Κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο της βόρειας Ιταλίας, ομάδα Ευρωπαίων επιστημόνων εργάστηκε τις τελευταίες εβδομάδες στην πόλη της Πάντοβας για την ολοκλήρωση ενός νέου επιστημονικού οργάνου, το οποίο, όπως εκτιμούν, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο μελετάται το ηλιακό στέμμα, δηλαδή η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
Το όργανο, που ονομάζεται Circular Slit Spectrometer (CISS), πρόκειται να υποβληθεί στην πιο σημαντική δοκιμή του μέχρι σήμερα κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης Ηλίου που θα διασχίσει την Ευρώπη στις 12 Αυγούστου. Η δοκιμή θα πραγματοποιηθεί στο Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre στην Ισπανία, όπου οι ερευνητές ελπίζουν να αποδείξουν ότι η νέα τεχνολογία μπορεί να αναλύει το φως του Ήλιου στα επιμέρους μήκη κύματός του πολύ ταχύτερα από τα υπάρχοντα φασματοσκοπικά όργανα.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά γραμμικά φασματόμετρα, το νέο πρωτότυπο διαθέτει κυκλική σχισμή, γεγονός που του επιτρέπει να καταγράφει το φάσμα ολόκληρου του ηλιακού στέμματος σε μια συγκεκριμένη απόσταση από το κέντρο του Ήλιου σε μία μόνο φωτογραφία.
«Το νέο όργανο έχει κυκλική σχισμή και μπορεί να καταγράψει το φάσμα ολόκληρου του στέμματος σε μια συγκεκριμένη απόσταση από το κέντρο του Ήλιου με μία μόνο λήψη», εξήγησε ο Federico Landini, επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο του Τορίνο.
Η νέα προσέγγιση επιχειρεί να ξεπεράσει έναν βασικό περιορισμό των προηγούμενων οργάνων, τα οποία απαιτούσαν ώρες για να σαρώσουν το ηλιακό στέμμα γραμμή προς γραμμή, ενώ το ίδιο το στέμμα μεταβάλλεται σε χρονικές κλίμακες λίγων λεπτών.
Εάν αποδειχθεί ότι η νέα οπτική αρχή λειτουργεί όπως προβλέπουν οι επιστήμονες, το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η αξιοποίησή της σε μελλοντική διαστημική αποστολή για τη μελέτη της εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου.
Πριν από αυτό, όμως, η ομάδα πρέπει να φτάσει στην Ισπανία απολύτως προετοιμασμένη για το ελάχιστο χρονικό διάστημα της ολικότητας, όταν η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον φωτεινό δίσκο του Ήλιου, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρήσουν το ηλιακό στέμμα και να δοκιμάσουν στην πράξη το αποτέλεσμα δυόμισι ετών εργασίας.
«Δεν υπάρχει ούτε χώρος ούτε χρόνος για το απρόοπτο», δήλωσε η Paola Zuppella, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Φωτονικής και Νανοτεχνολογιών της Πάντοβας, επισημαίνοντας ότι ο συντονισμός της ομάδας είναι εξίσου σημαντικός με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.
Για να μεταφέρουν το ευαίσθητο όργανο στην Ισπανία, οι ερευνητές επέλεξαν να ταξιδέψουν οδικώς αντί αεροπορικώς, ώστε να αποφύγουν την αποσυναρμολόγησή του αλλά και τυχόν ακυρώσεις πτήσεων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την αποστολή.
«Με την κατάσταση που επικρατεί στις αεροπορικές μεταφορές, όπου οι πτήσεις μπορεί να ακυρωθούν την τελευταία στιγμή, είναι προτιμότερο να είμαστε βέβαιοι ότι θα φτάσουμε στον προορισμό μας», δήλωσε ο Landini, ο οποίος ξεκίνησε οδικώς για την Ισπανία μαζί με τους συνεργάτες του την Παρασκευή 7 Αυγούστου.
Η δοκιμή του CISS κατά την ολική έκλειψη της 12ης Αυγούστου θεωρείται καθοριστική για το μέλλον του προγράμματος και, εφόσον στεφθεί με επιτυχία, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα γενιά οργάνων παρατήρησης του Ήλιου τόσο από επίγεια παρατηρητήρια όσο και από το διάστημα.
Πηγή: Reuters
