Η Κύθνος φιλοξενεί μέχρι τις 19 Ιουλίου τη νέα ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης "Convivial Gestures", που παρουσιάζει το Thermia Project στο Δημοτικό Σχολείο της Χώρας, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Η έκθεση αποτελεί το αποτέλεσμα του προγράμματος φιλοξενίας καλλιτεχνών που πραγματοποιήθηκε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά στο νησί τον Μάιο του 2026 και φέρνει στο προσκήνιο την καθημερινότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις και τις μορφές κοινωνικής συνύπαρξης που χαρακτηρίζουν την τοπική κοινωνία.
Οι καλλιτέχνες Κυβέλη Ζωή, Γιάννης Μαλινάκης και Πολίνα Μήλιου, υπό την επιμέλεια της Οντέτ Κουζού, δημιούργησαν νέα έργα εμπνευσμένα από τη ζωή στην Κύθνο, αξιοποιώντας τις εμπειρίες που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο νησί.
Η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι μικρές στιγμές της καθημερινότητας, οι παραδόσεις και οι κοινές εμπειρίες μετατρέπονται σε στοιχεία πολιτισμού και συλλογικής μνήμης.
Η καθημερινότητα ως πηγή έμπνευσης
Η έκθεση Convivial Gestures στρέφει το ενδιαφέρον της στις απλές καθημερινές χειρονομίες που διαμορφώνουν τη ζωή μιας νησιωτικής κοινωνίας. Οι συναντήσεις στα καφενεία, οι αυθόρμητες κουβέντες στα σοκάκια και στις πλατείες, τα πανηγύρια, οι τοπικές γιορτές, οι κοινές διαδρομές, αλλά και οι στιγμές ξεκούρασης, μουσικής και διασκέδασης αποτελούν το σημείο εκκίνησης της καλλιτεχνικής έρευνας.
Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι αυτές οι πρακτικές δεν αποτελούν απλώς συνήθειες της καθημερινότητας, αλλά σημαντικά στοιχεία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Πρόκειται για εμπειρίες που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και εξακολουθούν να διαμορφώνουν την ταυτότητα της Κύθνου, ενισχύοντας τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας και τη σχέση των κατοίκων με τον τόπο τους.
Μέσα από τα έργα των τριών δημιουργών επιχειρείται να αναδειχθεί ακριβώς αυτή η σύνδεση ανάμεσα στη σύγχρονη ζωή, τη συλλογική μνήμη και την πολιτιστική συνέχεια του νησιού.
Η ζωγραφική της Κυβέλης Ζωής
Η Κυβέλη Ζωή παρουσιάζει μια σειρά ζωγραφικών έργων που κινούνται ανάμεσα στο πραγματικό και το ονειρικό στοιχείο, αντλώντας έμπνευση από τη μουσική, την ιστορία και τις εικόνες της καθημερινότητας της Κύθνου. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο νησί επικέντρωσε το ενδιαφέρον της στις αυθόρμητες μορφές κοινωνικής συνύπαρξης: ηλικιωμένους που συναντιούνται στα σοκάκια, νέους που χορεύουν παραδοσιακούς χορούς και μικρές καθημερινές στιγμές που συνθέτουν τη ζωή του τόπου.
Οι εικόνες αυτές μεταφέρονται στους πίνακές της με μια έντονα ποιητική και νοσταλγική διάθεση, όπου άνθρωποι, τοπίο, μουσική και καλοκαιρινές αναμνήσεις συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο εικαστικό σύνολο. Μέσα από τη δουλειά της επιχειρεί να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι συλλογικές εμπειρίες και οι ιστορίες των κατοίκων διαμορφώνουν την ταυτότητα ενός τόπου.
Ο διάλογος του Γιάννη Μαλινάκη με τη μνήμη
Διαφορετική είναι η προσέγγιση του Γιάννη Μαλινάκη, ο οποίος εστιάζει στις ανθρώπινες σχέσεις και στην αντίθεση ανάμεσα στη μοναξιά και την ανάγκη συμμετοχής στη συλλογική ζωή. Στα έργα του οι ανθρώπινες μορφές κινούνται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, ενώ στοιχεία από τη μυθολογία, τη λαϊκή παράδοση και τις τοπικές αφηγήσεις συνδυάζονται με σκηνές μουσικής, φιλίας και κοινωνικής ζωής.
Η παραμονή του στην Κύθνο εμπλούτισε τη δημιουργική του έρευνα με νέες εμπειρίες και αφηγήσεις του νησιού, τις οποίες ενσωματώνει οργανικά στα έργα του, επιχειρώντας να συνδέσει το παρελθόν με το παρόν και να φωτίσει τη σχέση της συλλογικής μνήμης με τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Η "Κούνια της Λαμπρής" μέσα από τη ματιά της Πολίνας Μήλιου
Η Πολίνα Μήλιου προσεγγίζει την Κύθνο μέσα από διαφορετική οπτική, αξιοποιώντας αντικείμενα της καθημερινότητας που έχουν εγκαταλειφθεί ή πάψει να χρησιμοποιούνται. Καθίσματα και άλλα χρηστικά αντικείμενα αποκτούν νέα μορφή μέσα από τη γλυπτική της προσέγγιση, αποκτώντας διαφορετικό συμβολισμό και νέα λειτουργία.
Ιδιαίτερη θέση στην έρευνά της κατέχει το έθιμο της «Κούνιας της Λαμπρής», που πραγματοποιείται κάθε χρόνο την Κυριακή και τη Δευτέρα του Πάσχα και αποτελεί διαχρονικά σημείο συνάντησης των κατοίκων. Αντλώντας έμπνευση από το συγκεκριμένο έθιμο, η καλλιτέχνις δημιουργεί μια γλυπτική εκδοχή της παραδοσιακής κούνιας, ενσωματώνοντας στο κάθισμά της τα λουλούδια που τη στολίζουν κάθε χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αναδείξει τη χαρά της συνάντησης, της γιορτής και της συλλογικής εμπειρίας, στοιχεία που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την κοινωνική ζωή της Κύθνου.
Ο. Κουζού: "Κάθε χρόνο επιλέγουμε μια θεματική που προκύπτει από την ίδια την Κύθνο και από όσα μας προσφέρει το νησί"
Η επιμελήτρια της έκθεσης "Convivial Gestures" και ιδρύτρια του Thermia Project, Οντέτ Κουζού, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη φετινή διοργάνωση, τη διαδικασία επιλογής της θεματικής και των καλλιτεχνών, τη σύνδεση της σύγχρονης τέχνης με την Κύθνο, αλλά και τη σχέση που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια με την τοπική κοινωνία.
Η φετινή έκθεση εστιάζει στις καθημερινές χειρονομίες και στις ανθρώπινες σχέσεις που διαμορφώνουν τη ζωή στην Κύθνο. Τι σας οδήγησε σε αυτή τη θεματική;
"Κάθε χρόνο επιλέγουμε μια θεματική που προκύπτει από την ίδια την Κύθνο και από όσα μας προσφέρει το νησί. Η διαδικασία είναι αμφίδρομη. Από τη μία υπάρχουν οι προσωπικές μου αναφορές, καθώς κατάγομαι από την Κύθνο και το πρόγραμμα φιλοξενίας πραγματοποιείται στο οικογενειακό μας σπίτι. Από την άλλη, επισκέπτομαι εργαστήρια καλλιτεχνών και επιλέγω δημιουργούς που θεωρώ ότι μπορούν να εμπνευστούν από τον τόπο. Έτσι διαμορφώνεται κάθε χρόνο τόσο η επιλογή των καλλιτεχνών όσο και η θεματική της έκθεσης".
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να αποκομίσει το κοινό μέσα από τη φετινή διοργάνωση;
"Θέλαμε να αναδείξουμε τις μικρές καθημερινές χειρονομίες κοινωνικής συνύπαρξης. Τον τρόπο που οι άνθρωποι συναντιούνται αυθόρμητα στα καφενεία, στις πλατείες, στα πανηγύρια, στους χορούς και στη μουσική. Αυτές οι στιγμές είναι μέρος της ταυτότητας του νησιού και μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη τέχνη".
Οι καλλιτέχνες έζησαν για τρεις εβδομάδες στην Κύθνο πριν δημιουργήσουν τα έργα τους. Πόσο σημαντική ήταν αυτή η εμπειρία;
"Το Thermia Project είναι πρωτίστως πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών. Μας ενδιαφέρει οι δημιουργοί να γνωρίσουν πραγματικά την Κύθνο, να έρθουν σε επαφή με τους κατοίκους και να βιώσουν την καθημερινότητα του νησιού. Θέλουμε τα έργα που παρουσιάζονται να αφορούν τον τόπο και παράλληλα να δείξουμε ότι η σύγχρονη τέχνη δεν γεννιέται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά μπορεί να προκύψει και μέσα από την καθημερινή ζωή ενός μικρού νησιού".
Πώς έχει ανταποκριθεί μέχρι σήμερα η τοπική κοινωνία στο Thermia Project;
"Κάθε χρόνο προσπαθούμε, όχι μόνο να παίρνουμε έμπνευση από την Κύθνο, αλλά και να προσφέρουμε κάτι πίσω. Τα τελευταία δύο χρόνια διοργανώνουμε εικαστικά εργαστήρια για τα παιδιά του Δημοτικού, καθώς στο νησί δεν υπάρχει εκπαιδευτικός καλλιτεχνικών. Παράλληλα, οι καλλιτέχνες γνωρίζουν τους κατοίκους, επισκέπτονται τα μουσεία, συμμετέχουν σε ξεναγήσεις και έρχονται σε άμεση επαφή με την τοπική κοινωνία. Στόχος μας είναι όλο και περισσότεροι κάτοικοι να συμμετέχουν ενεργά τόσο στο πρόγραμμα όσο και στην έκθεση".
Το Thermia Project συμπληρώνει πέντε χρόνια παρουσίας στην Κύθνο. Ποιο είναι το όραμά σας για τα επόμενα χρόνια;
"Θέλω το Thermia Project να συνεχίσει να μεγαλώνει και να καθιερωθεί ως ένας σταθερός πολιτιστικός θεσμός για την Κύθνο. Κάθε χρόνο βλέπουμε μεγαλύτερη ανταπόκριση, περισσότερο κόσμο και μεγαλύτερη προβολή. Σε αυτή την προσπάθεια σημαντική είναι και η στήριξη του Δήμου, ο οποίος από την πρώτη χρονιά μας παραχωρεί τους χώρους όπου φιλοξενούνται οι εκθέσεις. Πιστεύω ότι υπάρχει ακόμη μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης και ότι η σχέση της σύγχρονης τέχνης με την τοπική κοινωνία θα γίνεται όλο και πιο ισχυρή".
