Με προσωπική δέσμευση του, ο υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, ότι δεν θα υπογράψει αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά, παρά την απαίτηση των δανειστών, θέλησε να δώσει απαντήσεις στους αντιδρώντες εκπροσώπους φορέων και αυτοδιοίκησης, χωρίς όμως να μπορέσει να αντιπαλέψει την διγλωσσία των στελεχών του υπουργείου του.
Μέσα σε ένα κλίμα ασφυκτικών πιέσεων από την πλευρά των δανειστών, το θέμα των κατ’ επιλογή αυξήσεων των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ συνεχίζει να απασχολεί τις νησιωτικές κοινωνίες, καθώς οι αντικρουόμενες απόψεις των στελεχών του υπουργείου Οικονομικών συνεχίζουν να δυναμιτίζουν την κατάσταση.
Στα πλαίσια του πολιτικού παιχνιδιού που παίζεται γύρω από το φορολογικό καθεστώς των νησιών, η κυβέρνηση φαίνεται να καλλιεργεί τη διχογνωμία επί του θέματος, τουλάχιστον όσον αφορά στην αύξηση του φόρου στα τουριστικά νησιά.
Αυτό γιατί οι προκαλούμενες πολιτικές, αλλά κυρίως κοινωνικές αντιδράσεις, εξυπηρετούν την σκληρή διαπραγμάτευση με τους εταίρους, καθώς της δίνει τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, να προβάλει και την έλλειψη κοινωνικής συναίνεσης στη λήψη του συγκεκριμένου μέτρου.
Αναλόγως η διαμορφωθείσα κατάσταση είναι εξυπηρετική και για την πλευρά της αντιπολίτευσης, η οποία εμφανίζεται να ανθίσταται σε μία τέτοια προοπτική, σε μία προσπάθεια να αντιστρέψει την ίδια της την πολιτική των μνημονιακών δεσμεύσεων, απόρροια των οποίων είναι οι σχετικές απαιτήσεις των δανειστών.
Υπουργική δέσμευση
Από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, επιβεβαιώνοντας τις έντονες πιέσεις που ασκούν οι εταίροι, ανέλαβε προσωπική δέσμευση για την μη υπογραφή αύξησης του ΦΠΑ στα νησιά.
Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «Το υπουργείο Οικονομικών καταβάλλει μεγάλο αγώνα υπό δύσκολες συνθήκες και πιστεύω ότι θα πετύχει ο αγώνας να μην υπάρξει αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά», παρά του ότι, όπως παραδέχτηκε, σε σχέση με τους δανειστές, «ασκούνται ασφυκτικές πιέσεις», συμπληρώνοντας «Δεσμεύομαι, όμως, προσωπικά, ότι δεν θα υπογράψω μια τέτοια αύξηση».
Οι τοποθετήσεις αυτές του υπουργού Οικονομικών δόθηκαν στο πλαίσιο απάντησης σχετικών ερωτήσεων που κατέθεσαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Βασίλης Κεγκέρογλου και Δημήτρης Κρεμαστινός.
Εντυπωσιακή η αποκάλυψη του υπουργού πως ειδικά στην περίπτωση της Μυκόνου, ενώ την περυσινή χρονιά υπήρξε αύξηση του τουρισμού, απρ’ όλα αυτά σημειώθηκε μείωση των εσόδων από τον ΦΠΑ, λέγοντας συγκεκριμένα πως «πέρυσι ο τουρισμός στην Μύκονο διπλασιάστηκε αλλά τα έσοδα μειώθηκαν. Αυτός είναι λόγος να ντρεπόμαστε».
Άρα, σύμφωνα με τον κ. Βαρουφάκη, δεν πρέπει να προβληματίζει η αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά, αλλά οι «διαλυμένες υπηρεσίες που δεν μπορούν να εισπράξουν όσα πρέπει να εισπραχθούν», προτείνοντας ως λύση την απόφαση υπέρ των διαρθρωτικών εκείνων αλλαγών που θα οδηγήσουν στη συγκρότηση αποτελεσματικών υπηρεσιών ώστε να «πληρώσουν όσοι έχουν αλλά δεν πληρώνουν».
Εκ μέρους του υπουργού τονίστηκε η σκληρότητα των διαπραγματεύσεων, καθώς οι προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης συναντούν την ισχυρή πίεση των θεσμών, των οποίων ζητούμενο είναι η εφαρμογή των πολιτικών υπέρ των οποίων είχε υπάρξει συναίνεση μέσω των μνημονίων.
Όπως ο ίδιος παραδέχτηκε, η παράταση της διαπραγμάτευσης προκαλεί προβλήματα ρευστότητας όμως «Θα έπρεπε οι επικουρικές να έχουν μειωθεί 70%, να υπάρξει αύξηση φορολογίας ΦΠΑ στα νησιά, να κάνουμε ότι λέει το mail Χαρδούβελη».
Ειδικά για τις πιέσεις στο θέμα του ΦΠΑ ανέφερε πως «Στο Brussels Group πασχίζουμε να μιλήσουμε για αυτά τα ζητήματα αλλά αντιμετωπίζουμε τον τοίχο ιδεολογήματος που λέει να αυξήσετε το ΦΠΑ νησιά. Εμείς τους λέμε όχι».
Θετικοί οι αναπληρωτές
Παρά την άρνηση του υπουργού Οικονομικών να συναινέσει στην αύξηση του ΦΠΑ στα τουριστικά νησιά, οι δύο αναπληρωτές υπουργοί, Νάντια Βαλαβάνη και Δημήτρης Μάρδας, συνεχίζουν να εμφανίζονται θετικοί σε αυτή την προοπτική, τασσόμενοι υπέρ της αύξησης σε Μύκονο και Σαντορίνη.
Η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών, Νάντια Βαλαβάνη, επανέλαβε τις απόψεις της περί κατάργησης των μειωμένων συντελεστών σε Μύκονο και Σαντορίνη, παρά την παραδοχή εκ μέρους της των νομικών δυσχερειών που παρουσιάζει ο γεωγραφικός διαχωρισμός μόνο των δύο νησιών από το σύνολο των νησιών, για τα οποία συνολικά έχει αποφασιστεί το ειδικό καθεστώς φορολόγησης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Δημήτρης Μάρδας, ο οποίος ανέφερε ότι η επιλεκτική αύξηση του ΦΠΑ σε δύο νησιά περιλαμβάνεται στις διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης, λέγοντας συγκεκριμένα ότι «Υπάρχει ενδεχόμενο αύξησης του ΦΠΑ σε δυο νησιά και το θέμα βρίσκεται στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές».
Πέραν αυτού όμως ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα αύξησης του ΦΠΑ στο σύνολο των νησιών, ως στοιχείο της διαπραγμάτευσης.
Φορολογική δικαιοσύνη
Με έγγραφη απάντηση τους ενημέρωσαν για τις κυβερνητικές προθέσεις, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης και η αναπληρώτρια υπουργός, Νάντια Βαλαβάνη, σε ερώτηση του βουλευτή της Ν.Δ., Γιάννη Κεφαλογιάννη, σχετικά με την πιθανότητα αναπροσαρμογής των συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά, στα ξενοδοχεία και στα φάρμακα, όπου ισχύον μειωμένοι και υπερμειωμένοι συντελεστές.
Στο κείμενο της απάντησης αναφέρεται πως «Η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αυξήσει τον συντελεστή του ΦΠΑ σε οικονομικές δραστηριότητες όπως ο τουρισμός ή σε αγαθά πρώτης ανάγκης (τρόφιμα, φάρμακα κλπ)».
Σημειώνεται ότι «βασικός στόχος της οικονομικής πολιτικής είναι μια ουσιαστική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος στην κατεύθυνση της απόδοσης φορολογικής δικαιοσύνης σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές για δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών», ενώ υπήρξε κυβερνητική δέσμευση για την αύξηση των φορολογικών εσόδων μέσω πρακτικών μέτρων για την πάταξη της φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ.
Όσον αφορά στους μειωμένους συντελεστές των νησιωτικών περιοχών, υπενθυμίζεται η Κοινοτική Οδηγία 92/77 «προκειμένου να αντιμετωπιστούν ορισμένες αντικειμενικές δυσχέρειες στην άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων στις εν λόγω νησιωτικές περιοχές (αυξημένο κόστος μεταφοράς αγαθών κλπ), με επίπτωση στην τελική τιμή των αγαθών και υπηρεσιών, συνεπώς και στο κόστος διαβίωσης στις περιοχές αυτές».
Για δε τον υπερμειωμένο συντελεστή 6,5%, που βάσει του Ν. 3899/2010, ισχύει για φάρμακα και υπηρεσίες διαμονής σε ξενοδοχεία, αναφέρεται ότι αποφασίστηκε «για λόγους κοινωνικής ευαισθησίας και με σκοπό τη στήριξη και ενίσχυση του τουριστικού τομέα στη χώρα μας».
Η απάντηση καταλήγει αναφέροντας ότι «Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή και ευαισθησία και θα εξεταστεί συνολικά με γνώμονα τη φορολογική δικαιοσύνη ενόψει γενικότερων φορολογικών μεταρρυθμίσεων».
