Η σημερινή επίθεση της Ουκρανίας κατά της Μόσχας με 600 drones θεωρείται μια πρωτοφανής επιχείρηση, «ασυνήθιστα μεγάλου εύρους» ακόμη και με τη διατύπωση του δημάρχου της ρωσικής πρωτεύουσας.
Πώς καταφέρνουν όμως τα ουκρανικά drones να φθάνουν σε τέτοιο βάθος στη ρωσική επικράτεια;
Ας δούμε μερικές πρόσφατες εξελίξεις στον αμυντικό αυτό τομέα της Ουκρανίας που εδώ και αρκετό καιρό έχει μεταφέρει τον πόλεμο «βαθιά στη Ρωσία»
Αυξανόμενη εμβέλεια
Ο Ντένις Στίλιερμαν, ιδρυτής και κύριος μέτοχος της Fire Point , της ουκρανικής εταιρείας που παράγει τα drones FP-1, δήλωσε ότι η εμβέλειά τους έχει αυξηθεί από 1.600 σε 3.400 χιλιόμετρα, επιτρέποντάς τους να φτάσουν στο διυλιστήριο του Ομσκ. «Τώρα, κανένα ρωσικό διυλιστήριο πετρελαίου δεν είναι εκτός εμβέλειας», έχει δηλώσει ο Ζελένσκι μετά από ένα χτύπημα στις αρχές Ιούνίου.
Οι μηχανικοί της Fire Point, οι οποίοι αναβαθμίζουν συνεχώς το drone για να διευκολύνουν την παραγωγή και τη λειτουργία, ενισχύοντας παράλληλα την απόδοση, πρόσφατα άλλαξαν τον σχεδιασμό των πτερυγίων , βελτιώνοντας την άνωση και μειώνοντας την κατανάλωση καυσίμου. Αυτή η αλλαγή επιτρέπει επίσης μεγαλύτερες δεξαμενές καυσίμου. Παρά ταύτα, το drone παραμένει υπερελαφρύ και το εκρηκτικό ωφέλιμο φορτίο του – μεταξύ 50 και 120 κιλών – είναι αντιστρόφως ανάλογο με την απόσταση που πρέπει να διανύσει.
Η ποσότητα μετράει
Μέχρι το καλοκαίρι του 2025, το FP-1 και η μεσαίας εμβέλειας παραλλαγή του, το FP-2, ήταν ήδη υπεύθυνα για το 59% των βαθέων χτυπημάτων και το 54% των χτυπημάτων, σύμφωνα με το ουκρανικό γενικό επιτελείο. Το FP-1 οφείλει αυτή την αποτελεσματικότητα εν μέρει στην εξαιρετική του απλότητα, η οποία διατηρεί το κόστος χαμηλό και επιτρέπει την παραγωγή μεγάλης κλίμακας. Με τιμή περίπου 50.000 ευρώ, η τιμή του είναι συγκρίσιμη με αυτή ενός ρωσικού drone German. Μέχρι τα τέλη του 2025, η Fire Point ισχυριζόταν ότι παρήγαγε 200 μονάδες την ημέρα ή 3.000 το μήνα.
Τα στοιχεία παραγωγής για το Lyutyi, ένα παρόμοιας σχεδίασης drone που κατασκευάστηκε από την Antonov και αναπτύχθηκε όταν απαγορεύτηκε στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί όπλα ξένης κατασκευής εκτός των συνόρων της, είναι άγνωστα.
Σύμφωνα με την Ukrainska Pravda, αντιπροσώπευε το 80% των επιτυχημένων επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια το 2024, πριν από την εμφάνιση του FP-1. Αν και το κόστος του – τέσσερις φορές υψηλότερο – το έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως και συμβάλλει στην αύξηση τόσο της κλίμακας όσο και της συχνότητας των επιθέσεων.
«Η ποσότητα είναι από μόνη της ένα προσόν», δηλώνει η Ολένα Κριζανίβσκα, μέλος της Καναδικής Ένωσης για το ΝΑΤΟ και συγγραφέας του ιστολογίου Ukraine’s Arms Monitor. «Επιπλέον, το 2025, η Ουκρανία άρχισε να μεταφέρει την παραγωγή σε χώρες – εταίρους. Δεν έχουμε επίσημα στοιχεία, αλλά αυτή η αύξηση έχει επιβεβαιωθεί από πολλαπλές στρατιωτικές πηγές».
Τα περισσότερα αναχαιτίζονται, όπως ακριβώς το 80% έως 90% των ρωσικών drones καταρρίπτονται πάνω από την Ουκρανία, αλλά αυτή η στρατηγική κορεσμού έχει αποδειχθεί αποτελεσματική, υπό την έννοια ότι διασπά τις ρωσικέ δυνάνμεις ή τις κρτατά συνεχως απασχολημενες.
Η ρωσική άμυνα παραμένει εύθραυστη
Ο βασικός σχεδιασμός των drones, ο οποίος περιορίζει τόσο την ταχύτητά τους όσο και την υπογραφή τους στο ραντάρ, τους επιτρέπει να αποφεύγουν αντιαεροπορικά συστήματα που έχουν σχεδιαστεί κυρίως για να αναχαιτίζουν πολύ ταχύτερους, υψηλότερους στόχους, εξήγησε ο Thibault Fouillet, επιστημονικός διευθυντής στο Ινστιτούτο Στρατηγικής και Αμυντικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Lyon-III. Επεσήμανε επίσης ότι η τεράστια επικράτεια της Ρωσίας καθιστά εγγενώς δύσκολη την υπεράσπισή της.
«Κανένα σύστημα αεράμυνας στον κόσμο δεν μπορεί να εγγυηθεί απόλυτη προστασία», δήλωσε η Κριζανίβσκα. «Επιπλέον, στο τέλος του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, ο στρατός της Ουκρανίας διεξήγαγε μια εκστρατεία για την καταστροφή των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας, δημιουργώντας διαδρόμους που επέτρεψαν σε περισσότερα drones να φτάσουν στους στόχους τους».
Αυτονομία για την αποφυγή μπλοκαρίσματος
Τα ουκρανικά drones είναι αποτελεσματικά εν μέρει επειδή, όπως και τα ρωσικά αντίστοιχα, είναι εν μέρει αυτόνομα. Σύμφωνα με τον ρωσικό τύπο, η ανάλυση των drones Lyutyi που έχουν καταληφθεί δείχνει ότι είναι εξοπλισμένα με μονάδες Skynode S που επιτρέπουν την «όραση υπολογιστή».
Συγκρίνοντας σχολαστικά το προγραμματισμένο σχέδιο πτήσης – που βασίζεται εν μέρει σε πληροφορίες που παρέχονται από τους ξένους εταίρους της Ουκρανίας στο Κίεβο – με εικόνες σε πραγματικό χρόνο από την ενσωματωμένη κάμερα, το σύστημα μπορεί να προσαρμόσει την τροχιά του drone όπως απαιτείται, όλα χωρίς GPS ή επικοινωνίες, καθιστώντας το άτρωτο σε παρεμβολές. Το 2025, η Ουκρανία παρήγγειλε 33.000 από αυτές τις μονάδες από την πολυεθνική Auterion, καλύπτοντας τους στόχους παραγωγής drones μεγάλης εμβέλειας.
Οι μονάδες Skynode S επιτρέπουν επίσης την αυτόματη αναγνώριση προγραμματισμένων στόχων. «Σχεδόν όλα τα drones μεγάλης εμβέλειας το χρησιμοποιούν, επειδή καθώς πλησιάζουν στόχους υψηλής αξίας, δεν υπάρχει διαθέσιμος σύνδεσμος για τελική καθοδήγηση», εξήγησε ο Βιτάλι Γκοντσάρουκ, πρώην επικεφαλής της Ουκρανικής Επιτροπής Τεχνητής Νοημοσύνης. Ωστόσο, πρόσθεσε, αυτή η αυτονομία είναι μόνο μερική και δεν επιτρέπει στο drone να προσαρμοστεί στο απροσδόκητο ή να αποφύγει τα αναχαιτιστικά.
Ωστόσο οι πύραυλοι παραμένουν αναντικατάστατοι
Παρά τις δυνατότητες των FP-1 και Lyutyi, η καταστροφική τους ισχύς παραμένει περιορισμένη. Με μικρά εκρηκτικά ωφέλιμα φορτία, συνήθως 50 έως 75 κιλά για τα τελευταία, τα ουκρανικά drones μεγάλης εμβέλειας συχνά προκαλούν «αμελητέες ζημιές που μπορούν να επισκευαστούν γρήγορα», σύμφωνα με ερευνητές του Βασιλικού Ινστιτούτου Ηνωμένων Υπηρεσιών στο Ηνωμένο Βασίλειο, των οποίων η ανάλυση χρονολογείται από τον περασμένο χειμώνα. Ωστόσο, η κλίμακα και η συχνότητα των επιθέσεων με ουκρανικά drones έχουν έκτοτε βελτιώσει την αποτελεσματικότητά τους.
«Έχουμε σίγουρα δει την ισορροπία των επιθέσεων σε βάθος να αλλάζει, αλλά οι ρωσικές ομοβροντίες συχνά συνοδεύονται από πολύ πιο καταστροφικούς πυραύλους, ενώ οι ουκρανικές βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη», δήλωσε ο Fouillet. «Γι’ αυτό η Ουκρανία επικεντρώνεται τώρα στο δικό της πυραυλικό πρόγραμμα», πρόσθεσε η Kryzhanivska. Αυτό το πρόγραμμα έχει κατασκευάσει τον πύραυλο κρουζ FP-5 Flamingo, ο οποίος έχει ήδη χρησιμοποιηθεί με επιτυχία, αν και με φειδώ, καθώς και τους βαλλιστικούς πυραύλους FP-7 και FP-9, με κεφαλές 150 και 800 κιλών αντίστοιχα. Ο πρώτος, με βεληνεκές 200 χιλιομέτρων, δοκιμάστηκε στις αρχές του 2026, και ο δεύτερος, με τετραπλάσιο βεληνεκές, θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία μέχρι το φθινόπωρο, σύμφωνα με την Fire.
Πηγή: naftemporiki.gr
