Εκτεταμένα επεισόδια, συλλαλητήρια εργαζομένων, ψήφιση προϋπολογισμού, εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας, ασυμφωνία με την τρόικα, συνεδρίαση του Eurogroup, αποτελούν τα στοιχεία που συνθέτουν ένα σκηνικό ασφυξίας για την κυβέρνηση, η οποία έως το τέλος του χρόνου θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο τόσο όσον αφορά στο θέμα του μνημονίου, κατά το ευρωπαϊκό του σκέλος, όσο και στη δρομολόγηση των πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό της χώρας.
Στη μέγγενη των γεγονότων, των πολιτικών εξελίξεων, αλλά και των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει, βρίσκεται η κυβέρνηση, που πριν ακόμα σβήσουν οι φωτιές από τις μολότωφ που πυροδοτήθηκαν εξ αφορμής της 6ης επετείου της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου και της διεκδίκησης των δικαιωμάτων του, με την απεργία πείνας, του Νίκου Ρωμανού, κλήθηκε να περάσει, εν μέσω οξύτατων κοινοβουλευτικών αντιπαραθέσεων, τον προϋπολογισμό του 2015.
Σύμφωνα με μία επαναλαμβανόμενη πολιτική τακτική, όταν πρόκειται να περάσουν από τη Βουλή νέα βαριά μέτρα ή ιδιαιτέρως σκληροί προϋπολογισμοί, είθισται αναλάγου έντασης επεισόδια, όπως αυτά που σημειώθηκαν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, να χρησιμοποιούνται και να προβάλλονται, προκειμένου να αποπροσανατολιστεί η κοινή γνώμη.
Η ίδια τακτική ακολουθήθηκε και στην συγκεκριμένη περίπτωση ψήφισης του προϋπολογισμού του 2015, χωρίς όμως να επηρεαστούν ούτε οι εξωγενείς πιέσεις, εκ μέρους των δανειστών, για ολοκλήρωση των μέτρων, που εκ του μνημονίου απαιτούνται, ούτε και το έντονο πολιτικό παρασκήνιο, σχετικά με την εξασφάλιση των απαιτούμενων 180 βουλευτικών ψήφων για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας.
Προϋπολογισμός υπό διόρθωση
Πέραν των υψηλών τόνων εντός του κοινοβουλίου, κατά την συζήτηση του προϋπολογισμού και των εργατικών συλλαλητηρίων που πραγματοποιήθηκαν την ίδια ώρα, σημείο άξιο αναφοράς είναι ότι ο εν λόγω προϋπολογισμός κατατέθηκε χωρίς να λάβει τη σύμφωνη γνώμη της τρόικας, σε μία προσπάθεια να επιδείξει η κυβέρνηση μία «επαναστατική» στάση, η οποία όμως ήταν αποκλειστικά για εσωτερική κατανάλωση.
Άλλωστε να μην παραγνωρίζεται το γεγονός πως η ανένδοτη στάση των δανειστών για πλήρη εφαρμογή των προσυμφωνημένων, οδήγησε το υπουργείο Οικονομικών να αναλάβει δέσμευση για κατάθεση συμπληρωματικού προϋπολογισμού, που θα λειτουργήσει διορθωτικά προς τον αρχικό, αναλόγως του ύψους του δημοσιονομικού κενού, στο οποίο εμμένει η τρόικα.
Η ελληνική πλευρά εμμένει στην άποψη πως το δημοσιονομικό κενό θα κυμανθεί στα 911 εκ. ευρώ το 2015 και σε 1,93 δις ευρώ το 2016, έναντι των προβλέψεων των δανειστών, με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ αλλά και την Ευρωπαϊκή επιτροπή υπολογίζεται άνω των 2 δις ευρώ για το 2015 και περίπου 3 δις ευρώ για το 2016, ζητώντας και την λήψη των ανάλογων μέτρων.
Με τις οικονομικές ανάγκες της χώρας να καλύπτονται προσωρινά και μόλις για το πρώτο τρίμηνο του έτους και τα δημόσια έσοδα να υπολείπονται των προϋπολογιζόμενων, καθώς σε αυτή την περίοδο ξεκινά η λήξης ομολόγων, ύψους 4-5 δις ευρώ, η κυβέρνηση για ακόμα μία φορά προτείνει ως εύκολη λύση την έκδοση νέων κρατικών ομολόγων.
Σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στον προϋπολογισμό, προσβλέπει στην άντληση περί των 15 με 16 δις ευρώ από τους ελληνικούς τίτλους, τους οποίους σκοπεύει να διαθέσει με επιτόκιο κατά πολύ μεγαλύτερο αυτού του οποίου η χώρα δανείζεται μέσω του μηχανισμού στήριξης.
Τα κεφάλαια αυτά θα αποδοθούν για την κάλυψη των υποχρεώσεων προς το ΔΝΤ, που ανέρχονται σε 9 δις ευρώ και προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε 7 δις ευρώ, όπως και των ομολόγων προς άλλους τραπεζικούς ομίλους.
Να σημειωθεί ότι στην επόμενη διετία οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας ανέρχονται σε 27 δις ευρώ, εκ των οποίων τα 18,8 δις ευρώ είναι για το 2015 και τα 8,2 δις ευρώ το 2016.
Η συνέχιση του προγράμματος
Συνεδρίαση του Eurogroup σήμερα στις Βρυξέλλες, με τον υπουργό Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη να μετέχει στη συνεδρίαση, με ανολοκλήρωτη την αξιολόγηση εκ μέρους της τρόικας, γεγονός που το μόνο που του επιτρέπει είναι να αιτηθεί παράταση του προγράμματος στήριξης.
Η κίνηση αυτή προέκυψε από μία καλά μεθοδευμένη τακτική των δανειστών, οι οποίοι αντί να απαιτήσουν την παραμονή της χώρας στο μνημόνιο, δημιούργησαν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να οδηγήσουν την ίδια την κυβέρνηση να το αιτηθεί.
Στην περίπτωση που το αίτημα αυτό, όπως αναμένεται θα γίνει αποδεκτό, εξασφαλίζεται η άμεση έλευση της τρόικας στην Αθήνα για να ολοκληρώσει την 5η αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος, η οποία στη συνέχεια θα επικυρωθεί σε νέα έκτακτη συνεδρίαση του Εurogroup στις 15 Δεκεμβρίου.
Αυτό βέβαια θα προϋποθέτει την άμεση νομοθέτηση εκ μέρους της κυβέρνησης τις μεταβολές στον ΦΠΑ και τον περιορισμό των δικαιούχων της ρύθμισης των 100 δόσεων.
Να μην παραγνωρίζεται δε το γεγονός πως όσο καθυστερεί η ολοκλήρωση της αξιολόγησης, διατηρούνται «παγωμένες» και οι δόσεις, 7,1 δις ευρώ, δανεισμού προς την χώρας.
Παράλληλα διατηρείται στάσιμη και η όποια εξέλιξη σχετικά με την προληπτική γραμμή στήριξης, που θα αποτελεί την μετεξέλιξη και την μετονομασία των μνημονίων, με τα μέτρα που θα την συνοδεύουν.
Παράταση του μνημονίου
Με τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης να επιθυμούν την παράταση του μνημονίου, θεωρώντας πως πρέπει να ολοκληρωθούν οι δεσμεύσεις της χώρας, με την λήψη όλων των απαιτούμενων μέτρων, τάσσονται υπέρ της 6μηνης τουλάχιστον συνέχισης του προγράμματος στήριξης.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν και οι δηλώσεις των ευρωπαίων αξιωματούχων, στο γνωστό παιχνίδι των εκβιασμών και της ομηρίας όσον αφορά στην εκταμίευση των δόσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δήλωσε ότι «Η Ελλάδα πιθανόν να χρειαστεί περισσότερο χρόνο πριν οι διεθνείς πιστωτές της απελευθερώσουν την τελευταία δόση του δανείου», ενώ συμπλήρωσε ότι «Αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα χρειάζεται επιπλέον χρόνο για να εφαρμόσει το πρόγραμμα που έχει συμφωνηθεί».
Ο Ολλανδός πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, μίλησε για ασφυκτικά περιθώρια, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του για την επίτευξη συμφωνίας, λέγοντας «Όχι δεν νοιώθω καθόλου σίγουρος. Είμαι πολύ ανήσυχος για τα χρονικά περιθώρια και πιστεύω ότι όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές θα πρέπει να προσπαθήσουν όσο πιο πολύ μπορούν για να καλύψουν όσο περισσότερη απόσταση μπορούν μέχρι το τέλος του χρόνου», ενώ για την παράταση του προγράμματος είπε πως «το θέμα παραμένει ανοιχτό».
