Στο έλεος των τραπεζών βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι με την αλλαγή του χρόνου θα κληθούν να αντιμετωπίσουν την απειλή των πλειστηριασμών, καθώς δεν υπάρχει καμία νομοθετική διασφάλιση, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες.
Η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων περνά πλέον στην ευχέρεια των τραπεζών, με τους δανειολήπτες που παρουσιάζουν δυσχέρεια στην αποπληρωμή των δανειακών τους υποχρεώσεων, να βρεθούν από την 1η Ιανουαρίου αντιμέτωποι με οδυνηρές ρυθμίσεις που θα τους προταθούν από τα πιστωτικά ιδρύματα, ακόμα και με κατασχέσεις ακινήτων.
Ενώ μόλις ένα μήνα πριν σύσσωμη η κυβέρνηση, από τον πρωθυπουργό μέχρι και τα στελέχη των υπουργείων, διατυμπάνιζε την προστασία που θα παρέχει στην πρώτη κατοικία, για την οποία θα απαγορέψει τους πλειστηριασμούς, οι ασφυκτικές πιέσεις των δανειστών δεν άφησαν περιθώρια σχετικής νομοθέτησης, αφήνοντας απροστάτευτους τους δανειολήπτες που αδυνατούν να ανταποκριθούν.
Από την πλευρά του αρμόδιου υπουργού Ανάπτυξης, αποκλείστηκε κάθε ενδεχόμενο, έστω και την ύστατη στιγμή, να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση, λόγω τόσο της ενάντιας θέσης προς αυτό των τραπεζών, όσο και των δεδομένων που έχουν θέσει οι δανειστές, ενώ η κυβέρνηση από την πλευρά της δεν έχει πλέον την δυνατότητα να ασχοληθεί με τίποτε άλλο πέραν της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ανύπαρκτη νομοθετική κάλυψη
Οι πολιτικές εξελίξεις, στη δίνη των οποίων κινείται σύσσωμη η κυβέρνηση, καθώς βρίσκεται μπροστά σε μία καταστροφική γι’ αυτήν εκλογική αναμέτρηση, δεν επιτρέπει στον υπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Κώστα Σκρέκα, να τολμήσει να υλοποιήσει τις κυβερνητικές υποσχέσεις, θεσπίζοντας το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς.
Το μέγεθος του κοινωνικού προβλήματος που δημιουργείται, χωρίς να υπάρχει η απαραίτητη κάλυψη της πολιτείας, αφήνει περιθώρια διαχείρισης του ζητήματος στις τράπεζες, οι οποίες θα έχουν πλέον το ελεύθερο να αποφασίζουν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Έτσι οι πολίτες που δεν μπορούν να ανταποκριθούν με συνέπεια στις δανειακές τους υποχρεώσεις θα βρεθούν άμεσα αντιμέτωποι με προτάσεις για νέες ρυθμίσεις, επ’ ωφελεία των τραπεζών, ή ακόμα και με πλειστηριασμούς των κατοικιών τους.
Εάν αποδώσει τα αναμενόμενα η αποχή των νομικών της χώρας και υπάρξει απόσυρση του νομοσχεδίου του υπουργείου Δικαιοσύνης που προβλέπει την αναμόρφωση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, δεν θα αλλάξει ο υπολογισμός της αξίας των ακινήτων που θα συνεχίσει να γίνεται βάσει των αντικειμενικών αξιών και όχι όπως στο επίμαχο νομοσχέδιο προβλέπεται, η γραμμή εκκίνησης των πλειστηριασμών να υπολογίζεται σύμφωνα με την ελάχιστη εμπορική αξία.
Σωσίβιο ο νόμος Κατσέλη και ο Κώδικας Δεοντολογίας
Ως υπεραρκετό στην προστασία των δανειοληπτών θεωρεί η κυβέρνηση τον νόμο Κατσέλη, μέσω του παρέχεται η δυνατότητα προστασίας του συνόλου της περιουσίας άρα και της κύριας κατοικίας, εάν υπάρξει η κατάθεση του σχετικού αιτήματος στο Ειρηνοδικείο.
Ήδη υπάρχει αυξημένη προσφυγή στις διατάξεις του παρόντος νόμου, άνω των 100.000 δανειοληπτών, οι οποίοι πέτυχαν μείωση των μηνιαίων δόσεων τους προς τις τράπεζες στο 10%, παγώνοντας τις οφειλές τους.
Πέραν αυτού η κυβέρνηση φαίνεται να αρκείται και στην προστασία της πρώτης κατοικίας που παρέχεται από τον Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών, κατ’ εφαρμογή των άρθρων του νόμου 4224/2013 που εκτός αυτού αναφέρονται στο συνεργάσιμο δανειολήπτη και τον συνυπολογισμό των εύλογο δαπανών των δανειοληπτών.
Ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, παρέπεμψε για την όποια προστασία των δανειοληπτών στον Κώδικα Δεοντολογίας, τον οποίο κατάρτισε η Τράπεζα της Ελλάδας, λέγοντας ότι «με τον Κώδικα Δεοντολογίας, που είναι δεσμευτικός για τις τράπεζες και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2015, η πρώτη κατοικία δεν κινδυνεύει για όσους δανειολήπτες βρίσκονται σε οικονομική δυσχέρεια».
Αυτό πλέον αφήνει περιθώρια στις τράπεζες να προχωρούν σε προτάσεις για ρυθμίσεις των δανείων, με μεταβολή των δόσεων και επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής ώστε με τον τρόπο αυτό να διασφαλίζεται η προστασία της κατοικίας.
Αντίδραση καταναλωτών
Την αντίδραση της στους πλειστηριασμούς ακινήτων, ζητά η ΕΚΠΟΙΖΩ, απαιτώντας από την κυβέρνηση, έστω και την τελευταία στιγμή, να δώσει οριστικές λύσεις παρατείνοντας την αναστολή των πλειστηριασμών, σύμφωνα με το προ του 2014 καθεστώς (προστασία όλων των ακινήτων) μέχρι να λυθεί ουσιαστικά και υπεύθυνα το πρόβλημα των κόκκινων δανείων.
Σύμφωνα με την Ένωση Καταναλωτών Ποιότητας Ζωής «Οι πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Ανάπτυξης κ. Κώστα Σκρέκα φανερώνουν είτε έλλειψη κοινωνικής ευθύνης εκ μέρους της κυβέρνησης, είτε ελλιπή πληροφόρηση σχετικά με το πολύ κρίσιμο ζήτημα της αναστολής των πλειστηριασμών.
Προκαλεί πραγματικά σοκ η διατύπωση της θέσης της κυβέρνησης ότι δεν υφίστανται λόγοι ανανέωσης της απαγόρευσης πλειστηριασμών, επειδή τάχα εξασφαλίζουν προστασία ο Κώδικας Δεοντολογίας και ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική:
1. Οι διατάξεις του Κώδικα Δεοντολογίας δεν αφορούν οφειλές που έχουν καταγγελθεί και κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση, αλλά οφειλές που πρόκειται ή μόλις έχουν βρεθεί σε καθυστέρηση. Με άλλα λόγια, ο Κώδικας Δεοντολογίας έχει ως σκοπό να προλάβει την υπερχρέωση και όχι να τη θεραπεύσει και καταδεικνύει άγνοια και μόνο η αναφορά του Κώδικα και των πλειστηριασμών στην ίδια πρόταση.
2. Ο Ν.3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, αν και αποτελεί ένα εξαιρετικά προστατευτικό νομοθετικό πλαίσιο, δεν είναι δυνατό να απορροφήσει όλους τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες. Οι διατάξεις του αφορούν οφειλέτες που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία και δεν είναι έμποροι. Εξάλλου, ακριβώς λόγω της υπερφόρτωσης αιτήσεων στα Ειρηνοδικεία όλης της χώρας, οι δικάσιμοι δίνονται ακόμα και για το 2030!
3. Η αναστολή που δόθηκε με το Ν.4224/2013, η ισχύς του οποίου λήγει, ήταν πολύ πιο περιοριστική σε σχέση με το προ του 2014 καθεστώς, επομένως ήταν πολύ φυσικό να υπαχθούν πολύ λιγότεροι δανειολήπτες στις διατάξεις του. Εξάλλου, έθετε ασφυκτικές προθεσμίες στους οφειλέτες, πολλοί από τους οποίους τις έχασαν, αντιμετωπίζοντας άμεσα τον κίνδυνο πλειστηριασμού.
4. Την ίδια στιγμή που στελέχη τραπεζών διαμηνύουν ότι δεν τους ενδιαφέρουν οι πλειστηριασμοί, κάθε Τετάρτη, στα ειρηνοδικεία όλης της χώρας, βγαίνουν ακίνητα στο σφυρί. Στην ουσία, η κυβέρνηση σκοπεύει να αφήσει το λύκο να φυλάει τα πρόβατα».
