Με την διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με τους εταίρους να βρίσκεται στο επίκεντρο του ελληνικού αλλά και διεθνούς ενδιαφέροντος, είναι πολύ πρώιμες οι όποιες αντιδράσεις είτε πρόκειται για πανηγυρικές θριαμβολογίες είτε για κατηγορητήρια υπαναχωρήσεων.
Απαραίτητη, περισσότερο τώρα παρά ποτέ, θεωρείται η ψύχραιμη αντιμετώπιση των τεκταινόμενων και η «καθαρή» ανάγνωση των κινήσεων της ελληνικής κυβέρνησης, αποκλείοντας τις όποιες «εν θερμώ» διατυπώσεις και συμπεράσματα.
Καθώς η διαδικασία της διαπραγμάτευσης επί των ελληνικών διεκδικήσεων έχει μόλις αρχίσει, με τις εξελίξεις να βρίσκονται σε αφετηριακό στάδιο, οι αντιπολιτευτικές διατυπώσεις, όπως και οι εσωκομματικές παρεμβάσεις, παρουσιάζονται ως ιδιαιτέρως ανεπεξέργαστες και βεβιασμένες.
Σε κάθε περίπτωση και με δεδομένη την σκληρότητα των διαπραγματεύσεων, τα αποτελέσματα της πρώτης αυτής φάσης, σίγουρα δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητα, λόγω των αποτελεσμάτων που προέκυψαν στα οποία και θα πρέπει να εστιαστεί το συνολικό ενδιαφέρον.
Άλλωστε η διαπραγματευτική διαδικασία ήταν αναμενόμενο ότι θα τραβήξει σε βάθος χρόνου, όταν κανείς δεν μπορεί να θεωρήσει ότι θα υπήρχε άμεση υπαναχώρηση των εταίρων έναντι των μνημονιακών δεσμεύσεων, που είχαν κατοχυρώσει την οικονομικοπολιτική τους επικράτηση στον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας.
Με την υπογραφή των μνημονίων, είχε ξεχάσει η χώρα τι σημαίνει η εφαρμογή μιας αστικής οικονομίας σε ένα κράτος δημοκρατικού πολιτεύματος, με αποτέλεσμα οι επιταγές τους, τόσο σε οικονομικό όσο και πολιτικό επίπεδο να λειτουργούν καθοριστικά ως προς τον τρόπο άσκησης του κυβερνητικού έργου, το οποίο είχε μετατραπεί σε απλή υλοποίηση εντολών των δανειστών.
Με αυτό και μόνο το δεδομένο, οι φωνές περί «νέου μνημονίου» ηχούν τουλάχιστον αστείες, όταν μεταξύ των προγενέστερων μνημονιακών υπογραφών και της παρούσας συμφωνίας υπάρχουν σαφείς και ουσιαστικές διαφοροποιήσεις.
Πρωτίστως όμως αυτό που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι αυτή η ίδια η διαπραγμάτευση ως πρακτική, έναντι της μέχρι σήμερα παθητικής αποδοχής των όσων τα μνημόνια υπαγόρευαν.
Παράλληλα δε, κατέρρευσε παταγωδώς το φόβητρο του grexit, καθώς όσο απειλητικά μπορούσε να λειτουργήσει για την Ελλάδα, αντιστρόφως απειλούσε και τους εταίρους της Ευρωζώνης.
Από την άλλη πλευρά δεν μπορεί να παραβλεφθεί το γεγονός των αλυσιδωτών αντιδράσεων από τα λοιπά εταιρικά κράτη, που θα δημιουργούσε η όποια άμεση και αβασάνιστη αποδοχή των ελληνικών θέσεων, διαταράσσοντας την καθεστηκυία ευρωπαϊκή πολιτική.
Πάντως αυτό που σίγουρα επιτεύχθηκε, τουλάχιστον στο εσωτερικό της χώρας, είναι να μεγιστοποιήσει τον αριθμό των Ελλήνων ευρωσκεπικιστών.
Αυτό που τώρα μένει να αποδειχθεί, σε ότι αφορά αυτό το πρώτο αποτέλεσμα, είναι εάν αυτό το κέρδος χρόνου για την κυβέρνηση θα είναι ικανό ώστε, μέσω συγκεκριμένων προτάσεων και πολιτικών εφαρμογών, να επιφέρει την πολυπόθητη εθνική διάσωση.
Τα κύρια σημεία της συμφωνίας
Τα κύρια σημεία που περιλαμβάνονται στη συμφωνία που επιτεύχθηκε τερματίζουν συγκεκριμένες τακτικές που επιβάλλονταν στη χώρα μέσω των μνημονιακών της δεσμεύσεων.
Συγκεκριμένα τερματίζονται οι τεχνοκρατικές παρεμβάσεις των υπαλληλικών στελεχών της τρόικας, με την έφοδο τους στα ελληνικά υπουργεία, ελέγχοντας την τήρηση των εντολών, αλλά και υπαγορεύοντας συγκεκριμένες μεθόδους λειτουργίας και αναλαμβάνοντας πλήρως το σύνολο των κυβερνητικών αρμοδιοτήτων σε επίπεδο νομοθέτησης και οικονομικής διαχείρισης. Πλέον η αξιολόγηση θα γίνεται σε υψηλό επίπεδο αξιωματούχων στις Βρυξέλλες, με απευθείας διαπραγμάτευση Ελλήνων υπουργών απευθείας με τους επικεφαλής των δανειστών, γεγονός που απέχει μακράν από την μετονομασία της τρόικας σε «θεσμούς», όπως πολλοί υποστηρίζουν.
Σύμφωνα με την συμφωνία «Τα πρωτογενή πλεονάσματα θα συνάδουν με τις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας», σε αντίθεση με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που είχαν γίνει αποδεκτά από την προηγούμενη συγκυβέρνηση και τα οποία ορίζονταν σε 3% για το τρέχον έτος και 4,5% για το 2016, αγνοώντας την δεινή οικονομική κατάστασης της χώρας.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό κείμενο, υπήρξε συμφωνία «Δέσμευση για αποχή από μονομερείς δράσεις που έχουν επίπτωση στην ανάκαμψη», που πρακτικά σημαίνει ότι διατηρώντας την δημοσιονομική ασφάλεια, μακράν νέων οικονομικών επιβαρύνσεων, τίθεται τέρμα στην συνεχιζόμενη λιτότητα, η οποία μέχρι σήμερα επιβαλλόταν χωρίς να διασφαλίζεται η οικονομική ανάκαμψη.
Τα μέτρα τα οποία μέχρι σήμερα αποφασίζονταν από τους δανειστές με την κυβέρνηση να αποτελεί εκτελεστικό όργανο, πλέον συμφωνήθηκε ότι «Ο κατάλογος μέτρων θα οριστεί από την ελληνική κυβέρνηση».
Με την τετράμηνη «παράταση του EFSF ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα χρηματοδότησης», ουσιαστικά διασφαλίστηκε η παραμονή στο ευρώ, και η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας.
Τέλος αναφέρεται ότι «Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι οι ελληνικές φορολογικές αρχές θα γίνουν πιο ευέλικτες και πιο αποτελεσματικές», γεγονός που σημαίνει ότι έναντι των οριζόντιων περικοπών που εφαρμόζονταν, πλέον θα παταχθεί η φοροδιαφυγή, η διαφθορά και η φοροαποφυγή.
Οι ελληνικές προτάσεις
Το κείμενο των προτάσεων της ελληνικής κυβέρνησης, με το βασικό του πλαίσιο να καθορίζεται από το κυβερνητικό συμβούλιο, καταρτίστηκε εν μέσω ηχηρών παρεμβάσεων στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, που επηρέασαν τις τελικές διατυπώσεις.
Το τελικό κείμενο των προτάσεων της θα εξεταστεί σήμερα από το Euroworking Group με τη συμμετοχή της Κριστίν Λαγκάρντ, του Πιερ Μοσκοβισί και του Μάριο Ντράγκι, ώστε εάν δεν ζητηθούν περεταίρω διευκρινίσεις, τότε θα υποβληθεί προς έγκριση από το Eurogroup.
Καίριο σημείο που τονίστηκε και κατά την αρχική συμφωνία είναι τα προτεινόμενα μέτρα να μην επηρεάσουν την δημοσιονομική ισορροπία, τα οποία θα αφορούν την πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς, όπως και την αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα.
Παράλληλα πρέπει να σημειωθεί ότι εκ των προτέρων έχει τονιστεί από την κυβέρνηση ότι δεν θα αποδεχτεί τα μέτρα στα οποία υπήρξε προεκλογική συναίνεση της απελθούσας κυβέρνησης, για αύξηση του ΦΠΑ στα ξενοδοχεία και στα νησιά, κατάργηση των επικουρικών συντάξεων και μείωση των κύριων, αλλαγή του εργατικού νόμου και συναίνεση στις ομαδικές απολύσεις.
Εντός του κερδισμένου χρόνου του επόμενου τετραμήνου, η κυβέρνηση θα κληθεί να αντιμετωπίσει την αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων που ίδια προτείνει, ώστε στο τέλος Απριλίου να της καταβληθεί η δόση των 7 δις ευρώ.
Το επόμενο δυσκολότερο ακόμα βήμα αναμένεται τον ερχόμενο Ιούνιο, που θα λήξει και η προθεσμία της συμφωνίας- γέφυρα, οπότε τότε θα ξεκινήσει και η μεγάλη διαπραγμάτευση για το χρέος, ενώ τον ίδιο μήνα οι οικονομικές υποχρεώσεις της χώρας θα ανέρχονται περί τα 2,5 δις ευρώ.
Ακόμα δυσκολότερη η κατάσταση τον Ιουλίου, αφού θα πρέπει να αποπληρωθούν 2 δις ευρώ που αντιστοιχούν σε ομόλογα, 0,5 δις ευρώ στο ΔΝΤ και 2,5 δις ευρώ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τέλος εντός του Αυγούστου θα πρέπει να καταβληθεί 1 δις ευρώ για ομόλογα και 3 δις ευρώ στην ΕΚΤ.
