«Μια τέτοια μέρα είναι ωραία για να πεθαίνεις όμορφα κι όρθιος σε δημόσια θέα. Με λένε Παύλο Φύσσα από τον Περαία, Έλληνας κι ό,τι συνάδει αυτό, όχι μια σημαία».
Πέρασαν 13 χρόνια από την άγρια δολοφονία του Παύλου Φύσσα από τον χρυσαυγίτη Γιώργο Ρουπακιά, κι όμως στεκόμαστε ξανά απέναντι από το τέρας του φασισμού.
Ο Παύλος γεννήθηκε στις 10 Απριλίου 1979 στο Πέραμα από εργατική οικογένεια. Ο πατέρας του δούλευε στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη και ο ίδιος εργάστηκε εκεί. Η μουσική ήταν το πάθος του. Μέσα από τη χιπ χοπ σκηνή ως «Killah P.» («Killer of the Past»), περνούσε μηνύματα για τη φτώχεια, το προσφυγικό, τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και τον Κάρλο Τζουλιάνι. Είχε έντονη αντιφασιστική δράση, χωρίς να ανήκει σε κάποιο κόμμα.
Το βράδυ της 17ης Σεπτεμβρίου 2013, ο Παύλος πήγε με τη σύντροφό του και την παρέα του στην καφετέρια «Κοράλι» στο Κερατσίνι για να παρακολουθήσει έναν ποδοσφαιρικό αγώνα. Στον ίδιο χώρο βρισκόταν μια μικρή ομάδα χρυσαυγιτών, ανάμεσά τους και ο Ιωάννης Άγγος, υπεύθυνος ασφάλειας της Τ.Ο. Νίκαιας.
Όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, μόλις η ομάδα της Χρυσής Αυγής εντόπισε τον Φύσσα, ενεργοποιήθηκε αμέσως ο κομματικός μηχανισμός. Ο Άγγος επικοινώνησε με τον ιεραρχικά ανώτερό του, Καζαντζόγλου, δίνοντας το «στίγμα» του Παύλου. Μέσα σε λίγα λεπτά, τα τηλέφωνα πήραν φωτιά και το τάγμα εφόδου της Νίκαιας έλαβε εντολή συσπείρωσης.
Αυτό που ακολούθησε δεν ήταν ένας τυχαίος καυγάς, αλλά μια οργανωμένη επιχείρηση. Σύμφωνα με την έρευνα του ερευνητικού κέντρου Forensic Architecture (του πανεπιστημίου Goldsmiths), που διασταύρωσε υλικό από κάμερες ασφαλείας και ηχητικά σήματα της ΕΛ.ΑΣ. και του ΕΚΑΒ, η πρώτη κλήση στην αστυνομία έγινε στις 23:54. Λίγο μετά, οκτώ αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ έφτασαν στο σημείο, βλέποντας δεκάδες άτομα με ρόπαλα και σιδερογροθιές.
Στα διαβιβαστικά της αστυνομίας καταγράφηκε ξεκάθαρα η εικόνα: άτομα της Χρυσής Αυγής «κυνηγούσαν έτερα άτομα επί της Παναγή Τσαλδάρη για να τα πιάσουν». Το τάγμα εφόδου είχε πλέον φτάσει τα 60 άτομα, κυκλώνοντας την παρέα του Φύσσα.
Μέσα στη σύγχυση και ενώ οι αστυνομικοί παρακολουθούσαν αμήχανοι, ένα αυτοκίνητο κινήθηκε αντίθετα στον δρόμο. Ήταν ο Γιώργος Ρουπακιάς. Βγήκε από το όχημα, πλησίασε τον Παύλο και τον μαχαίρωσε εν ψυχρώ στο στήθος και την καρδιά.
Ο Παύλος Φύσσας, αιμόφυρτος στο οδόστρωμα, βρήκε τη δύναμη να υποδείξει στους αστυνομικούς τον Ρουπακιά πριν χάσει τις αισθήσεις του. Διακομίστηκε στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας, όπου απλά διαπιστώθηκε ο θάνατός του.
Το αντιφασιστικό «ποτάμι»
Η δολοφονία του Παύλου σόκαρε την κοινή γνώμη. Τις επόμενες ώρες και ημέρες, η χώρα μετατράπηκε σε ένα απέραντο αντιφασιστικό συλλαλητήριο. Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές πλημμύρισαν το Κερατσίνι, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και κάθε γωνιά της Ελλάδας, απαιτώντας απαντήσεις και δικαιοσύνη.
Οι διαδηλώσεις ήταν μαζικές, φορτισμένες και σε πολλές περιπτώσεις σημαδεύτηκαν από άγρια καταστολή και συγκρούσεις με την αστυνομία. Όμως το μήνυμα εστάλη: η κοινωνία δεν ανέχεται πλέον τη δολοφονική δράση των ταγμάτων εφόδου. Η λαϊκή κατακραυγή ήταν τόσο σαρωτική που ανάγκασε την τότε πολιτική ηγεσία κάπως να «ξυπνήσει».
Κάτω από το βάρος των διαδηλώσεων, οι δικογραφίες για τη δράση της Χρυσής Αυγής βγήκαν από το συρτάρι. Λίγες ημέρες μετά, στις 28 Σεπτεμβρίου 2013, η αντιτρομοκρατική συνέλαβε τον αρχηγό της οργάνωσης, Νίκο Μιχαλολιάκο, και κορυφαία στελέχη της, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μεγάλη δίκη.
Η δίκη των 66 μηνών, η κραυγή της Μάγδας και η ιστορική ετυμηγορία
Χρειάστηκαν 66 μήνες και 3 ημέρες εξαντλητικής ακροαματικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο -εν μέσω καθυστερήσεων, ενστάσεων και αποχών- για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Μια τεράστια και ιστορική δίκη, από τις πιο πολύκροτες της Μεταπολίτευσης, που αποκάλυψε σε όλο της το εύρος τη δολοφονική λειτουργία της Χρυσής Αυγής.
Μέσα στην αίθουσα, οι καταθέσεις των μαρτύρων απογύμνωσαν το αφήγημα περί «τυχαίου επεισοδίου». Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν πώς το τάγμα εφόδου έστησε ενέδρα στον Παύλο, πώς οι χρυσαυγίτες έκαναν κλοιό γύρω του χτυπώντας τον και πώς άνοιξαν χώρο στον Ρουπακιά μόλις έφτασε, σαν να τον περίμεναν.
Ακόμη και οι αστυνομικοί που βρέθηκαν στο σημείο κατέθεσαν την αφοπλιστική κυνικότητα του δολοφόνου, ο οποίος την ώρα της σύλληψης τους είπε: «Εγώ τον μαχαίρωσα... είμαστε της Χρυσής Αυγής, μην το πείτε», θεωρώντας πως απευθυνόταν σε «δικούς του».
Όμως, το αληθινό στήριγμα αυτής της διαδρομής ήταν η Μάγδα Φύσσα. «Ονομάζομαι Μάγδα και ο Παύλος είναι ο γιος μου», είπε ξεκινώντας την κατάθεσή της, περιγράφοντας τον εφιάλτη που έζησε από τη στιγμή που της ανακοίνωσαν στο νοσοκομείο ότι το παιδί της ήταν νεκρό.
Στις 7 Οκτωβρίου 2020, η Δικαιοσύνη αποφάνθηκε: Η Χρυσή Αυγή κηρύχθηκε εγκληματική οργάνωση «με τη βούλα». Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων μοίρασε αθροιστικά πάνω από 500 χρόνια φυλάκισης, επιβάλλοντας ισόβια στον φυσικό αυτουργό Γιώργο Ρουπακιά και ποινές κάθειρξης 13 ετών στο «διευθυντήριο» (Μιχαλολιάκο, Κασιδιάρη, Λαγό, Παππά, Γερμενή, Παναγιώταρο). Η ετυμηγορία αυτή επικυρώθηκε και σε δεύτερο βαθμό από το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων τον Μάρτιο του 2026.
Όταν ανακοινώθηκε η απόφαση το 2020, η φωνή της Μάγδας Φύσσα έξω από το Εφετείο συμπύκνωσε την ανακούφιση μιας ολόκληρης κοινωνίας: «Τα κατάφερες... Γιε μου».
αν σκηνή από αρχαία τραγωδία (EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ)
Όμως, 6 χρόνια μετά από εκείνη την ιστορική ημέρα έξω από το Εφετείο, η ικανοποίηση δίνει τη θέση της στην ανησυχία. Γιατί το αυγό του φιδιού αποδείχθηκε ανθεκτικό -και οι θεσμικές κερκόπορτες άνοιξαν ξανά.
Το μήνυμα της Μάγδας
«Εδώ και εσείς, εδώ και εγώ, αυτό το ξημέρωμα. Τα καταφέραμε. Φτάσαμε πάλι εδώ. Ασήκωτο αυτές τις ημέρες το εδώ, το τώρα, το παρόν που ορμάει προς το μέλλον. Βαραίνουν τα πόδια. Το σώμα μουδιάζει. Δαγκώνεις την καρδιά και λες ‘’ προχώρα, έχει κι άλλη ανηφόρα’’.
13 χρόνια. 13 πρωτοχρονιές. 13 φορές που ξεκίνησε η Μεγάλη Εβδομάδα για να φτάσει στην Ανάσταση. 13 καλοκαίρια. 13 πρωτοβρόχια. Βρέχει και έχει αντάρα 13 χρόνια. Τίποτα δεν καθαρίζει πια τα σύννεφα στον ουρανό και εγώ παλεύω κάθε ημέρα, 13 χρόνια, να σε βρω ανάμεσά τους.
Σκέφτομαι τα παιδιά που κοιτούν τα σύννεφα και αναρωτιούνται με τι μοιάζουν. Έτσι και εγώ. Άλλες φορές μοιάζεις με λουλούδι, άλλες φορές με πουλί. Είσαι κύμα και μαζί βράχος. Αστραπή και βροντή.
Παύλο, αυτή είναι η πιο δύσκολη ώρα. Η στιγμή του μεγάλου σπαραγμού. Όλες οι μνήμες χορεύουν στο πιο πένθιμο μοιρολόι. Όλος ο πόνος σπαρταρά στο μυαλό και στην καρδιά.
Η ζωή κυλά, παιδί μου. Βρίσκει τον τρόπο και κυλά. Και με θυμώνει αν και ξέρω πως αυτό πρέπει να γίνει. Ανοίγω κάθε μέρα τα παντζούρια, βάζω το φαγητό στη φωτιά, ξεχειλίζει ο καφές στο μπρίκι, ποτίζω τα λουλούδια, γελάω σα να ξεχνιέμαι κλαίω σαν από πάντα.
Ρωτάνε πώς πέρασαν 13 χρόνια. Εγώ θα τους πω… Μάλλον όχι. Τι να πω; Ποιος θα καταλάβει; Κανείς δεν χρειάζεται να καταλάβει γιατί θα σημαίνει ότι το ζει και ο ίδιος. Ρωτάνε και ξαναρωτάνε. Λες και περιγράφεται η απουσία.
Το να ξεσκονίζεις παλιές φωτογραφίες γιατί δεν έχεις καινούργιες. Να κοιτάς και να φαντάζεσαι πώς θα ήταν το παιδί σου με ρυτίδες και γκρίζα μαλλιά.
Αυτές οι ημέρες που δεν ανήκω πουθενά, ούτε καν στον ίδιο μου τον εαυτό, αυτές τις ημέρες εξακολουθείς να δίνεις νόημα. Εξαιτίας σου γέμισα ζωή και τώρα που έφυγες, ζω γιατί υπήρξες παιδί μου.
Παύλο μου, αγόρι μου. Μάτια που έβλεπαν το απέραντο. Σ’ ευχαριστώ για τη ζωή που μοιραστήκαμε.
Αυτό το βράδυ που με σκίζει κάθε Σεπτέμβρη στα δύο. Στο ορκίζομαι παιδί μου, αν ήξερα ότι θα σε γεννήσω και θα σε πάρουν έτσι από κοντά μας, πάλι το ίδιο θα έκανα. Μου έδωσες τόση ευτυχία στα χρόνια που υπήρξαμε μαζί, που αντέχω τον πόνο για δέκα ζωές.
Θα τα πέρναγα όλα από την αρχή, αρκεί να σε έβλεπα ξανά για λίγο, τόσο λίγο.
Σας ευχαριστώ όλες και όλους που είστε και φέτος εδώ, που μετράμε μαζί τα χρόνια. Να είστε καλά, να παλεύετε. Να κρατάτε τη γροθιά σας ψηλά. Τίποτα δεν χαρίζεται. Όλα τα κερδίζουμε. Καλό ξημέρωμα και φως στα σκοτάδια τους. Σας ευχαριστώ».
Ethnos.gr
