Σε μια απόφαση με ιδιαίτερο βάρος για την ασφάλεια της Σαντορίνης, η Δημοτική Επιτροπή Θήρας ενέκρινε ομόφωνα τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης για την παρακολούθηση και διαχείριση γεωδυναμικών κινδύνων στον Παλαιό Λιμένα Φηρών.
Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφή προληπτικό χαρακτήρα, που έρχεται να αντιμετωπίσει υπαρκτές απειλές σε μια περιοχή με έντονη γεωλογική δραστηριότητα και εξαιρετικά υψηλή επισκεψιμότητα.
Η σημασία της απόφασης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Παλαιός Λιμένας αποτελεί βασικό σημείο πρόσβασης για χιλιάδες επισκέπτες, ενώ παράλληλα συγκεντρώνει κρίσιμες υποδομές, όπως το τελεφερίκ και το μονοπάτι ανόδου.
Ι. Λιγνός: "Στόχος μας είναι να γίνουν νέοι έλεγχοι και νέες μελέτες, ώστε να εντοπίσουμε αν υπάρχει κάποιος κίνδυνος που δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς"
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Θήρας, Ιάκωβος Λιγνός μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για την προγραμματική σύμβαση που αφορά στην παρακολούθηση και διαχείριση των γεωδυναμικών κινδύνων στον Παλαιό Λιμένα Φηρών, τονίζοντας την ανάγκη περαιτέρω θωράκισης της περιοχής.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημερινή κατάσταση ασφάλειας του νησιού μετά τα σεισμικά φαινόμενα και στον ρόλο του Ιδρύματος Νομικού στην υλοποίηση σημαντικών παρεμβάσεων.
Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα που επιχειρεί να λύσει αυτή η προγραμματική σύμβαση στον Παλαιό Λιμένα και πόσο άμεσος είναι ο κίνδυνος σήμερα;
"Έχουν γίνει πρόσφατα παρεμβάσεις από την Περιφέρεια, με βάση τη γεωλογική έκθεση που είχε συντάξει ο κύριος Λέκκας. Έγιναν επιδιορθώσεις, τοποθετήθηκαν νέα πλέγματα, αντικαταστάθηκαν παλιά και προστέθηκαν σε σημεία όπου δεν υπήρχαν. Υπήρξε μια σαφής βελτίωση.
Εμείς, όμως, θέλουμε σε αυτό το σημείο, λόγω της μεγάλης επισκεψιμότητας, να βελτιώσουμε ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Στόχος μας είναι να γίνουν νέοι έλεγχοι και νέες μελέτες, ώστε να εντοπίσουμε αν υπάρχει κάποιος κίνδυνος που δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς. Δεν θα έλεγα ότι υπάρχουν σημεία που έχουν μείνει εντελώς ακάλυπτα, αλλά θέλουμε να εξετάσουμε σε βάθος την περιοχή, ώστε να περιορίσουμε την επικινδυνότητα όσο το δυνατόν περισσότερο".
Με αυτή την προγραμματική σύμβαση και το έργο, τι αλλάζει πρακτικά για την ασφάλεια κατοίκων και επισκεπτών και πότε θα δούμε τα πρώτα αποτελέσματα;
"Αυτό εξαρτάται από τους επιστήμονες και το πότε θα έχουν έτοιμα τα συμπεράσματά τους. Πρόκειται για μια ομάδα ειδικών, όχι για έναν ή δύο επιστήμονες, οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν ελέγχους, θα εξετάσουν όλα τα δεδομένα και θα καταλήξουν σε συγκεκριμένα συμπεράσματα.
Από εκεί και πέρα, όταν έχουμε αυτά τα αποτελέσματα, θα αποφασίσουμε ποια θα είναι τα επόμενα βήματα και ποιες παρεμβάσεις θα πρέπει να γίνουν".
Ως αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, πείτε μας λίγα λόγια για το πως είναι σήμερα η κατάσταση στο νησί μετά τα σεισμικά φαινόμενα της περασμένης χρονιάς;
"Το νησί έχει επανέλθει πλήρως στη λειτουργία του και θα έλεγα ότι είναι ασφαλέστερο από ό,τι πριν. Κατά τη διάρκεια της σεισμικής δραστηριότητας αποδείχθηκε ότι, παρά τους φόβους για κατολισθήσεις ή άλλα προβλήματα, το νησί άντεξε περίπου 30.000 σεισμούς χωρίς να παρουσιάσει σοβαρά ζητήματα.
Αυτό από μόνο του αποτελεί μια ισχυρή επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας της περιοχής. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε. Οφείλουμε να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε κάθε πτυχή της ασφάλειας. Πλέον έχουμε επιστρέψει πλήρως στην κανονικότητα, δεν υπάρχουν οι περυσινές περιοριστικές αποφάσεις, και συνολικά η κατάσταση είναι καλύτερη από πριν".
Ο κ. Παπαζάχος βρίσκεται συχνά στο νησί και μαζί με την επιστημονική του ομάδα, έχει προχωρήσει στην τοποθέτηση σημαντικών εργαλείων παρακολούθησης. Τι έχετε να πείτε πάνω σε αυτό;
"Ναι, βεβαίως. Έχουν τοποθετηθεί νέα εργαλεία για τους σεισμολόγους και υπάρχει γενικά μεγαλύτερη μέριμνα σε αυτό το κομμάτι. Σε πολλά σημεία του νησιού έχουν εγκατασταθεί συστήματα και, μάλιστα, πριν από περίπου δύο εβδομάδες έγινε και σχετική παρουσίαση στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο.
Αν δει κανείς τον χάρτη που παρουσίασε ο κ. Παπαζάχος μαζί με την επιστημονική ομάδα, θα διαπιστώσει ότι πλέον το νησί έχει σεισμογράφους σχεδόν παντού. Και όχι μόνο περισσότερους, αλλά και πιο εξελιγμένους, οι οποίοι μπορούν να συνδυάζουν και να αναλύουν τα δεδομένα πολύ πιο αποτελεσματικά, ώστε να προκύπτουν πιο αξιόπιστα συμπεράσματα".
Ποια είναι η συμβολή του Ιδρύματος Λούλας και Ευάγγελου Νομικού σε αυτή την προσπάθεια;
Το Ίδρυμα είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για τον Δήμο και είμαστε τυχεροί που το έχουμε. Σε αντίθεση με τις διαδικασίες του Δήμου, που είναι πιο σύνθετες και χρονοβόρες, το Ίδρυμα μπορεί να λειτουργεί πιο ευέλικτα.
Παράλληλα, αποτελεί έναν ουσιαστικό οικονομικό πόρο που επιτρέπει την υλοποίηση σημαντικών έργων και δράσεων στο νησί. Θα έλεγα ότι είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για τον Δήμο και σε μεγάλο βαθμό στηρίζει την ανάπτυξη και την υλοποίηση κρίσιμων παρεμβάσεων. Είναι, ουσιαστικά, ένας βασικός πυλώνας για τον Δήμο".
Το αντικείμενο της σύμβασης και οι βασικοί άξονες
Η προγραμματική σύμβαση αφορά στην εκπόνηση ενός εφαρμοσμένου ερευνητικού προγράμματος που στοχεύει στην κατανόηση, παρακολούθηση και μείωση των γεωδυναμικών κινδύνων στην περιοχή. Το έργο αναπτύσσεται σε πολλαπλά επίπεδα και περιλαμβάνει συνδυασμό σύγχρονων τεχνολογιών και επιστημονικών προσεγγίσεων.
Οι βασικοί άξονες του έργου περιλαμβάνουν:
-
Την τρισδιάστατη αποτύπωση της περιοχής υψηλής ανάλυσης
-
Την ανάλυση τεκτονικών και γεωλογικών δεδομένων
-
Τη δημιουργία μοντέλων προσομοίωσης κατολισθήσεων
-
Τη διατύπωση προτάσεων για τη μείωση του κινδύνου
-
Την επικαιροποίηση σχεδίων διαχείρισης κρίσεων
Μέσα από αυτές τις δράσεις, επιδιώκεται εκτός από τη καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και η πρόβλεψη της εξέλιξης φαινομένων όπως οι καταπτώσεις βράχων και οι κατολισθήσεις. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον εντοπισμό των πιο επικίνδυνων σημείων, ώστε τα μέτρα που θα προταθούν να είναι στοχευμένα και αποτελεσματικά.
Συνεργασία φορέων με σαφείς ρόλους
Η υλοποίηση του έργου βασίζεται σε μια τριμερή συνεργασία που συνδυάζει την τοπική διοίκηση, την επιστημονική τεχνογνωσία και την ιδιωτική χρηματοδότηση. Ο Δήμος Θήρας συμμετέχει ενεργά, παρέχοντας διοικητική υποστήριξη, διευκολύνοντας τις διαδικασίες και συμβάλλοντας με τα διαθέσιμα στοιχεία και μελέτες.
Ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο της υλοποίησης, διαθέτοντας την απαραίτητη επιστημονική επάρκεια και εμπειρία για την εκτέλεση ενός τόσο απαιτητικού έργου. Από την άλλη πλευρά, το Ίδρυμα Λούλας και Ευάγγελου Νομικού καλύπτει το σύνολο της χρηματοδότησης, γεγονός που επιτρέπει την υλοποίηση της δράσης χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον Δήμο.
Επιστημονική προσέγγιση και καινοτομία
Το πρόγραμμα χαρακτηρίζεται από έντονη επιστημονική και τεχνολογική διάσταση, καθώς αξιοποιεί σύγχρονα μέσα όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, συστήματα τρισδιάστατης σάρωσης και εξειδικευμένα λογισμικά προσομοίωσης. Μέσα από αυτές τις τεχνολογίες, επιτυγχάνεται υψηλής ακρίβειας αποτύπωση της περιοχής και λεπτομερής ανάλυση των γεωλογικών σχηματισμών.
Η επιστημονική ομάδα που θα αναλάβει την υλοποίηση διαθέτει σημαντική εμπειρία σε αντίστοιχα έργα, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία του εγχειρήματος. Η συνδυαστική χρήση δεδομένων και μοντέλων επιτρέπει την πρόβλεψη της συμπεριφοράς των πρανών υπό διαφορετικά σενάρια, συμπεριλαμβανομένων σεισμικών ή ηφαιστειακών επιδράσεων.
Προϋπολογισμός και χρονοδιάγραμμα
Το έργο διαθέτει συγκεκριμένο και σαφώς καθορισμένο οικονομικό και χρονικό πλαίσιο. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στις 95.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ και καλύπτεται εξ ολοκλήρου από το Ίδρυμα Νομικού, ενώ η υλοποίησή του εκτείνεται σε χρονικό ορίζοντα δέκα μηνών από την υπογραφή της σύμβασης.
Η καταβολή της χρηματοδότησης θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, σε δύο φάσεις, ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών, γεγονός που διασφαλίζει τον έλεγχο της ποιότητας και την ορθή εκτέλεση του έργου. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, θα παραδοθεί αναλυτική τεχνική έκθεση που θα αποτυπώνει τα αποτελέσματα και τις προτάσεις παρεμβάσεων.
