Η Κύθνος παρεμβαίνει δυναμικά στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, καταθέτοντας ένα αναλυτικό υπόμνημα με σαφείς θέσεις και προτάσεις.
Με ομόφωνη απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής εγκρίθηκε το κείμενο που θα αποσταλεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης, μέσα από το οποίο, ο Δήμος ξεκαθαρίζει ότι δεν αντιτίθεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), αλλά ζητάει η ενεργειακή μετάβαση να γίνει με σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα του νησιού, το φυσικό περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά και τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Σταμάτης Γαρδέρης: "Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον τουρισμό, έτσι και στην ενέργεια χρειάζεται μέτρο και ισορροπία"
Ο δήμαρχος Κύθνου, Σταμάτης Γαρδέρης, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τις θέσεις του Δήμου σχετικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ξεκαθαρίζοντας πως η Δημοτική Αρχή στηρίζει την πράσινη μετάβαση, αρκεί αυτή να γίνεται με μέτρο, σεβασμό στον χαρακτήρα του νησιού και προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
Σχετικά με τη συνολική θέση της Δημοτικής Αρχής απέναντι στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ανέφερε ότι "το ζήτημα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας προσεγγίζεται πολλές φορές από διαφορετικές οπτικές. Άλλοι είναι υπέρ και άλλοι κατά. Εμείς δεν είμαστε αντίθετοι στις ΑΠΕ όταν αυτές αναπτύσσονται με ήπιο τρόπο και εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες του νησιού. Είναι τελείως διαφορετικό να εγκατασταθούν μία ή δύο μικρές μονάδες που θα συμβάλλουν στην κάλυψη ενεργοβόρων αναγκών της Κύθνου και εντελώς διαφορετικό να δημιουργηθούν μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις με δεκάδες ανεμογεννήτριες σε ένα νησί μόλις 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον τουρισμό, έτσι και στην ενέργεια χρειάζεται μέτρο και ισορροπία".
"Η θέση του Δήμου είναι ξεκάθαρη και έχει εκφραστεί εδώ και χρόνια"
Στη συνέχεια, ερωτηθείς για τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει διαχρονικά οι κάτοικοι σχετικά με την εγκατάσταση μεγάλων αιολικών πάρκων, απάντησε πως "η θέση του Δήμου είναι ξεκάθαρη και έχει εκφραστεί εδώ και χρόνια. Όταν στο παρελθόν υπήρξε σχεδιασμός για εγκατάσταση ανεμογεννητριών από συγκεκριμένη εταιρεία, αντιδράσαμε δυναμικά, πραγματοποιήσαμε κινητοποιήσεις και δηλώσαμε ξεκάθαρα ότι δεν αποδεχόμαστε τέτοιου είδους επενδύσεις. Η Κύθνος έχει ακολουθήσει μια τουριστική πορεία και δεν μπορεί να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της με έργα βιομηχανικής κλίμακας. Αν κάποιοι επιθυμούν να αναπτύξουν τόσο μεγάλες εγκαταστάσεις, υπάρχουν ακατοίκητα νησιά όπου μπορούν να εξεταστούν τέτοιες λύσεις. Δεν μπορεί, από τη μία, να προστατεύουμε περιοχές ως μνημεία και από την άλλη, να επιτρέπουμε παρεμβάσεις που θα αλλοιώσουν ένα κατοικημένο νησί όπως η Κύθνος".
Παράλληλα, σχετικά με τον τρόπο που μπορεί να προχωρήσει η ενεργειακή μετάβαση με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες του νησιού, τόνισε πως "η Κύθνος έχει αποδείξει έμπρακτα εδώ και πολλά χρόνια ότι στηρίζει την πράσινη ενέργεια. Πολύ πριν ανακοινωθούν οι πολιτικές για την απολιγνιτοποίηση και την ενεργειακή μετάβαση, ο Δήμος συμμετείχε σε πρωτοποριακά προγράμματα αξιοποίησης των ΑΠΕ, με σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ηλεκτροκίνηση και άλλες καινοτόμες εφαρμογές. Δεν περιμέναμε να μας υποχρεώσει κάποιος για να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Κύθνος υπήρξε άλλωστε ένα από τα πρώτα νησιά παγκοσμίως όπου εφαρμόστηκαν πιλοτικά έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας ήδη από τη δεκαετία του 1980. Συνεπώς, είμαστε θετικοί στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αρκεί να είναι ήπιας μορφής, να καλύπτουν τις ανάγκες του νησιού και όχι να εξυπηρετούν αποκλειστικά την παραγωγή και εξαγωγή ενέργειας προς άλλες περιοχές".
Στην Κύθνο το πρώτο αιολικό πάρκο της Ευρώπης
Στο υπόμνημα υπογραμμίζεται ότι η Κύθνος διαθέτει μια ξεχωριστή ιστορία στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το 1981 λειτούργησε στο νησί το πρώτο αιολικό πάρκο της Ευρώπης, ενώ λίγο αργότερα εγκαταστάθηκε το πρώτο υβριδικό ενεργειακό σύστημα παγκοσμίως, συνδυάζοντας αιολική και ηλιακή ενέργεια. Ακολούθησαν το πρωτοποριακό μικροδίκτυο της Γαϊδουρόμαντρας και τα τελευταία χρόνια το πρόγραμμα "Κύθνος - Έξυπνο Νησί", το οποίο αξιοποίησε σύγχρονες τεχνολογίες ενεργειακής διαχείρισης, ηλεκτροκίνησης και εξοικονόμησης ενέργειας.
Με βάση αυτή τη διαδρομή, ο Δήμος επισημαίνει ότι η τοπική κοινωνία δεν είναι αρνητική απέναντι στις ΑΠΕ. Αντίθετα, θεωρεί πως η ανάπτυξή τους πρέπει να γίνεται σε ανθρώπινη κλίμακα, με όφελος για τους κατοίκους και όχι μέσα από μεγάλα έργα που εξυπηρετούν αποκλειστικά τη μεταφορά ενέργειας εκτός νησιού.
Όχι στη βιομηχανική κλίμακα
Βασικό σημείο του υπομνήματος αποτελεί η αντίθεση του Δήμου στην εγκατάσταση μεγάλων αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών βιομηχανικής κλίμακας.
Όπως επισημαίνεται, αντίστοιχες προτάσεις του παρελθόντος θα είχαν σοβαρές επιπτώσεις στο κυκλαδίτικο τοπίο, στις ξερολιθιές, στα καταφύγια άγριας ζωής και στις παραδοσιακές οικονομικές δραστηριότητες του νησιού, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και ο ήπιος τουρισμός. Ο Δήμος ζητά το νέο χωροταξικό πλαίσιο να λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα της Κύθνου και να μην επιτρέπει την ανάπτυξη ενεργειακών έργων που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του νησιού.
Προστασία σημαντικών περιοχών
Στο υπόμνημα καταγράφονται συγκεκριμένες περιοχές στις οποίες ζητείται να αποκλειστεί ρητά η εγκατάσταση έργων βιομηχανικών ΑΠΕ. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται η περιοχή από την Κολώνα έως το Ακρωτήρι Κέφαλος, η ζώνη από τα Λιβαδάκια έως τον Άγιο Ιωάννη, καθώς και ο οδικός άξονας Δρυοπίδας – Φλαμπουριών – Αγίου Δημητρίου.
Παράλληλα, ζητείται αυξημένη προστασία γύρω από τους βασικούς οικισμούς του νησιού, αλλά και ειδικές ζώνες προστασίας για τα Λουτρά, λόγω των ιαματικών πηγών, καθώς και για την Κανάλα, εξαιτίας του προσκυνηματικού χαρακτήρα της περιοχής.
Έμφαση στις ξερολιθιές και στους υδάτινους πόρους
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις ξερολιθιές της Κύθνου, οι οποίες χαρακτηρίζονται στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς και βασικό μέσο προστασίας του εδάφους από τη διάβρωση.
Ο Δήμος ζητά να απαγορεύεται κάθε ενεργειακό έργο που θα απαιτούσε την καταστροφή ή αλλοίωση των παραδοσιακών αναβαθμίδων, ενώ παράλληλα επισημαίνει την ανάγκη προστασίας των υπόγειων υδροφορέων, των ρεμάτων και των Καταφυγίων Άγριας Ζωής από βαριές τεχνικές παρεμβάσεις.
Προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες
Αντί της ανάπτυξης μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων, ο Δήμος Κύθνου προτείνει την ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων και της τοπικής αυτοπαραγωγής. Στόχος είναι να καλύπτονται οι ανάγκες των κατοίκων, των επιχειρήσεων και βασικών δημοτικών υποδομών, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης, μέσα από μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις και συστήματα ενεργειακού συμψηφισμού.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ειδικών περιοχών για ενεργειακές κοινότητες, η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και η ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ Δήμου, πολιτών και τοπικών επιχειρήσεων, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να έχει άμεσο κοινωνικό όφελος.
Αίτημα για επανεξέταση παλαιών αδειών
Ένα ακόμη βασικό αίτημα αφορά τις λεγόμενες "ώριμες" άδειες έργων ΑΠΕ. Ο Δήμος θεωρεί πως άδειες που εκδόθηκαν με το παλαιότερο χωροταξικό πλαίσιο δεν θα πρέπει να εξαιρούνται από τους νέους περιορισμούς. Για τον λόγο, αυτό ζητά να επανεξεταστούν και όπου δεν έχουν υλοποιηθεί, να ακυρωθούν, ώστε να αξιολογηθούν με βάση τα σημερινά δεδομένα και τη φέρουσα ικανότητα του νησιού.
Το υπόμνημα ολοκληρώνεται με τη θέση πως η Κύθνος επιδιώκει μια διαφορετική προσέγγιση στην ενεργειακή μετάβαση. Ο Δήμος υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μπορεί να συμβαδίσει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, αρκεί να βασίζεται στη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, στον σεβασμό της φέρουσας ικανότητας και σε έργα που εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες του νησιού.
Με την ομόφωνη έγκριση του υπομνήματος, η Δημοτική Επιτροπή καταθέτει επίσημα τις θέσεις της στη δημόσια διαβούλευση, επιδιώκοντας ένα χωροταξικό πλαίσιο που θα προστατεύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Κύθνου και θα διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη ανάπτυξη στις επόμενες δεκαετίες.
