Εγκλωβισμένη μεταξύ τρόικας και βουλευτικών πλειοψηφιών βρίσκεται η κυβέρνηση, η οποία πιέζεται αφ’ ενός να προχωρήσει στην εφαρμογή των μεταρρυθμιστικών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει έναντι των δανειστών και αφ’ ετέρου να κατοχυρώσει την ενισχυμένη βουλευτική πλειοψηφία σε κινήσεις υψηλού πολιτικού ρίσκου που συζητά, οι οποίες και θα κρίνουν την περίοδο διεξαγωγής των εκλογών.
Η συνεχής αλληλογραφία της ελληνικής πλευράς με την τρόικα, όλο το τελευταίο διάστημα, έχει ως κύριο χαρακτηριστικό το στοιχείο πίεσης ως προς την άμεση εφαρμογή των προσυμφωνημένων μεταρρυθμίσεων, που αφορούν σε ασφαλιστικό, συνδικαλιστικό νόμο και απολύσεις, με φόντο την τελική αξιολόγηση.
Η κυβέρνηση από την πλευρά της στοχεύει στην μετά μνημόνιο εποχή και στη συμφωνία για την νέα προληπτική γραμμή στήριξης που θα λάβει η χώρα, με παράλληλο βάρος την αβέβαιη πλειοψηφική της σταθερότητα που θα κρίνει και την διενέργεια πρόωρων εκλογών.
Αδιέξοδο για τα μέτρα
Την στιγμή που το πολιτικό τοπίο, εντός του οποίου καλείται να κινηθεί, φαντάζει αδιέξοδο, στο τραπέζι των ενδοκυβερνητικών συσκέψεων έπεσε η πρόταση, η οποία και προχωρά σε άμεση υλοποίηση, κατάθεσης νέου προσχεδίου προϋπολογισμού ώστε να παρουσιαστούν τα οικονομικά εκείνα στοιχεία που θα δικαιολογούν την άρνηση για λήψη νέων μέτρων εντός του επόμενου έτους και εμφάνιση μειωμένου του δημοσιονομικού κενού, το οποίο η τρόικα υπολογίζει σε 3,5 δις ευρώ.
Μεταξύ των νέων δεδομένων που θα περιλαμβάνονται στο σχέδιο που πρόκειται άμεσα να παρουσιαστεί, περιλαμβάνεται μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1,5% του ΑΕΠ, προκειμένου το πρωτογενές πλεόνασμα του επόμενου έτους να εμφανιστεί τουλάχιστον διπλάσιο, ώστε να περιοριστεί η λήψη νέων μέτρων που απαιτούνται για να συνοδεύσουν τη νέα προληπτική γραμμή στήριξης.
Οι κινήσεις αυτές γίνονται υπό την ασφυκτική πίεση της συνεδρίασης του Eurogroup της 8ης Δεκεμβρίου, έως την οποία θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις και να ξεκινήσει η εφαρμογή των έσχατων μέτρων.
Τα μηνύματα από τις Βρυξέλλες είναι σαφή προς την ελληνική κυβέρνηση, για άμεση διευθέτηση και των τελευταίων εκκρεμοτήτων πριν τη λήξη του μνημονίου, με τους εκπροσώπους των δανειστών να μην φαίνονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε οποιαδήποτε άλλη συζήτηση, πέραν των ασφυκτικών χρονικών περιθωρίων που έχουν τεθεί για την ολοκλήρωση της τελικής συμφωνίας.
Ο υπουργός Οικονομικών, Γκίκας Χαρδούβελης, μετά την περικοπή των αρμοδιοτήτων του από τον πρωθυπουργό, καλείται να πείσει τους πιστωτές σχετικά με τις αρνήσεις για την εφαρμογή των μέτρων, καθώς θα πρέπει να αποσαφηνιστεί και το μέγεθος του πολιτικού κόστους που θα επωμιστεί η κυβέρνηση.
Στο «αδιέξοδο» που έχει περιέλθει η συμφωνία με την τρόικα αναφέρεται και το πρακτορείο Bloomberg, το οποίο εμφανίζει «εξαγριωμένους» τους δανειστές με την Αθήνα, γεγονός που μπορεί να στερήσει από τη χώρα τη στήριξη από τη λήξη του μνημονίου και μετά. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «Η Αθήνα δεν κατάφερε να καταλήξει σε συγκεκριμένα μέτρα ώστε να γεφυρώσει το χάσμα που υπήρξε στο Eurogroup σχετικά με τη χρηματοδότηση της χώρας» και συμπληρώνει πως «Η κυβέρνηση και οι πιστωτές της πρέπει να ολοκληρώσουν την τελευταία επιθεώρηση έως τις 8 Δεκεμβρίου οπότε οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα πραγματοποιήσουν την τελευταία τους συνεδρίαση για το τελευταίο έτος. Με την ολοκλήρωση της επιθεώρησης θα ανοιχτεί ο δρόμος για συμφωνία για τη γραμμή πίστωσης που θα αντικαταστήσει το τρέχον πρόγραμμα. Η αποτυχία θα άφηνε το πλέον καταχρεωμένο κράτος της Ευρώπης χωρίς οικονομική βοήθεια, καθώς το καταστατικό του ΔΝΤ δεν επιτρέπει την εκταμίευση πόρων για διάσωση κρατών που δεν έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τους επόμενους δώδεκα μήνες».
Ασυμφωνία κυβερνητικών εταίρων
Κατόπιν των παλινωδιών που παρατηρήθηκαν στο θέμα του ΕΝΦΙΑ και των αντιρρήσεων της τρόικας σχετικά με τις ρυθμίσεις για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, η διαπραγμάτευση φαίνεται να «κολλάει»τώρα στις απολύσεις των δημοσίων υπαλλήλων, που αποτελούν και το κύριο θέμα αντιρρήσεων από πλευράς του ΠΑΣΟΚ.
Η ενδοκυβερνητική ενότητα δυναμιτίζεται για ακόμα μία αφορά, με το ΠΑΣΟΚ να ζητά να μην προχωρήσουν οι εκκρεμείς 5.500 απολύσεις στο δημόσιο τομέα, γεγονός που συναντά τη σθεναρή αντίσταση της τρόικας, θέτοντας εν αμφιβόλω την θετική έκβαση της διαπραγμάτευσης.
Η ένταση που επικρατεί μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων έγινε εμφανής και από την στάση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Ν.Δ., Α. Γεωργιάδη, ο οποίος Σε τηλεοπτική του εμφάνιση επέρριψε ευθέως την ευθύνη στο ΠΑΣΟΚ για την μη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που ζητά η τρόικα και τη μη υλοποίηση των συμφωνιών.
Εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Κουτρουμάνης ανέφερε πως «το ΠΑΣΟΚ έχει στηρίξει την κυβέρνηση όλο αυτό το διάστημα, αλλά υπάρχουν θέματα που δεν μπορεί να κάνει πίσω, όπως οι ομαδικές απολύσεις, το λοκάουτ, το νέο μισθολόγιο».
Ο κ. Γεωργιάδης υποστήριξε ότι «Η κυβέρνηση έχει υπογράψει το μνημόνιο και έχει δεσμευθεί για αλλαγή συνδικαλιστικού νόμου. Ο κ. Βρούτσης έχει παρουσιάσει συνολικό νόμο για τα συνδικαλιστικό και το ΠΑΣΟΚ το απέρριψε», λαμβάνοντας την απάντηση από τον κ. Καρύδη ο οποίος δήλωσε «Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, κ. Γεωργιάδης, παρουσιάζεται στα κανάλια ως αυτόκλητος υπερασπιστής της τρόικας κατηγορώντας το ΠΑΣΟΚ γιατί αντιδρά στη μείωση των κύριων συντάξεων, στην απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων και στην αύξηση του ΦΠΑ στα τρόφιμα. Ο κ. Γεωργιάδης ζητάει να κατεβάσουμε τα παντελόνια σε παράλογες απαιτήσεις. Επιτέλους ας τον μαζέψει κάποιος από το κόμμα του, γιατί υπονομεύει ευθέως τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Τελικά είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ ή της τρόικας;».
Η πολιτική ισορροπία
Με την Ελλάδα να καλείται να αντιμετωπίσει την μετά μνημονίου εποχή, μέσω των νέων δεσμευτικών προγραμμάτων, μεταλλάσσοντας την ονομασία, σε προληπτική γραμμή στήριξης και τα οποία θα συνοδεύονται από ανάλογες δέσμες νέων μέτρων, οι εταίροι της επιδιώκουν και μία πολιτική κατοχύρωση στο εσωτερικό, που θα προέλθει από την όσο το δυνατόν ευρύτερη πολιτική συναίνεση.
Εκ μέρους των εταίρων επιθυμείται άμεσο ξεκαθάρισμα του πολιτικού τοπίου της χώρας, καθώς θα πρέπει να είναι γνωστός ο πολιτικός συζητητής της ελληνικής πλευράς για τη νέα οικονομική ενίσχυση ως προληπτική γραμμή στήριξης που θα ακολουθήσει, προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή των συμφωνημένων.
Η καθυστέρηση ολοκλήρωσης της αξιολόγησης από την τρόικα, μεταθέτει χρονικά και την έναρξη του διαλόγου για το ελληνικό χρέος, που θα συμπέσει με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, οπότε από την πλευρά των εταίρων επιζητείται να υπάρξει ευρεία πλειοψηφική συναίνεση και για το νέο μνημόνιο, θέτοντας όλα τα θέματα ταυτοχρόνως προς πολιτική έγκριση.
Έτσι πρακτικά η κυβέρνηση θα πρέπει ή να ζητήσει εντός του επόμενου μήνα διευρυμένη πλειοψηφία από την Βουλή με 180 ψήφους για την επικύρωση της συμφωνίας ή να μεταθέσει αυτό το ενδεχόμενο στη διαδικασία της προεδρικής εκλογής.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, όσο παρακινδινευμένη ή όχι είναι η όποια πολιτική απόφαση, θα ξεκαθαρίσει το τοπίο της διενέργειας των πρόωρων εκλογών.