Στη βαθμίδα «Α» επιστρέφει η Κύπρος για πρώτη φορά μετά από περίπου 16 χρόνια, καθώς ο οίκος αξιολόγησης S&P Global Ratings προχώρησε σε νέα αναβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας, διατηρώντας ταυτόχρονα θετική την προοπτική για την οικονομία.
Ο διεθνής οίκος αναβάθμισε χθες βράδυ τις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις της Κύπρου σε τοπικό και ξένο νόμισμα από «A-/A-2» σε «A/A-1». Σύμφωνα με το κυπριακό υπουργείο Οικονομικών, πρόκειται για την πρώτη επιστροφή της χώρας στη βαθμίδα «Α» από το 2010 και πλέον η Κύπρος βρίσκεται μία βαθμίδα χαμηλότερα από την υψηλότερη αξιολόγηση που είχε λάβει ιστορικά από την S&P, το «Α+».
Η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στην αναβάθμιση κατά μία βαθμίδα. Η διατήρηση της θετικής προοπτικής σημαίνει ότι ο οίκος S&P αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο νέας αναβάθμισης μέσα στους επόμενους 12 μήνες, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις της για τα δημόσια οικονομικά και περιοριστούν περαιτέρω οι εξωτερικές αδυναμίες της κυπριακής οικονομίας.
Ανάπτυξη και πλεονάσματα
Στο σκεπτικό του οίκου S&P κυριαρχούν η συνεχιζόμενη οικονομική ανάπτυξη, τα σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα και κυρίως η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Ο οίκος προβλέπει πραγματική ανάπτυξη περίπου 2,7% για το 2026, παρά τις επιπτώσεις από τη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή, ενώ εκτιμά ότι η κυπριακή οικονομία θα εξακολουθήσει να αναπτύσσεται ταχύτερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η εγχώρια ζήτηση, η αύξηση των πραγματικών μισθών και οι επενδύσεις που συνδέονται και με ευρωπαϊκά προγράμματα αναμένεται να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην αγορά εργασίας, η οποία παραμένει ισχυρή, προσφέροντας σταθερά φορολογικά έσοδα στο κράτος.
Ο S&P υπολογίζει ότι τα δημοσιονομικά πλεονάσματα θα διατηρηθούν κατά μέσο όρο λίγο κάτω από το 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2029. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στην κυβέρνηση να συνεχίσει τη μείωση του χρέους χωρίς να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.
Το χρέος αλλάζει την εικόνα
Η δραστική μείωση του χρέους αποτελεί ένα από τα βασικότερα στοιχεία πίσω από την αναβάθμιση. Ο S&P εκτιμά ότι το καθαρό δημόσιο χρέος θα μειωθεί περίπου στο 31% του ΑΕΠ το 2029, από περίπου 97% το 2020. Πρόκειται για καθαρό χρέος σύμφωνα με τη μεθοδολογία του οίκου και συνεπώς το ποσοστό δεν πρέπει να συγχέεται με το ακαθάριστο δημόσιο χρέος που χρησιμοποιείται συνήθως στις ευρωπαϊκές στατιστικές.
Η εικόνα αυτή είχε αρχίσει να αποτυπώνεται ήδη στις προηγούμενες αξιολογήσεις. Στις 4 Σεπτεμβρίου η Morningstar DBRS διατήρησε την Κύπρο στη βαθμίδα «Α», αλλά αναβάθμισε την προοπτική από σταθερή σε θετική, επικαλούμενη επίσης τη δημοσιονομική επίδοση, την αποκλιμάκωση του χρέους και την ανθεκτικότητα της ανάπτυξης.
Οι υπηρεσίες αλλάζουν την εξαγωγική βάση
Ο S&P δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη μεταβολή της δομής της κυπριακής οικονομίας.
Η αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών, κυρίως στους τομείς της πληροφορικής και της πνευματικής ιδιοκτησίας, έχει διευρύνει την εξαγωγική βάση της χώρας πέραν των παραδοσιακών τομέων του τουρισμού και των επαγγελματικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, οι σημαντικές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων, περιλαμβανομένων των επανεπενδυόμενων κερδών, συμβάλλουν σύμφωνα με τον οίκο στην αντιμετώπιση των πιέσεων που δημιουργούν οι υψηλές εισαγωγές.
Δεν λείπουν πάντως τα αδύνατα σημεία. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό και αποτελεί μία από τις βασικές εξωτερικές αδυναμίες της Κύπρου. Η S&P αναμένει ότι θα παραμείνει κοντά στο 7% του ΑΕΠ την περίοδο 2027-2029, αν και θεωρεί ότι οι κίνδυνοι είναι διαχειρίσιμοι υπό τις σημερινές συνθήκες.
Η Μέση Ανατολή ο μεγαλύτερος εξωτερικός κίνδυνος
Στην αξιολόγηση υπάρχει σαφής αναφορά και στον γεωπολιτικό παράγοντα. Μια σημαντική επέκταση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς την ανάπτυξη, τον τουρισμό, τις επενδύσεις, τις τιμές της ενέργειας και συνολικά τις οικονομικές προοπτικές της Κύπρου.
Η S&P θεωρεί μέχρι στιγμής ότι οι συνέπειες μπορούν να απορροφηθούν, χωρίς όμως να παραγνωρίζει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής αναταραχής.
Χριστοδουλίδης: «Ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης»
Ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την αναβάθμιση «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στην ανθεκτικότητα και τις προοπτικές της οικονομίας, σημειώνοντας ότι η επιστροφή στη βαθμίδα «Α» αποτελεί σημαντικό οικονομικό ορόσημο για τη χώρα.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός επισήμανε ότι η απόφαση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα επειδή λαμβάνεται σε περίοδο διεθνούς αστάθειας και γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Όπως ανέφερε, η άνοδος κατά μία βαθμίδα στην επενδυτική κατηγορία ενισχύει περαιτέρω την αξιοπιστία της Κυπριακής Δημοκρατίας στις διεθνείς αγορές.
Πρακτικά, μια υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση διευρύνει τη βάση των θεσμικών επενδυτών που μπορούν να τοποθετηθούν σε κυπριακούς τίτλους και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για το κόστος χρηματοδότησης του κράτους. Η επίδραση δεν μεταφέρεται αυτομάτως και άμεσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, βελτιώνει όμως συνολικά το προφίλ κινδύνου της χώρας και του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.
Η νέα αξιολόγηση του S&P έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά θετικών κινήσεων των διεθνών οίκων. Η Morningstar DBRS έχει την Κύπρο στο «Α» με θετική προοπτική, η Fitch στο «Α-» με θετική προοπτική, ενώ η Moody’s διατηρεί την αξιολόγηση στο «A3» με σταθερή προοπτική. Η επόμενη προγραμματισμένη αξιολόγηση της Moody’s αναμένεται στις 20 Νοεμβρίου 2026.
πηγή: protothema
