Η Τήνος φιλοξενεί ένα νέο εργαστηριακό πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας, το MELTEMI Art Residency, μια πρωτοβουλία αφιερωμένη στην κεραμική, τη μαρμαρογλυπτική και τη γλυπτική αργυροχρυσοχοΐας, που φιλοδοξεί να συνδέσει τη σύγχρονη δημιουργία με τη μακραίωνη τεχνική παράδοση του νησιού.
Το πρόγραμμα, που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τηνιακού Πολιτισμού, άρχισε στις 6 Ιουλίου και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 14 Ιουλίου, συγκεντρώνοντας συμμετέχοντες που επιθυμούν να γνωρίσουν σε βάθος τις τέχνες που έχουν ταυτιστεί με την πολιτιστική ταυτότητα της Τήνου.
Πρόκειται για μια διαφορετική προσέγγιση στις καλλιτεχνικές φιλοξενίες, καθώς αξιοποιεί το ίδιο το νησί ως ένα ανοικτό εργαστήριο, όπου η γνώση μεταφέρεται μέσα από τη συνεργασία με καταξιωμένους δημιουργούς, την επαφή με τους ανθρώπους του τόπου και τη γνωριμία με εργαστήρια που διατηρούν ζωντανές παραδοσιακές τεχνικές αιώνων.
Θ. Βέζου: "Το MELTEMI είναι ένα πρόγραμμα συνάντησης και δημιουργίας με επίκεντρο το Αιγαίο και τις Κυκλάδες"
Η υπεύθυνη επικοινωνίας του προγράμματος MELTEMI, Θάνια Βέζου, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη φιλοσοφία και τους στόχους του νέου εργαστηριακού προγράμματος φιλοξενίας στην Τήνο, εξηγώντας γιατί δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της σύγχρονης δημιουργίας με την παράδοση των Κυκλάδων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της επαφής των συμμετεχόντων με τους τεχνίτες του νησιού, αλλά και στη μεγάλη ανταπόκριση που έχει ήδη γνωρίσει η πρωτοβουλία από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
"Το MELTEMI είναι ένα πρόγραμμα συνάντησης και δημιουργίας με επίκεντρο το Αιγαίο και τις Κυκλάδες. Δημιουργήθηκε από δύο καταξιωμένες δημιουργούς, τη γλύπτρια του Υπουργείου Πολιτισμού, Περσεφόνη Ζυγομαλά και την κεραμίστρια Ειρήνη Βλαβιανού, με στόχο να αναδειχθούν και να συνεχιστούν τεχνικές όπως η κεραμική, η μαρμαρογλυπτική και η αργυροχρυσοχοΐα, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του Αιγαίου. Η μορφή του residency επιλέχθηκε ώστε οι συμμετέχοντες να ζήσουν μαζί, να συνεργαστούν και να αναπτύξουν μια πιο ουσιαστική σχέση τόσο μεταξύ τους όσο και με τον τόπο" ανέφερε αρχικά, σχετικά με τη φιλοσοφία και τον χαρακτήρα του προγράμματος.
Παράλληλα, τόνισε πως δεν προσπάθησαν να κάνουν κάτι επειδή είναι διαφορετικό ή πρωτότυπο, αλλά όπως υπογράμμισε "αντίθετα, θέλαμε να αξιοποιήσουμε τη γνώση, την εμπειρία και τη δουλειά που έχει ήδη γίνει στις Κυκλάδες και να τη μεταδώσουμε σε περισσότερους ανθρώπους. Αυτός ήταν ο πραγματικός στόχος του προγράμματος, να δημιουργηθεί ένας χώρος συνάντησης και ανταλλαγής εμπειριών που θα βασίζεται στις αξίες και την παράδοση του τόπου. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που δημιουργήθηκε το MELTEMI. Αν η παράδοση δεν συνεχιστεί, τότε χάνουμε ένα κομμάτι της ιστορίας και της εξέλιξής μας. Πιστεύουμε ότι μόνο όταν πατάς γερά πάνω στις ρίζες και στα θετικά στοιχεία της παράδοσης μπορείς να προχωρήσεις δημιουργικά στο μέλλον. Δεν προσπαθούμε να επινοήσουμε κάτι ξένο προς τον τόπο".
Μάλιστα, όπως εξήγησε στη συνέχεια "πατάμε πάνω στα δεδομένα της Τήνου, στα χνάρια που άφησαν οι προηγούμενες γενιές και στις γνώσεις των ανθρώπων που συνεχίζουν μέχρι σήμερα αυτές τις τέχνες. Στόχος μας είναι όλη αυτή η εμπειρία να αποτελέσει έναν κοινό τόπο συνάντησης, δημιουργίας και ανταλλαγής γνώσεων, ώστε η παράδοση να παραμένει ζωντανή και να συνεχίζει να εμπνέει τους νεότερους δημιουργούς".
"Θέλουμε απλώς να συμβάλουμε ώστε αυτή η γνώση να διατηρηθεί και να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές"
Την ίδια στιγμή, σχετικά με τις προοπτικές του προγράμματος, η κα. Βέζου σημείωσε πως "ευχή μας είναι το MELTEMI να αποκτήσει συνέχεια και να εξελιχθεί σε έναν θεσμό που θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και θα αγκαλιάζεται από ολοένα και περισσότερους ανθρώπους. Δεν έχουμε την αξίωση να γίνουμε οι μοναδικοί που θα υλοποιούν τέτοιες πρωτοβουλίες. Για εμάς η ουσία βρίσκεται στους ανθρώπους του τόπου, σε εκείνους που δούλεψαν το μάρμαρο, τον πηλό και τα υλικά της γης και δημιούργησαν αυτή τη σπουδαία παράδοση. Εμείς θέλουμε απλώς να συμβάλουμε ώστε αυτή η γνώση να διατηρηθεί και να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές".
Τέλος, αναφερόμενη στο ενδιαφέρον που έχει ήδη εκδηλωθεί, πρόσθεσε πως "η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα μεγάλη, τόσο από την Ελλάδα, όσο και από το εξωτερικό, με συμμετοχές από χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Τσεχία. Μάλιστα, όλες οι θέσεις του προγράμματος έχουν καλυφθεί, ενώ οι παράλληλες δράσεις, όπως οι επισκέψεις σε παραδοσιακά εργαστήρια, η ανάβαση στο Ξώμπουργο και οι διαλέξεις για την κεραμική και την αργυροχρυσοχοΐα στις Κυκλάδες, θα είναι δωρεάν και ανοιχτές για όλους όσοι επιθυμούν να τις παρακολουθήσουν".
Δίπλα σε καταξιωμένους καλλιτέχνες
Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τις τεχνικές, τα υλικά και τις διαδικασίες που ακολουθούνται μέχρι σήμερα από ανθρώπους που συνεχίζουν την τοπική παράδοση. Η φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στην άποψη ότι η γνώση μεταδίδεται ουσιαστικότερα μέσα από την εμπειρία, τη συμμετοχή και την προσωπική επαφή με τους δημιουργούς. Κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έχουν οι εικαστικοί Ειρήνη Βλαβιανού και Περσεφόνη Ζυγομαλά, δίπλα στις οποίες θα εργαστούν οι συμμετέχοντες καθ' όλη τη διάρκεια του εργαστηρίου.
Μέσα από κοινές δράσεις, παρουσιάσεις και πρακτική εξάσκηση, οι δημιουργοί θα έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάξουν εμπειρίες, να εξερευνήσουν νέες δημιουργικές προσεγγίσεις και να αναπτύξουν τη δουλειά τους σε ένα περιβάλλον συνεργασίας. Το πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αλληλεπίδραση μεταξύ των συμμετεχόντων και των εκπαιδευτών, καθώς θεωρεί ότι η δημιουργική διαδικασία εξελίσσεται μέσα από τον διάλογο, την ανταλλαγή ιδεών και την κοινή καλλιτεχνική αναζήτηση.
Επισκέψεις σε ιστορικά εργαστήρια
Ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούν το MELTEMI από άλλα αντίστοιχα προγράμματα είναι η άμεση σύνδεσή του με την τοπική παραγωγή και την ιστορία του νησιού. Οι συμμετέχοντες θα επισκεφθούν ιστορικά εργαστήρια της Τήνου, γνωρίζοντας από κοντά ανθρώπους που συνεχίζουν τεχνικές οι οποίες μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.
Παράλληλα, θα συμμετάσχουν σε σεμινάριο μαρμαρογλυπτικής στο Sfigges Studio, αποκτώντας πρακτική εμπειρία σε μία από τις σημαντικότερες μορφές τέχνης που χαρακτηρίζουν το νησί σε διεθνές επίπεδο. Οι επισκέψεις αυτές επιδιώκουν να φέρουν τους δημιουργούς σε επαφή με τη ζωντανή παράδοση της Τήνου και με τους ανθρώπους που τη διατηρούν ενεργή μέχρι σήμερα.
Δημιουργία μέσα από τη συνεργασία
Το MELTEMI ενθαρρύνει τη συνεργασία ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικών ειδικοτήτων, εμπειριών και καλλιτεχνικών αναζητήσεων. Κατά τη διάρκεια του εννιαήμερου προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα εργαστούν από κοινού, θα ανταλλάξουν ιδέες και θα διερευνήσουν νέους τρόπους έκφρασης, αξιοποιώντας ως πηγή έμπνευσης τόσο το φυσικό περιβάλλον όσο και την πολιτιστική κληρονομιά της Τήνου. Η δημιουργική διαδικασία αντιμετωπίζεται ως μια συλλογική εμπειρία, όπου το τελικό αποτέλεσμα είναι εξίσου σημαντικό με τη διαδρομή που οδηγεί σε αυτό.
Προοπτική να εξελιχθεί σε θεσμό
Οι διοργανωτές φιλοδοξούν το MELTEMI να αποτελέσει την αφετηρία μιας δράσης με διάρκεια και συνέχεια, η οποία θα επιστρέφει κάθε χρόνο στην Τήνο, προσελκύοντας δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα, επιδιώκεται η δημιουργία ενός σταθερού δικτύου συνεργασίας ανάμεσα σε καλλιτέχνες, εκπαιδευτές, τεχνίτες και πολιτιστικούς φορείς, με στόχο την περαιτέρω ανάδειξη της καλλιτεχνικής παράδοσης του νησιού.
Το MELTEMI στοχεύει να δημιουργήσει έναν ζωντανό χώρο συνάντησης, όπου η παραδοσιακή τεχνική γνώση της Τήνου συναντά τη σύγχρονη δημιουργία, αναδεικνύοντας τον πολιτιστικό πλούτο του νησιού μέσα από τη συμμετοχή, τη συνεργασία και την εμπειρία.
