Η γεωθερμία επιστρέφει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου στη Μήλο, με τον Δήμο να προχωράει στη λήψη πρωτοβουλιών προκειμένου να εξετάσει σε βάθος όλες τις πτυχές της σχεδιαζόμενης δραστηριότητας πριν από οποιαδήποτε εξέλιξη στην αδειοδοτική διαδικασία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα την ανάθεση εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης για την αξιολόγηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του έργου "Ερευνητικές Γεωθερμικές Γεωτρήσεις Νήσου Μήλου".
Με την απόφασή του αυτή, ο Δήμος Μήλου επιδιώκει να διαθέτει πλήρη επιστημονική και νομική τεκμηρίωση πριν από οποιαδήποτε επόμενη εξέλιξη γύρω από το έργο των ερευνητικών γεωθερμικών γεωτρήσεων.
Η υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη Δημοτική Αρχή, καθώς αφορά σε ένα αντικείμενο που συνδέεται τόσο με την ενεργειακή αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού της Μήλου, όσο και με ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας, δημόσιας υγείας, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής
Με την απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής παρέχεται ειδική εντολή και πληρεξουσιότητα στο δικηγορικό γραφείο του Αναστάσιου Γ. Προυσανίδη, το οποίο θα αναλάβει την παροχή νομικής υποστήριξης προς τον Δήμο Μήλου και τη σύνταξη επιστημονικής νομικής γνωμοδότησης επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο των ερευνητικών γεωθερμικών γεωτρήσεων.
Η γνωμοδότηση θα αξιολογήσει, όχι μόνο τη νομιμότητα και την πληρότητα της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, αλλά και τις πιθανές νομικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να έχει η υλοποίηση του έργου για τη Μήλο. Παράλληλα, θα αποτυπώσει τις δυνατότητες διοικητικής ή δικαστικής παρέμβασης του Δήμου, εφόσον από την αξιολόγηση προκύψουν οι σχετικές προϋποθέσεις.
Γιατί κρίθηκε αναγκαία η εξειδικευμένη γνωμοδότηση
Σύμφωνα με την εισήγηση του δημάρχου, Μανώλη Μικέλη προς τη Δημοτική Επιτροπή, η συγκεκριμένη υπόθεση παρουσιάζει εξαιρετική βαρύτητα και απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις που υπερβαίνουν τις δυνατότητες της έμμισθης νομικής υπηρεσίας του Δήμου.
Μάλιστα, όπως αναφέρεται, το αντικείμενο συνδυάζει ζητήματα διοικητικού, περιβαλλοντικού, ενεργειακού, χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου, ενώ απαιτεί εμπειρία στην αξιολόγηση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ειδικότερα σε θέματα γεωθερμίας.
Η Δημοτική Αρχή, όπως σημειώνεται, θεωρεί ότι η πολυπλοκότητα του έργου επιβάλλει τη συνεργασία με νομικούς που διαθέτουν αποδεδειγμένη εμπειρία σε αντίστοιχες υποθέσεις, ώστε ο Δήμος να είναι πλήρως προετοιμασμένος για κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Η ιστορική εμπειρία της Μήλου
Ιδιαίτερη αναφορά στο σκεπτικό της εισήγησης, γίνεται στην ιστορία της γεωθερμίας στο νησί, η οποία εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται κάθε νέα σχετική επένδυση.
Στην εισήγηση υπενθυμίζεται ότι κατά τη δεκαετία του 1980 οι προσπάθειες αξιοποίησης των γεωθερμικών πεδίων υψηλής ενθαλπίας από τη ΔΕΗ είχαν προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία, εξαιτίας περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως οι εκπομπές υδρόθειου, αλλά και της γενικότερης όχλησης που δημιουργήθηκε.
Ο Δήμος επισημαίνει, παράλληλα, ότι οφείλει να λειτουργήσει ως θεσμικός εγγυητής της βιώσιμης ανάπτυξης, προστατεύοντας το φυσικό περιβάλλον και τους κατοίκους, ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα που σημάδεψαν το παρελθόν του νησιού.
Το βάρος που ήδη σηκώνει το νησί
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύεται είναι ότι η Μήλος ήδη αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις από άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Η εκτεταμένη εξορυκτική δραστηριότητα, με την εκμετάλλευση ορυκτών όπως ο μπεντονίτης και ο περλίτης, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση της τουριστικής και οικοδομικής ανάπτυξης, δημιουργούν ήδη σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος θεωρεί ότι η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της γεωθερμίας οφείλει να αξιολογήσει και τις λεγόμενες σωρευτικές επιπτώσεις, δηλαδή τη συνολική επιβάρυνση που μπορεί να δεχθεί το νησί όταν συνυπολογιστούν όλες οι υφιστάμενες δραστηριότητες.
Τα βασικά αντικείμενα της γνωμοδότησης
Η επιστημονική γνωμοδότηση θα αναπτυχθεί σε τέσσερις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά τις νομικές ενέργειες που μπορεί να αναλάβει ο Δήμος. Θα εξεταστεί η νομιμότητα της χωροθέτησης του έργου, η συμβατότητά του με τις χρήσεις γης και τον χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς και οι δυνατότητες διοικητικής και δικαστικής παρέμβασης.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την αξιολόγηση της διοικητικής διαδικασίας που διέπει τα γεωθερμικά πεδία, τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης, την περιβαλλοντική αδειοδότηση, τις αρμοδιότητες του Δήμου και τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας για έργα με σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Αναλυτικός έλεγχος της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Μεγάλο μέρος της γνωμοδότησης θα επικεντρωθεί στην ουσιαστική αξιολόγηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Θα εξεταστεί κατά πόσο η μελέτη αποτυπώνει με πληρότητα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου και αν λαμβάνει υπόψη τη συνολική επιβάρυνση της Μήλου.
Παράλληλα, θα αξιολογηθούν ζητήματα που σχετίζονται με τη σεισμικότητα της περιοχής, δεδομένου ότι η Μήλος βρίσκεται στο ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου. Θα εξεταστεί η επάρκεια των σεισμολογικών δεδομένων, οι πιθανοί κίνδυνοι που σχετίζονται με βαθιές γεωτρήσεις και με τη διαδικασία επανέγχυσης γεωθερμικών ρευστών, καθώς και το ενδεχόμενο ανάγκης επικαιροποίησης των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων.
Επιπλέον, θα αξιολογηθούν οι προβλέψεις της μελέτης για πιθανές εκπομπές υδρόθειου και άλλων γεωθερμικών αερίων, η διαχείριση γεωθερμικών ρευστών και αποβλήτων, η προστασία των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων, καθώς και οι πιθανές επιπτώσεις στο έδαφος, στη θάλασσα και στα οικοσυστήματα. Στην ίδια διαδικασία θα εξεταστεί και ο βαθμός στον οποίο η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αξιολογεί τις επιδράσεις της επένδυσης στον τουρισμό, στην εξορυκτική δραστηριότητα, στην οικοδομική ανάπτυξη, στην αξία της γης και συνολικά στην τοπική οικονομία και κοινωνία.
Στάθμιση δημόσιου συμφέροντος και οικονομικών ωφελειών
Η γνωμοδότηση θα εξετάσει επίσης εάν τεκμηριώνονται επαρκώς τα αναμενόμενα οφέλη της επένδυσης σε σχέση με τους πιθανούς κινδύνους. Στο πλαίσιο αυτό θα αξιολογηθεί αν προκύπτουν ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη για τη Μήλο, ποιο είναι το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος του έργου και κατά πόσο η επένδυση συνάδει με την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης και το δημόσιο συμφέρον.
Η προσέγγιση αυτή αποτελεί νομική αξιολόγηση της ισορροπίας μεταξύ ενεργειακής αξιοποίησης και προστασίας του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος.
Η οικονομική διάσταση της ανάθεσης
Για την εκπόνηση της γνωμοδότησης υποβλήθηκε οικονομική προσφορά από το δικηγορικό γραφείο, ύψους έως 15.500 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε την ανάθεση της υπόθεσης, ενώ αποφάσισε ότι το ακριβές ύψος της αμοιβής θα καθοριστεί με νεότερη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Η σχετική δαπάνη θα καλυφθεί από εγγεγραμμένη πίστωση του προϋπολογισμού του Δήμου για τις αμοιβές πληρεξούσιων δικηγόρων.
