Την στιγμή που η πολιτική αβεβαιότητα αποτυπώνεται στην κάθετη πτώση του χρηματιστηρίου Αθηνών και τους δανειστές να αποφασίζουν μία αρχικά δίμηνη παράταση του μνημονίου, ο πρωθυπουργός προχώρησε στην ανακοίνωση του ονόματος του Σταύρου Δήμα ως την κυβερνητική επιλογή για Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η επίσπευση των διαδικασιών για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας ήταν μονόδρομος για την κυβέρνηση, καθώς οι απαιτήσεις των ευρωπαίων εταίρων, όπως αποτυπώθηκαν στη συνεδρίαση του Eurogroup, αφορούσαν στην άμεση αποκρυστάλλωση του πολιτικού τοπίου της χώρας, που όλο το τελευταίο διάστημα κλυδωνίζεται από μία εμφανή κυβερνητική αδυναμία.
Όσο και αν εκ μέρους του πρωθυπουργού επαναλαμβάνεται η προοπτική εξόδου της χώρας από το μνημόνιο και η έναρξη μιας αναπτυξιακής πορείας, η πτώση του χρηματιστηρίου και ο εκδηλωμένος φόβος των επενδυτών, όπως αυτός εκφράστηκε στο ύψος αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, επιβεβαιώνουν με τον πλέον αρνητικό τρόπο, το μέγεθος της πολιτικής αβεβαιότητας που επικρατεί.
Έναντι όλων αυτών, ο πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, αποφάσισε την επίσπευση των διαδικασιών για την εκλογή Προέδρους της Δημοκρατίας, ορίζοντας ως πρώτη ημερομηνία τις 17 Δεκεμβρίου, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα την κυβερνητική πρόταση της υποψηφιότητας του Σταύρου Δήμα, ανοίγοντας τον δρόμο των πολιτικών εξελίξεων που αναμένονται.
Ο εκλεκτός της κυβέρνησης
Με πρωθυπουργικό διάγγελμα ανακοινώθηκε η υποψηφιότητα του Σταύρου Δήμα για την προεδρία της Δημοκρατίας, με τον Αντώνη Σαμαρά, αιτιολογώντας αυτή του την απόφαση, να αναφέρει ότι με την ολοκλήρωση της εκλογής η χώρα θα περάσει στην μετά το μνημόνιο ημέρα.
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο πρωθυπουργός «Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας είχε μετατραπεί το τελευταίο διάστημα σε πρόσχημα εκβιασμού πρόωρων εκλογών. Κι έτσι, ενώ οικονομικά είχαμε σταθεροποιηθεί και είχαμε μπει επιτέλους στην ανάκαμψη, δημιουργήθηκαν και πάλι σύννεφα πολιτικής αστάθειας μέσα στην Ελλάδα και πολιτικής αβεβαιότητας για την Ελλάδα στο εξωτερικό.
Όπως όφειλε να κάνει, η κυβέρνησή μας αποφάσισε να απομακρύνει αυτή την αβεβαιότητα και να αποκαταστήσει πλήρως την πολιτική σταθερότητα, επισπεύδοντας την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας», συμπληρώνοντας δε πως «Έτσι με την εκλογή Προέδρου από την Ελληνική Βουλή ως το τέλος του μήνα, θα έχουν καθαρίσει τα σύννεφα πια και η χώρα μας θα είναι έτοιμη να μπει και επισήμως στη μετά το Μνημόνιο εποχή».
Επεσήμανε πως η επιλογή του Σταύρου Δήμα ήταν αποτέλεσμα κοινής απόφασης των δύο κυβερνητικών εταίρων, δείχνοντας παράλληλα ότι γνωρίζει το αμφίβολο του αποτελέσματος, λέγοντας ότι «Επιλέξαμε λοιπόν, μαζί με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης την καλύτερη υποψηφιότητα για την Προεδρία της Δημοκρατίας: Τον Σταύρο Δήμα, πρώην υπουργό και βουλευτή, Επίτροπο της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου τιμήθηκε με ιδιαίτερες διακρίσεις, ειδικά στον ευαίσθητο τομέα της Προστασίας του Περιβάλλοντος, άνθρωπο που τον εκτιμά η Ελληνική κοινωνία, αλλά και τον σέβεται η διεθνής κοινότητα και που προφανώς, θα είναι υποψήφιος και στις τρεις προεδρικές ψηφοφορίες, αν χρειαστούν».
Ο σχολιασμός της αντιπολίτευσης
Από την πλευρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, σχολίασε την πρωθυπουργική απόφαση, χαρακτηρίζοντας την ως «Επιλογή πολιτικά απονομιμοποιημένη», η οποία «συνάμα αδύνατη να δώσει την ευρεία συναίνεση που καλεί ο νομοθέτης».
Σχολιάζοντας την επίσπευση της εκλογικής διαδικασίας, είπε πως αυτή ανακοινώθηκε μια μέρα «μετά την παραδοχή από όλες τις πολιτικές πλευρές ότι υπάρχει πολιτικό αδιέξοδο» και πως αυτό «έγινε εξ ανάγκης και όχι από πολιτική επιλογή γιατί η αντίδραση σε αυτή την πολιτική έχει λάβει καθολικό χαρακτήρα».
Αναλόγου ύφους ήταν και η τοποθέτηση επί του θέματος του εκπροσώπου τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Πάνου Σκουρλέτη, ο οποίος ανέφερε πως «Η κυβέρνηση κατ΄ ουσίαν σέρνεται στην επίσπευση της διαδικασίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας», συμπληρώνοντας πως «Ήταν μια εξαναγκαστική επιλογή, αφού προηγουμένως η κυβέρνηση διαπίστωσε τα αδιέξοδα των σχεδιασμών της και έχει εισπράξει μια χωρίς προηγούμενο ματαίωση όλων εκείνων των προσεγγίσεων και αναφορών περί εξόδου από το μνημόνιο».
Τα οριζόμενα εκ του Συντάγματος
Βάσει των όσων το Σύνταγμα ορίζει για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας, οι ακολουθούμενες διαδικασίες θα έχουν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, είτε κατά τις επαναλαμβανόμενες ψηφοφορίες είτε και κατά την μη επίτευξη εκλογής.
Κατόπιν της ανακοίνωσης ως ημερομηνία της πρώτης ψηφοφορίας την 17η Δεκεμβρίου, κατά την οποία απαιτούνται 200 θετικές ψήφοι βουλευτών, θα ακολουθήσει η δεύτερη ψηφοφορία μετά από πέντε ημέρες, δηλαδή στις 23 Δεκεμβρίου και η τρίτη ψηφοφορία με το ίδιο περιθώριο των πέντε ημερών στις 29 Δεκεμβρίου, με απαιτούμενη πλειοψηφία των 180 ψήφων που αντιστοιχούν στα τρία πέμπτα της δύναμης του κοινοβουλίου.
Η διαδικασία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας αφορά σε ονομαστική φανερή ψηφοφορία του συνόλου των βουλευτών.
Σε περίπτωση που ούτε κατά την Τρίτη ψηφοφορία δεν καταστεί ικανή η εκλογή, τότε ορίζεται, εντός δέκα ημερών, η διάλυση της Bουλής και προκήρυξη εκλογών για την ανάδειξη του νέου κοινοβουλευτικού σώματος.
Με την συγκρότηση σε σώμα της νέας Βουλής άμεσα διενεργείται ψηφοφορία για Πρόεδρο της Δημοκρατίας συγκεντρώνοντας την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του συνόλου των βουλευτών. Σε περίπτωση μη επίτευξης αυτής της πλειοψηφίας, η ψηφοφορία εντός πέντε ημερών επαναλαμβάνεται, με ζητούμενο εκλογής την απόλυτη πλειοψηφία, ενώ εάν ούτε σε αυτή την περίπτωση υπάρξει εκλογή θα υπάρξει ακόμα μία ψηφοφορία μεταξύ των προσώπων που πλειοψηφούν, με Πρόεδρο Δημοκρατίας να εκλέγεται όποιος καταφέρει αν συγκεντρώσει την σχετική πλειοψηφία.
