Ένα ιστορικό ψήφισμα του ΟΗΕ, για την προστασία των χωρών που αντιμετωπίζουν προβλήματα χρέους, πέρασε με πανηγυρική υπερψήφιση 124 κρατών, με την Ελλάδα, ως άμεσα ενδιαφερόμενη χώρα, ακολουθώντας πιστά την γραμμή των δανειστών της, να απέχει της ψηφοφορίας.
Τα προβλήματα χρέους που αντιμετωπίζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες και η ανάγκη προστασίας τους, με το κατάλληλο νομικό πλαίσιο, από κερδοσκοπικές πρακτικές, αποτέλεσαν την αιτία σύνταξης του ψηφίσματος του ΟΗΕ, το οποίο επικεντρώνει στην εξεύρεση βιώσιμων λύσεων των χωρών αυτών, στοχεύοντας στην οικονομική τους ανάπτυξη.
Το πλαίσιο για την προστασία των χωρών που βρίσκονται υπό πτώχευση θέτει το εν λόγω ψήφισμα, το οποίο θέτει θέματα συνεργασιών με ιδιωτικά συμφέροντα προκειμένου να προληφθούν οι κρίσεις χρέους, να οριστούν τα στοιχεία των διακυβερνητικών διαπραγματεύσεων και να κατακυρωθεί το νομικό πλαίσιο προστασίας.
Ιδιαίτερης πολιτικής βαρύτητας θεωρούνται τα ψηφίσματα (68/304) του ΟΗΕ, παρά την μη παροχή νομικών δεσμεύσεων, όμως η σαφήνεια της διατύπωσης τους, όπως του συγκεκριμένου, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά προς τα χρεοκοπημένα κράτη.
Η Ελλάδα στη γραμμή των δανειστών
Την πρωτοβουλία για την παρουσίαση του ψηφίσματος ανέλαβε η «ομάδα των 77» αναπτυσσόμενων χωρών, με 124 χώρες να ψηφίζουν υπέρ, 11 κατά ενώ 41 χώρες απείχαν.
Ενιαία αρνητική γραμμή κράτησαν οι χώρες της Ε.Ε., με πέντε κράτη-μέλη της(Γερμανία, Βρετανία, Ουγγαρία, Τσεχία, Φιλανδία) να το καταψηφίζουν και οι υπόλοιποι εταίροι να απέχουν, στάση που κράτησε και η Ελλάδα.
Η στάση αυτή της χώρας αποδεικνύει τους ισχυρούς δεσμούς της κυβέρνησης με τους δανειστές, ακολουθώντας πιστά τις ευρωπαϊκές εντολές, παρά του ότι ανήκει στις χώρες που βρίσκονται στη δεινή θέση των πιστωτικών δεσμεύσεων, τις οποίες το εν λόγω ψήφισμα επιχειρεί να προστατεύσει.
Η στάση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τον ΣΥΡΙΖΑ να αναφέρει σε ανακοίνωση του πως «Η ελληνική κυβέρνηση δεν κρατά κανένα πρόσχημα στην προσπάθειά της να είναι αρεστή στους δανειστές. Αυτό δείχνει και η αποχή της από ψηφοφορία στον ΟΗΕ για δημιουργία ενός διαφορετικού πλαισίου σχετικά με τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους, που θα προστατεύει τα κράτη από τις επιθέσεις των κερδοσκόπων». Προσθέτει δε ότι «Την ίδια στιγμή που ο πρωθυπουργός τάζει πιστοποιητικά «βιωσιμότητας» ενός χρέους που αυξάνεται, η κυβέρνηση δεν έχει το σθένος να αντιπαραβάλει την οποιαδήποτε θετική πρόταση για το λαό και τη χώρα που θα ξεφεύγει από το μονόδρομο της κ. Μέρκελ».
Η στάση που κράτησε η Ελληνική πλευρά δείχνει την διαφωνία της κυβέρνησης με τα όσα αναφέρονται στο ψήφισμα, μεταξύ των οποίων κύριο σημείο θεωρείται η αναφορά πως «η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα ενός κράτους».
Από την πλευρά της κυβέρνησης, σε μία προσπάθεια αιτιολόγησης της στάσης της, με την αποχή από την ψηφοφορία, υποστήριξε ότι το ψήφισμα για την αναδιάρθρωση των κρατικών χρεών, που αδιαμφισβήτητα θα λειτουργήσει προστατευτικά και προς την Ελλάδα, η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας ανέφερε πως «συντάχθηκε με τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών της Ε.Ε. που απείχε στην υιοθέτηση ενός απλού ευχολογίου χωρίς καμιά νομική αξία, που βρίθει ασαφειών και το οποίο κατατέθηκε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εσπευσμένα και πρόχειρα».
Σχετικές ερωτήσεις για την στάση της Ε.Ε. έναντι του ψηφίσματος του ΟΗΕ, κατέθεσαν οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Παπαδημούλης και των ΑΝ.ΕΛ., Νότης Μαριάς, προς την Κομισιόν, ζητώντας να πληροφορηθούν τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που οδήγησε στην άρνηση θετικής ψήφου στο ψήφισμα, αλλά και τα μέτρα εφαρμογής του.
Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους
Σύμφωνα με τον συντονιστή του μεγαλύτερου γερμανικού συνδέσμου αναπτυξιακής πολιτικής erlassjahr.de, Γιούργκεν Κάιζερ, τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που είναι τόσο δεσμευτικά και σαφή, είναι σπάνια και όπως τόνισε σε συνέντευξη του στην Deutsche Welle «Ο ΟΗΕ αποκτά λόγο και ρόλο στην αντιμετώπιση της πτώχευσης μιας χώρας, σπάζοντας επί της ουσίας το μονοπώλιο που είχαν μέχρι σήμερα οι πιστωτές, δηλαδή το ΔΝΤ και η Λέσχη των Παρισίων». Όσον αφορά στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης του χρέους των χρεοκοπημένων χωρών, σημειώνει ότι «Αναμένουμε ότι με την νέα διαδικασία ελεγχόμενης πτώχευσης, την οποία σύμφωνα με το ψήφισμα θα εκπονήσει μέχρι το τέλος του 2014 ο ΟΗΕ, οι χρεοκοπημένες χώρες δεν θα αναγκάζονται να περιμένουν υπερβολικά μέχρι την αναδιάρθρωση του χρέους. Σήμερα δυστυχώς η διαδικασία δεν είναι ανεξάρτητη, μιας και για παράδειγμα στο Κλαμπ του Παρισιού οι πιστωτές είναι εκείνοι που καθορίζουν τι θα γίνει. Όπως όμως ισχύει στην πτώχευση μιας επιχείρησης ή ενός νοικοκυριού και στην περίπτωση μιας χρεοκοπίας κράτους δεν θα πρέπει οι πιστωτές να αποφασίζουν, αλλά με μία αντικειμενική διαδικασία να δίνονται ρεαλιστικές λύσεις».
Ειδικά για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ανέφερε πως «Στην Ελλάδα έχουν γίνει αναδιαρθρώσεις χρέους χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η χώρα έχει ανακτήσει την φερεγγυότητά της. Προς το παρόν συνεχίζεται η συζήτηση αν και πότε η Ελλάδα θα χρειαστεί μια νέα αναδιάρθρωση. Θα ήταν ωστόσο θετικό όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής κυβέρνησης, να εξάγουν τα σωστά συμπεράσματα από την τελευταία πενταετία. Δηλαδή αν αποφασίζει το ΔΝΤ υπό την πίεση της ΕΕ για το ύψος του κουρέματος χρέους που χρειάζεται η Ελλάδα, τότε σίγουρα το αποτέλεσμα δεν αρκεί για να επανακτήσει η χώρα ευχέρεια κινήσεων. Σε περίπτωση όμως που υπάρξει νέος γύρος διαπραγματεύσεων για ένα ακόμα κούρεμα τότε θα βοηθούσε πολύ αν υπήρχε μια ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη, η οποία να μας πει το πραγματικό ύψος του κουρέματος που απαιτείται, έτσι ώστε να μην χρειαστεί η χώρα σε δύο χρόνια και νέα αναδιάρθρωση».
