Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (Ε.Α.Α.) διευρύνουν τη συνεργασία τους στην έρευνα και την εκπαίδευση, με την υπογραφή Μνημονίου Ιδρυματικής Συνεργασίας τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026, στην Αίθουσα Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Μυτιλήνη.
Το Μνημόνιο υπέγραψαν ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Καθηγητής Στυλιανός Ξανθόπουλος, και ο Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Δρ. Σπύρος Βασιλάκος.
Η συμφωνία επισφραγίζει και διευρύνει μια ήδη επιτυχημένη συνεργασία των δύο φορέων, η οποία έχει ξεκινήσει ερευνητικά ήδη από το 2006 ενώ από το 2018 συνεργάζονται και εκπαιδευτικά μέσω του Διιδρυματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών». Στις κοινές πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται επίσης η συνεργασία με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και τον Σύλλογο Αστρονομίας Χίου για την ανάπτυξη του Κέντρου Παρατήρησης Εγγύς Διαστήματος Χίου (ΚΕ.Π.Ε.ΔΙ.Χ.), με στόχο την εγκατάσταση οπτικού τηλεσκοπίου στη Χίο και τη συμβολή του στο δίκτυο τηλεσκοπίων της χώρας.
Σε δήλωσή του, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Καθηγητής Στυλιανός Ξανθόπουλος, ανέφερε: «Με το σημερινό μνημόνιο χτίζουμε πάνω σε μια συνεργασία που έχει ήδη διαδρομή και ανοίγουμε νέες δυνατότητες για την έρευνα και την εκπαίδευση. Θέλουμε η σύνδεση των επιστημονικών ομάδων και των υποδομών μας να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες για τους φοιτητές και τους νέους ερευνητές και να προσφέρει γνώση χρήσιμη στις τοπικές κοινωνίες. Η φιλοδοξία μας είναι τα νησιά του Αιγαίου να είναι τόποι παραγωγής γνώσης με διεθνή εμβέλεια — και κυρίως αυτή η γνώση να επιστρέφει ως ουσιαστικό όφελος στους ανθρώπους.»
Από την πλευρά του, ο Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Δρ. Σπύρος Βασιλάκος, υπογράμμισε τη σπουδαιότητα της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας πως το Μνημόνιο έλαβε την ομόφωνη έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος. Όπως επεσήμανε, στόχος είναι η συνεργασία να αποκτήσει βαθύ στρατηγικό χαρακτήρα, ενισχύοντας την έρευνα και την εκπαίδευση τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Συνεχίζοντας ο Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ανέδειξε τις εθνικές προεκτάσεις της παρούσας συνεργασίας η οποία αναμένεται να αποτελέσει μια σταθερή βάση για μια μακροπρόθεσμη πορεία κοινών δράσεων και εξωστρέφειας, που θα συνδέσει την παραγόμενη έρευνα με τις υπηρεσίες προς όφελος των δύο
φορέων, της τοπικής κοινωνίας και εν τέλει της χώρας.
Το Μνημόνιο διαμορφώνει ένα ευρύτερο ιδρυματικό πλαίσιο, το οποίο εκτείνεται σε όλους τους τομείς δραστηριοποίησης των δύο φορέων. Προβλέπει κοινές ερευνητικές πρωτοβουλίες, σχεδιασμό και υποβολή προτάσεων σε εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα, συνεργασία σε μεταπτυχιακές σπουδές και ερευνητικές δράσεις στα νησιά του Αιγαίου, καθώς και αξιοποίηση προηγμένων
τεχνολογιών και υποδομών για την παρακολούθηση, πρόγνωση και διαχείριση φυσικών κινδύνων και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων καταστροφών. Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία για την εγκατάσταση και συντήρηση οργάνων παρακολούθησης, όπως σεισμογράφων, επιταχυνσιογράφων, γεωδαιτικών και μετεωρολογικών σταθμών. Οι δυνατότητες κοινών δράσεων περιλαμβάνουν επίσης
τους τομείς της αστρονομίας, των διαστημικών εφαρμογών, της σεισμολογίας, της μετεωρολογίας και της κλιματικής αλλαγής. Ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι δράσεις διάχυσης της επιστημονικής γνώσης και
ενημέρωσης του κοινού, με τη διοργάνωση συνεδρίων, επιστημονικών εκθέσεων και εκδηλώσεων εκλαΐκευσης της επιστήμης, καθώς και οι δράσεις εκπαίδευσης και πιμόρφωσης, αξιοποιώντας, όπου απαιτείται, το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Στόχος της συνεργασίας είναι η σύνδεση της έρευνας με την εκπαίδευση και τις ανάγκες της κοινωνίας, η ενίσχυση της διεθνούς δικτύωσης και η ανάπτυξη κοινών δράσεων με όφελος για τα νησιά του Αιγαίου και τη χώρα.
Ο Πρύτανης
Καθηγητής Σ. Ξανθόπουλος