότι θα ενεργοποιηθεί ο νόμος– έως το καλοκαίρι του 2027, αν συνυπολογιστούν και οι νέες προθεσμίες που προβλέπονται για τη ρύθμιση οφειλών».
Η πρόβλεψη σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των παλιών υποθέσεων που είναι άκαρπες θα μπορούν να ξεκινήσουν από την αρχή, δίνοντας τη δυνατότητα στον οφειλέτη να υποβάλει αίτηση και για δάνεια στα οποία έχουν ήδη ολοκληρωθεί χωρίς συμφωνία οι διαδικασίες του Κώδικα Δεοντολογίας. Να διευκρινιστεί ότι στον ισχύοντα Κώδικα εξαιρούνται απαιτήσεις από συμβάσεις που είχαν καταγγελθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015. Το νομοσχέδιο δεν διατηρεί την εξαίρεση αυτή και προβλέπει ειδική ειδοποίηση, εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του, για ήδη καταγγελμένες συμβάσεις χωρίς ενεργή ρύθμιση.
Ετσι, για δάνεια σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών, ο δανειστής θα υποχρεούται να ενημερώνει τον οφειλέτη, το αργότερο εντός 60 ημερών, για τη δυνατότητα υπαγωγής στη νέα διμερή διαδικασία. Ο οφειλέτης θα έχει δύο μήνες για να υποβάλει αίτηση με τα αναγκαία οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία.
Από εκεί και πέρα αρχίζουν οι προθεσμίες για τον πιστωτή. Τράπεζα ή servicer θα πρέπει να απαντάει εντός τριών μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου. Η απάντηση θα περιλαμβάνει είτε πρόταση ρύθμισης, κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με βάση τη δυνατότητα αποπληρωμής και την περιουσία του οφειλέτη, είτε αιτιολογημένη απόρριψη, με αναφορά στους λόγους και στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να επανεξεταστεί το αίτημα.
Εφόσον υπάρχει δυνατότητα, ο πιστωτής μπορεί να υποβάλει έως δύο εναλλακτικές λύσεις. Η πρόταση μπορεί να περιλαμβάνει προκαταβολή έως 15% του κεφαλαίου, με δυνατότητα μείωσης ή πλήρους εξαίρεσης όταν αποδεικνύονται ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή σοβαρά προβλήματα υγείας. Αν δεν βρεθεί κοινώς αποδεκτή λύση ρύθμισης, μπορεί να συζητηθεί οριστική διευθέτηση, ακόμη και με μεταβολή της κυριότητας εξασφαλίσεων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων, αλλά μόνο με τη συναίνεση του οφειλέτη.
Η πιο ουσιαστική δικλίδα είναι ότι η αδράνεια του πιστωτή αποκτάει πλέον κόστος. Αν περάσουν οι τρεις μήνες χωρίς απάντηση, η υπόθεση χαρακτηρίζεται αυτομάτως εκπρόθεσμη στην ψηφιακή πλατφόρμα. Σταματούν ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων έως ότου σταλεί απάντηση, ενώ η παράβαση διαβιβάζεται αυτομάτως στην ΤΤΕ. Μόνον σε αυτή την περίπτωση απαγορεύεται ρητά τόσο η έναρξη νέων μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης όσο και η συνέχιση εκκρεμών διαδικασιών.
Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να αποδεχθεί, να απορρίψει ή να υποβάλει αιτιολογημένη αντιπρόταση. Η συνολική διαδικασία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Οι κρίσιμες ενέργειες –αίτηση, απάντηση, πρόταση, αντιπρόταση, απόρριψη και συμφωνία– θα καταγράφονται στην ψηφιακή πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, ώστε να ελέγχονται οι προθεσμίες και η συμμόρφωση των πιστωτών.
Από την υποβολή πλήρους αίτησης και όσο διαρκεί η διαπραγμάτευση, ο πιστωτής δεν μπορεί να επισπεύδει αναγκαστική εκτέλεση επί της κύριας κατοικίας, να λαμβάνει ασφαλιστικά μέτρα, να εγγράφει υποθήκη ή να μετατρέπει προσημείωση σε υποθήκη. Η προστασία αυτή δεν μετατρέπεται, πάντως, σε μηχανισμό αναβολής της τελευταίας στιγμής, καθώς αίτηση που υποβάλλεται μέσα στο τελευταίο τρίμηνο πριν από προγραμματισμένο πλειστηριασμό δεν αναστέλλει τη διαδικασία.
moneyreview.gr
