Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτυπώνεται πλέον μόνο στις αυξήσεις των ενοικίων, στη δυσκολία πρόσβασης στην ιδιοκατοίκηση ή στο αυξημένο κόστος στέγασης. Αποτυπώνεται με τον πιο σαφή τρόπο στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και στην ικανότητά τους να διατηρούν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το ποσοστό των ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικών δανείων, ενοικίων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας αναδεικνύουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα για τη χώρα μας. Παρά την οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών και τη σημαντική κινητικότητα που καταγράφεται στην αγορά ακινήτων, ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές δυσκολίες στην κάλυψη ακόμη και βασικών αναγκών στέγασης και διαβίωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2025 το 41,8% των πολιτών στην Ελλάδα διαβιεί σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των καθημερινών οικονομικών τους υποχρεώσεων. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με σημαντική απόσταση από τη δεύτερη χώρα της κατάταξης. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται μόλις στο 9%, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της απόκλισης της Ελλάδας από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Με απλά λόγια, περισσότεροι από 4 στους 10 πολίτες στη χώρα μας ζουν σε νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν εγκαίρως είτε στην πληρωμή του ενοικίου, είτε της δόσης του στεγαστικού δανείου, είτε βασικών λογαριασμών όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, το φυσικό αέριο και λοιπές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με το ιστορικό υψηλό του 2023, το ποσοστό παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Σε σύγκριση με το 2021, έχει αυξηθεί κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, από 36,4% σε 41,8%, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομική ευαλωτότητα των ελληνικών νοικοκυριών εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις της χώρας.
Η εικόνα της Ελλάδας σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στον ακόλουθο πίνακα της Eurostat:
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφελείας – επί τοις εκατό %
Μια ευρωπαϊκή πρωτιά που προβληματίζει
Η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό σχεδόν:
4,6 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε.
2,3 φορές υψηλότερο από τη δεύτερη Ρουμανία (18,5%).
3,1 φορές υψηλότερο από την Ισπανία (13,3%).
3,5 φορές υψηλότερο από την Κύπρο (12,0%).
6 φορές υψηλότερο από τη Γερμανία (6,9%).
8 φορές υψηλότερο από την Ολλανδία (3,5%).
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή μεταξύ 2021 και 2025 (+0,1 ποσοστιαία μονάδα), η Ελλάδα αύξησε το ποσοστό της κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, από 36,4% το 2021 σε 41,8% το 2025.
Η γεωγραφία της οικονομικής και στεγαστικής πίεσης στην Ελλάδα
Η υψηλή επίδοση της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν αποτελεί αποτέλεσμα μιας μεμονωμένης περιφερειακής ανισορροπίας. Αντιθέτως, τα στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν ότι η επιβάρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών διαχέεται σχεδόν στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας
Ο περιφερειακός χάρτης αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις, αλλά και μια κοινή διαπίστωση: σε πολλές περιοχές της Ελλάδας σχεδόν οι μισοί πολίτες ζουν σε νοικοκυριά που έχουν καθυστερήσει την πληρωμή ενοικίου, στεγαστικού δανείου ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας. Μάλιστα, σε ορισμένες περιφέρειες τα ποσοστά ξεπερνούν σημαντικά τον ήδη υψηλό εθνικό μέσο όρο του 41,8%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η δυσκολία ανταπόκρισης στις καθημερινές οικονομικές υποχρεώσεις έχει λάβει πλέον χαρακτηριστικά ευρείας κοινωνικής πρόκλησης.
Ανάλυση Περιφερειών: Εκεί όπου η οικονομική πίεση γίνεται καθημερινότητα
Ιόνια Νησιά: Η υψηλότερη επίδοση στην Ελλάδα
Τα Ιόνια Νησιά καταγράφουν το υψηλότερο ποσοστό πανελλαδικά, καθώς το 66,3% των πολιτών ζει σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικών δανείων, ενοικίων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας. Παράλληλα, η περιφέρεια σημείωσε και τη μεγαλύτερη αύξηση την περίοδο 2021-2025 (+26,9 ποσοστιαίες μονάδες), γεγονός που αναδεικνύει ότι η έντονη τουριστική ανάπτυξη δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των μόνιμων κατοίκων.
Δυτική Ελλάδα: Πάνω από το 50% των πολιτών σε κατάσταση οικονομικής ευαλωτότητας
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Δυτική Ελλάδα με ποσοστό 50,7%, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι από ένας στους δύο πολίτες ζουν σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην έγκαιρη κάλυψη των πάγιων υποχρεώσεών τους. Η επίδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η Περιφέρεια συγκαταλέγεται διαχρονικά στις περιοχές με χαμηλότερα εισοδήματα και υψηλότερο κίνδυνο οικονομικής ευαλωτότητας.
Νότιο Αιγαίο: Όταν η τουριστική ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε στεγαστική ασφάλεια
Το Νότιο Αιγαίο καταγράφει ποσοστό 47,3%, παρουσιάζοντας μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις της χώρας (+15,8 ποσοστιαίες μονάδες). Παρά τις υψηλές τουριστικές επιδόσεις, η άνοδος των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών έχουν εντείνει την επιβάρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος των μόνιμων κατοίκων.
Αττική και Κεντρική Μακεδονία: Το πρόβλημα στα μεγάλα αστικά κέντρα
Στην Αττική το ποσοστό διαμορφώνεται στο 37,5%, ενώ στην Κεντρική Μακεδονία στο 41,1%. Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται χαμηλότερα από ορισμένες περιφέρειες της χώρας, τα ποσοστά παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, επιβεβαιώνοντας ότι η αδυναμία κάλυψης πάγιων δαπανών δεν περιορίζεται στις τουριστικές ή λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, αλλά επηρεάζει και τα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας.
Ethnos.gr
