Δύο βραδιές αφιερωμένες στην ιστορική μνήμη, στον πολιτισμό και στους ανθρώπους που μέσα από τη δοκιμασία της προσφυγιάς, θεμελίωσαν την Ερμούπολη και χάρισαν στην πόλη το όνομά της, πραγματοποίησε το Σαββατοκύριακο, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την ονοματοθεσία της πόλης, το Λύκειον των Ελληνίδων Σύρου, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης και την Ιερά Μητρόπολη Σύρου.
Στο διήμερο αυτών των ιστορικών αναπαραστάσεων με τον τίτλο “ΕΡΜΟΥΠΟΛΙΝ! - Η Ιστορία Ζωντανεύει”, συμμετείχαν ο Θεατρικός Όμιλος “Ο Σουρής”, ο Σύλλογος Μικρασιατών Σύρου, Πολιτιστικοί και Κοινωνικοί Σύλλογοι του νησιού, καθώς και δεκάδες εθελοντές, αποτίοντας φόρο τιμής στους ανθρώπους που δημιούργησαν τη σύγχρονη Ερμούπολη.
Συγκεκριμένα, το Σάββατο το βράδυ, το λιμάνι της Ερμούπολης επέστρεψε στο 1822, όπου παραδοσιακά καΐκια μετέφεραν τους πρώτους πρόσφυγες στη Σύρο, οι οποίοι αποβιβάστηκαν, κρατώντας εικόνες, μπαούλα και τα λιγοστά υπάρχοντά τους, ενώ οι κάτοικοι τους υποδέχτηκαν, προσφέροντας ελπίδα και συμπαράσταση.
Ένα συγκλονιστικό tableau vivant, με αφήγηση από τον καταξιωμένο Συριανό ηθοποιό, Στέλιο Μάινα, που ζωντάνεψε μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας της πόλης, ενώ ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ερμηνεία ενός σπαρακτικού μοιρολογιού από την Έλσα Χαραλάμπους, αφιερωμένο στον παππού της, πρόσφυγα από τη Σμύρνη, αλλά και σε όλους όσοι βίωσαν τον ξεριζωμό.
Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν και χθες Κυριακή, όπου στον ιστορικό χώρο όπου πριν από δύο αιώνες αποφασίστηκε το όνομα της νέας πόλης, ένα σύγχρονο ζευγάρι με το παιδί του, οδήγησε το κοινό σε ένα ταξίδι στον χρόνο, πριν ο χώρος μεταμορφωθεί στη μεγάλη συνέλευση του 1826.
Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η συμμετοχή του μητροπολίτη Σύρου, Δωροθέου Β΄, ο οποίος απέδωσε τον ιστορικό ρόλο του μητροπολίτη, Σωφρονίου Μπίστη, προσφέροντας έναν ουσιαστικό φόρο τιμής στην εκκλησιαστική μορφή που συνδέθηκε με τη γέννηση της Ερμούπολης, ενώ η εκδήλωση κορυφώθηκε με την έγκριση της πρότασης για το όνομα της νέας πόλης, με τη φωνή του λαού να αντηχεί ξανά στον ίδιο τόπο, Ερμούπολιν!... Ερμούπολιν!... Ερμούπολιν!…”.
Να σημειωθεί ότι στον ρόλο του Λουκά Ράλλη, εμφανίστηκε ο Στέλιος Μάινας, ενώ τον Δρόσο Μανσόλα, υποδύθηκε ο Γιώργος Μιχαλάκης.
Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στην παρουσία του δημάρχου των Ψαρών, Κωνσταντίνου Βρατσάνου που παρακολούθησε με βαθιά συγκίνηση το διήμερο αυτών των εκδηλώσεων, καθώς μην ξεχνάμε ότι από το νησί του, δεκάδες ξεριζωμένοι κάτοικοι, βρήκαν μία νέα πατρίδα στην Ερμούπολη.
Ένα ισχυρό μήνυμα για την αξία της αλληλεγγύης, της επιμονής και της δημιουργίας
Μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης, αποτέλεσε η θεατρική αναπαράσταση της άφιξης των πρώτων προσφύγων στο λιμάνι της πόλης, που παρουσίασε το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου, μέσα από την εκδήλωση με τίτλο “Ερμουπόλιν - Η Ιστορία Ζωντανεύει”, μία εκδήλωση που πρέπει να σημειωθεί ότι είχε παρουσιαστεί πριν ακριβώς 10 χρόνια και συγκριμένα, το 2016.
Στο φυσικό σκηνικό του λιμανιού, εκεί όπου πριν από δύο αιώνες κατέφθασαν κυνηγημένοι από τις πατρίδες τους οι πρώτοι πρόσφυγες της Ελληνικής Επανάστασης, εκατοντάδες κάτοικοι, αλλά και επισκέπτες της Σύρου, παρακολούθησαν μια συγκινητική αναβίωση των γεγονότων που σηματοδότησαν τη γέννηση της Ερμούπολης. Μέσα από την νομαδική αφήγηση του Στέλιου Μάινα, την επιβλητική μουσική, τις παραδοσιακές φορεσιές και σκηνές εμπνευσμένες από τις ιστορικές μαρτυρίες, ζωντάνεψαν οι αγωνίες, οι ελπίδες και η δύναμη των ανθρώπων που αναζήτησαν στη Σύρο ένα ασφαλές καταφύγιο.
Η παράσταση ανέδειξε τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες έφτασαν οι πρόσφυγες από τη Χίο, τα Ψαρά, την Κάσο και άλλες περιοχές που επλήγησαν από τις καταστροφές της Επανάστασης, μεταφέροντας ένα ισχυρό μήνυμα για την αξία της αλληλεγγύης, της επιμονής και της δημιουργίας. Από αυτές τις αφίξεις γεννήθηκε σταδιακά μια νέα πόλη, η Ερμούπολη, που εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό, ναυτιλιακό και πολιτιστικό κέντρο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
Με ιδιαίτερη φροντίδα στην ιστορική ακρίβεια και τον συμβολισμό, το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου απέδωσε φόρο τιμής στους ανθρώπους που, παρά τις αντιξοότητες, έθεσαν τα θεμέλια της σύγχρονης Ερμούπολης. Η εκδήλωση συγκίνησε τους παρευρισκόμενους, οι οποίοι χειροκρότησαν θερμά όλους τους συντελεστές για την ποιότητα της παρουσίασης και τη δύναμη των εικόνων που αναβίωσαν ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ιστορίας του τόπου.
Η βραδιά δεν αποτέλεσε μόνο μια καλλιτεχνική εκδήλωση, αλλά και μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η ιστορία της Ερμούπολης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προσφυγιά, την ελπίδα και την αδιάκοπη προσπάθεια των ανθρώπων να δημιουργήσουν μια νέα πατρίδα. Ένα μήνυμα που παραμένει διαχρονικά επίκαιρο και που το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου κατάφερε να μεταφέρει με σεβασμό, ευαισθησία και συγκίνηση.
“Δεν είναι απλώς μια εκδήλωση μνήμης, αλλά μια πράξη ύψιστης ευθύνης και ιστορικής δικαίωσης”
Γι’ αυτό το συγκλονιστικό διήμερο, μίλησε στην “Κοινή Γνώμη” η πρόεδρος του Λυκείου των Ελληνίδων, Ειρήνη Πλυτά - Δεκαβάλλα, η οποία, μεταξύ άλλων, τόνισε ότι η επαναφορά αυτής της τόσο σημαντικής εκδήλωσης, δεν είναι απλώς μια εκδήλωση μνήμης, αλλά μια πράξη ύψιστης ευθύνης και ιστορικής δικαίωσης.
“Για το Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου, η επαναφορά αυτής της τόσο σημαντικής εκδήλωσης δεν είναι απλώς μια εκδήλωση μνήμης, αλλά μια πράξη ύψιστης ευθύνης και ιστορικής δικαίωσης. Φέτος με αφορμή τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης, νιώσαμε το χρέος να φέρουμε ξανά στο προσκήνιο τη στιγμή που καθόρισε τα πάντα. Την άφιξη των πρώτων κατατρεγμένων προσφύγων. Αυτή η επιστροφή, δέκα χρόνια μετά την πρώτη της παρουσίαση σηματοδοτεί τρία κεντρικά μηνύματα.
Πρώτον, την ιστορία ως βίωμα, όχι ως θεωρία, εφόσον το λιμάνι της Σύρου μετατράπηκε σε ένα ζωντανό tableau vivant, με τους θεατές να ζουν την αγωνία, τον φόβο και την ελπίδα των κατατρεγμένων που έχτισαν αυτή την πόλη από το μηδέν.
Δεύτερον, μια νέα γέφυρα γενεών. Μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια, μια νέα γενιά παιδιών και εθελοντών μεγάλωσε στο νησί. Η αναπαράσταση αυτή δίνει την ευκαιρία σε αυτούς τους νέους να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές της τοπικής ιστορίας, διασφαλίζοντας ότι η συλλογική μνήμη δεν θα σβήσει.
Τρίτον, η καλλιτεχνική και ερευνητική εξέλιξη. Δεν επαναλάβαμε απλώς μια επιτυχία του παρελθόντος. Επιστρέψαμε με βαθύτερη αρχειακή έρευνα και με τη σύμπραξη σπουδαίων δημιουργών, προσφέροντας ένα υπέροχο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα”, επεσήμανε χαρακτηριστικά η κα. Πλυτά - Δεκαβάλλα.
Ερωτώμενη, τέλος, πόσο σημαντικό είναι για το Λύκειο Ελληνίδων η σύνδεση της τοπικής ιστορίας με την παράδοση, δήλωσε ότι “για εμάς η ιστορία και η παράδοση, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η ιστορία μας λέει ποιοι είμαστε και από που ήρθαμε, αλλά η παράδοση είναι αυτή που δίνει φωνή, κίνηση, συναίσθημα σε αυτή τη γνώση”.
