Μπορεί η εργασία από το σπίτι να επηρεάσει τις αποφάσεις ενός ζευγαριού σχετικά με την απόκτηση παιδιών; Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, η απάντηση είναι θετική. Τα ευρήματα δείχνουν ότι, μεταξύ των εργαζομένων, η περισσότερη επαγγελματική παρουσία στο σπίτι συνδέεται με υψηλότερα ποσοστά γονιμότητας και περισσότερες γεννήσεις.
Η μελέτη, η οποία καλύπτει 38 χώρες, συμπεριλαμβανομένων αρκετών ευρωπαϊκών, διαπιστώνει ότι ο εκτιμώμενος συνολικός αριθμός παιδιών ανά γυναίκα αυξάνεται κατά 0,32 όταν και οι δύο σύντροφοι εργάζονται από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, σε σύγκριση με τα ζευγάρια στα οποία κανένας από τους δύο δεν έχει αυτή τη δυνατότητα. Στις ΗΠΑ, η αντίστοιχη αύξηση φτάνει τα 0,45 παιδιά ανά γυναίκα.
Τα ευρήματα προέρχονται από έρευνα του Steven J. Davis, οικονομολόγος, και των συνεργατών του, η οποία δημοσιεύτηκε ως επιστημονική εργασία του National Bureau of Economic Research (Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών των ΗΠΑ – NBER) , με τίτλο «Work from Home and Fertility».
Στην έρευνα, ο όροςπεριλαμβάνει τόσο τα παιδιά που έχουν ήδη αποκτήσει οι συμμετέχοντες όσο και εκείνα που σχεδιάζουν να αποκτήσουν στο μέλλον. Το δείγμα αφορά ενήλικες ηλικίας 20 έως 45 ετών.
0,32 περισσότερα παιδιά όταν και οι δύο σύντροφοι εργάζονται από το σπίτι
Τα στοιχεία της έρευνας παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με το ποιος από τους δύο συντρόφους έχει τη δυνατότητα τηλεργασίας.
Στα ζευγάρια όπου κανένας από τους δύο δεν εργάζεται από το σπίτι, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα ανέρχεται σε 2,26. Όταν η γυναίκα εργάζεται από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, ο αριθμός αυξάνεται στα 2,48 παιδιά. Όταν και οι δύο σύντροφοι έχουν αυτή τη δυνατότητα, φτάνει στα 2,58.
Αντίθετα, όταν μόνο ο άνδρας εργάζεται από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, η αύξηση είναι πιο περιορισμένη, με τον μέσο αριθμό να διαμορφώνεται στα 2,36 παιδιά.
Γιατί η τηλεργασία μπορεί να οδηγεί σε περισσότερα παιδιά;
Πώς μπορεί, όμως, η εργασία από το σπίτι να επηρεάζει τις αποφάσεις για τη δημιουργία ή την επέκταση μιας οικογένειας;
Οι ερευνητές εξετάζουν τρεις πιθανές εξηγήσεις:
Καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και τη φροντίδα των παιδιών. Η τηλεργασία διευκολύνει τον συνδυασμό της επαγγελματικής απασχόλησης με τις γονεϊκές υποχρεώσεις, ενθαρρύνοντας τις γυναίκες και τους συντρόφους τους να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά.
Οι οικογένειες επιλέγουν πιο ευέλικτες θέσεις εργασίας. Οι άνθρωποι που έχουν ήδη παιδιά ενδέχεται να αναζητούν επαγγελματικές ευκαιρίες που προσφέρουν τη δυνατότητα εργασίας από το σπίτι, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η τηλεργασία επηρεάζει άμεσα τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν να αποκτήσουν.
Περισσότερες επαγγελματικές επιλογές φιλικές προς τους γονείς. Η διαθεσιμότητα θέσεων με δυνατότητα τηλεργασίας διευρύνει τις σημερινές και μελλοντικές επαγγελματικές επιλογές των ανθρώπων που επιθυμούν να δημιουργήσουν οικογένεια.
Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, και οι τρεις πιθανές εξηγήσεις συνδέονται με την ιδέα ότι η εργασία από το σπίτι διευκολύνει τους γονείς να συνδυάζουν την ανατροφή των παιδιών με την επαγγελματική τους ζωή.
Οι ερευνητές εντοπίζουν σαφείς ενδείξεις ότι η δυνατότητα τηλεργασίας συνδέεται με υψηλότερα ποσοστά γονιμότητας. Το ίδιο μοτίβο παρατηρείται τόσο πριν από την πανδημία, την περίοδο 2017-2019, όσο και μετά, την περίοδο 2023-2025.
Η Ευρώπη και οι διαφορές στα ποσοστά τηλεργασίας
Η επίδραση της τηλεργασίας στη γονιμότητα σε εθνικό επίπεδο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο διαδεδομένη είναι αυτή η μορφή απασχόλησης σε κάθε χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το ποσοστό των εργαζομένων ηλικίας 20 έως 45 ετών που εργάζονται από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις: από 21% στην Ιαπωνία έως 60% στο Βιετνάμ.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η τηλεργασία παραμένει σχετικά λιγότερο διαδεδομένη. Εξαίρεση αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο καταλαμβάνει την τρίτη θέση παγκοσμίως και την πρώτη στην Ευρώπη, με ποσοστό 54%.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αύξηση των ποσοστών τηλεργασίας σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και του Καναδά θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη γονιμότητα σε πολλές άλλες χώρες.
H εργασία από το σπίτι δεν είναι για όλους
Παρά τα θετικά ευρήματα, η έρευνα επισημαίνει ότι η δυνατότητα εργασίας από το σπίτι δεν είναι εξίσου επιθυμητή ή εφαρμόσιμη για όλους. Οι ανάγκες των εργαζομένων διαφέρουν σημαντικά, όπως και οι απαιτήσεις κάθε επαγγέλματος και οργανισμού.
«Οι παρεμβάσεις πολιτικής που επιβάλλουν μια ενιαία προσέγγιση στις εργασιακές συνθήκες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε λιγότερο ευχαριστημένους εργαζομένους και χαμηλότερη παραγωγικότητα», προειδοποιούν οι ερευνητές.
Στο ίδιο πλαίσιο, έκθεση του βρετανικού Κοινοβουλίου έχει επισημάνει ότι η εξ αποστάσεως και η υβριδική εργασία μπορούν να ενισχύσουν την απασχόληση, ενώ ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα οφέλη για τους γονείς, τους ανθρώπους που φροντίζουν άλλα μέλη της οικογένειάς τους, αλλά και τα άτομα με αναπηρία.
