Τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό, προκειμένου η Σαντορίνη να καταστεί ένας βιώσιμος παγκόσμιας εμβέλειας προορισμός, όπως αυτός διαμορφώθηκε έπειτα από τη συνάντηση των εμπλεκόμενων φορέων με τον Υπουργό, δημοσιοποίησε το Υπουργείο Τουρισμού.
Ένα πολυεπίπεδο σχέδιο, με δράσεις και βελτιώσεις σε όλους τους τομείς της καθημερινότητας, αλλά και της διαχείρισης του τουριστικού προϊόντος της Σαντορίνης, παρουσίασε ο Υπουργός Τουρισμού, κ. Χάρης Θεοχάρης, με αφορμή σχετική ερώτηση, την οποία κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Κυκλάδων της Ν.Δ., κ. Φίλιππος Φόρτωμας, τονίζοντας, ότι βασική προτεραιότητα της τουριστικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η στρατηγική για μία βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Κύριος στόχος η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη
Όπως σημειώνει ο Υπουργός, η Σαντορίνη, ως παγκοσμίου εμβέλειας τουριστικός προορισμός αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μεταστροφή του του ελληνικού τουριστικού προϊόντος σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης που θα σέβεται το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά. Μάλιστα όπως τονίζει, «η ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων που ταλαιπωρούν κατοίκους και επισκέπτες του νησιού είναι μείζονος σημασίας και επιχειρείται να δοθεί λύση μέσω του συντονισμού ενεργειών των συναρμόδιων φορέων από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Οικονομικών Αναπτυξιακών Πολιτικών με στόχο την κατάρτιση πρότασης στρατηγικού σχεδίου για τη διαχείριση της Σαντορίνης».
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που παρουσιάζονται στη Σαντορίνη, κυρίως κατά τις περιόδους αυξημένης τουριστικής κίνησης, διαμορφώνεται στρατηγικό σχέδιο για το νησί, με κύριους στόχους την προώθηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στο νησί, με κύριους στόχους την προώθηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στο νησί, την ενίσχυση της ποιότητας του τουριστικού της προϊόντος, καθώς και την προστασία του παγκόσμιου brand «Santorini», μέσω συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων δημόσιων φορέων κεντρικής διοίκησης, των τοπικών φορέων και του ιδιωτικού τομέα.
Ειδικότερα, πρόταση του Υπουργείου Τουρισμού αποτελεί η δημιουργία ενός φορέα διαχείρισης και προώθησης προορισμού (Destination Management Organization – DMO), ο οποίος θα συντονίζει και θα συμβάλει στην επίτευξη των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων και τη διάχυση των οικονομικών και κοινωνικών ωφελειών από τον τουρισμό σε όσο το δυνατόν περισσότερους παραγωγικούς φορείς, προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
Ο ως άνω φορέας που θα φέρει την ονομασία «Σαντορίνη – Διεθνής προορισμός παγκόσμιας εμβέλειας», θα μπορεί να διαχειρίζεται και να εκμεταλλεύεται ορθολογικά όλα τα στοιχεία που συνθέτουν έναν τουριστικό προορισμό, μέσω της συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων.
Ο οργανισμός διαχείρισης προορισμού θα έχει ως αντικείμενο αφενός μεν το σχεδιασμό μίας στρατηγικής διαχείρισης και marketing για την περαιτέρω ενδυνάμωση του brand του νησιού, με σεβασμό στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, αφετέρου δε την προώθηση και την προβολή της Σαντορίνης ως διεθνή προορισμού παγκόσμιας εμβέλειας, τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο, ενώ παράλληλα θα συντονίζει τη συνεργασία μεταξύ του επιχειρηματικού κόσμου και της τοπικής κοινωνίας.
Υπό την ομπρέλα του φορέα, προκρίνεται η συμμετοχή στο εθνικό παρατηρητήριο αειφορίας, στα πρότυπα του International Network of Sustainable Tourism Observatories (INSTO), του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού.
Ήδη, το Υπουργείο Τουρισμού έχει προχωρήσει στη συγκρότηση ομάδας εργασίας με αντικείμενο το σχεδιασμού ενός οδικού χάρτη για τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου για την επίτευξη βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης.
Τελικός σκοπός είναι ο προορισμός να ενταχθεί στο χάρτη των βιώσιμων προορισμών, που αποτελεί κριτήριο λήψης ταξιδιωτικών αποφάσεων για μία μεγάλη μερίδα «ποιοτικού τουρισμού».
Το πλάνο δράσεων που προτείνεται από το Υπουργείο Τουρισμού, αναφορικά με τις κατηγορίες τω προβλημάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω και το οποίο μετά τη σύσταση του φορέα διαχείρισης θα μπορούν να ανήκουν στο portfolio του, αφορούν σε τρεις άξονες:
- 1ος άξονας: Βιώσιμη Σαντορίνη – Προσβασιμότητα
- 2ος άξονας: Ασφαλής Σαντορίνη – Υποδομές
- 3ος άξονας: Ψηφιακή Σαντορίνη – Διαχείριση προορισμού
Δράσεις για την προσβασιμότητα
Αναφορικά με τον πρώτο άξονα, οι προτεινόμενες ενέργειες περιλαμβάνουν την εφαρμογή στρατηγικής βιώσιμου τουρισμού, με δράσεις όπως την αντιμετώπιση του νησιού ως ενιαίου πολιτιστικού τοπίου, με ένταξη και νέων πολιτιστικών διαδρομών για την ανάδειξη του πολιτιστικού προφίλ της Σαντορίνης, την έκδοση κάρτας ενιαίων πολιτιστικών διαδρομών, με στρατηγικά επιλεγμένους εκτός αστικού ιστού (Φηρά – Οία) προορισμούς επισκεψιμότητας, που ξεπερνούν το μοντέλο «ηλιοβασίλεμα και μοναδικότητα οικιστικής ταυτότητας», καθώς και νέων βιώσιμων φυσικών και πολιτιστικών πόρων (π.χ. οινοποιεία), επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και παροχή κινήτρων προς τις εταιρείες κρουαζιέρας για την επιμήκυνση του χρόνου παραμονής των επιβατών τους στο νησί.
Παράλληλα, σε ό,τι αφορά στα ενεργειακά προβλήματα, προβλέπεται μετεγκατάσταση του εξοπλισμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η επιτάχυνση διαδικασιών ηλεκτρικής διασύνδεσης με την ηπειρωτική χώρα έως το 2021, μελέτη για την επιλογή και δυναμικότητα Α.Π.Ε., πρόγραμμα ευαισθητοποίησης κατοίκων και επιχειρηματιών για την εξοικονόμηση ενέργειας (σχολεία, φορείς, επαγγελματικά σωματεία, σεμινάρια και προβολή σε ΜΜΕ).
Αναφορικά με τα προβλήματα υδροδότησης, προβλέπεται η ενίσχυση της αφαλάτωσης, πρόβλεψη αναγκών ύδρευσης, εκσυγχρονισμός και επέκταση των βιολογικών καθαρισμών, ώστε να επαναχρησιμοποιηθούν οι εκροές για άρδευση ή εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα, κατασκευή και επέκταση δικτύου, πρόγραμμα ευαισθητοποίησης κατοίκων και επιχειρηματιών για την εξοικονόμηση νερού κ.α.
Σχετικά με το μείζον ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης, το οποίο πολλές φορές, τόσο ο πρώην, αλλά κυρίως ο νυν Δήμαρχος Θήρας, κ. Αντώνης Σιγάλας έχει θίξει επανειλημμένως, το Υπουργείο προβλέπει την άμεση στελέχωση των υπηρεσιών (Γραφείο Δόμησης, Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμου, Αστυνομίας, Δημοτικής Αστυνομίας), ώστε να ενισχυθούν οι κατάλληλοι ελεγκτικοί μηχανισμοί, καθώς και τη σύνταξη χωροταξικής μελέτης για όλα τα νησιά.
Σχετικά με τους χώρους στάθμευσης, προβλέπεται η εύρεση νέων χώρων για δημιουργία δημοτικών και ιδιωτικών χώρων στάθμευσης, καθώς και κατασκευή νέων σύγχρονων και αυτοματοποιημένων υπόγειων χώρων στάθμευσης, καθώς και παροχή πολεοδομικών κινήτρων και συντονισμός αρχών για ιδιωτικά πάρκινγκ.
Στον τομέα της αναδιοργάνωσης του συστήματος αφίξεων – αναχωρήσεων, σχετικά με την κρουαζιέρα, ο σχεδιασμός του Υπουργείου προβλέπει την υιοθέτηση τέλους αποβίβασης κρουαζιέρας, μέρος του οποίου θα μπορούσε να αποδίδεται σε Πράσινο ταμείο (Green Tax).
Τέλος, προβλέπεται και η εκπόνηση μελέτης, για την ηλεκτροκίνηση των δημοσίων μεταφορών σε βάθος 5ετίας και την παροχή κινήτρων για την αντικατάσταση του στόλου των ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων με ηλεκτροκίνητα οχήματα φιλικά προς το περιβάλλον.
Αναβάθμιση των υποδομών
Αναφορικά με τον 2ο άξονα, σχετικά με τις υποδομές στο νησί, οι προτεινόμενες ενέργειες περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
- Λιμενικές υποδομές: Κατασκευή νέου λιμένα, επισκευή νέων ναυδέτων, ολοκλήρωση λιμανιού Αθηνιού, ολοκλήρωση μαρίνας Μονόλιθου και μελέτη για τη δημιουργία νέων μαρίνων.
- Τελεφερίκ: Κατασκευή νέας γραμμής τελεφερίκ, η οποία θα είναι πολλαπλάσιας μεταφορικής ικανότητας από την υπάρχουσα. Συνδυαζόμενες οι δύο αυτές γραμμές, θα είναι ικανές να εξυπηρετήσουν με άνεση και ασφάλεια τους επισκέπτες. Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατασκευή της νέας γραμμής είναι η επέκταση των λιμενικών εγκαταστάσεων του όρμου Φηρών, με πρόβλεψη τη δημιουργία όλων των απαραίτητων εγκαταστάσεων, ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί ως πύλη εισόδου του νησιού και να συμβάλει στην ανάπτυξη του Home Porting και της διανυκτέρευσης, για τους επιβάτες των κρουαζιερόπλοιων.
- Οδικό δίκτυο: Επισκευές του Επαρχιακού και Δημοτικού οδικού δικτύου.
Αποσυμφόρηση του κέντρου
Για τον τρίτο και εξίσου σημαντικό άξονα, το Υπουργείο προτείνει ακόμη μία σειρά ενεργειών, στην κατεύθυνση της βιωσιμότητας του προορισμού της Σαντορίνης, όπως:
- Εμπλουτισμός του τουριστικού προϊόντος, με την ανάδειξη ειδικών μορφών τουρισμού εντός του νησιού
- Διάχυση των τουριστών στο νησί, με την κατάλληλη προώθηση και προβολή εναλλακτικών προορισμών εντός του νησιού, συνδυαστικά με δραστηριότητες που άπτονται των ειδικών μορφών τουρισμού.
Αναφορικά με τον εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος και την προώθηση ειδικών μορφών τουρισμού, με σκοπό την αποσυμφόρηση δημοφιλών προορισμών εντός του νησιού και την προβολή νέων αναδυόμενων προορισμών και διαφοροποιημένων υπηρεσιών, προτείνεται η έμφαση σε μορφές που αναδεικνύουν τον τοπικό χαρακτήρα και το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον του νησιού (π.χ. γαστρονομικός τουρισμός/οινοτουρισμός, τουρισμός υπαίθρου και ειδικότερα οι περιηγητικές διαδρομές/πεζοπορία, με την προβολή και προώθηση δικτύου διαδρομών).
Περαιτέρω σχεδιάζεται η ενίσχυση της αστυνόμευσης, αλλά και η αύξηση του αριθμού ταξί και λεωφορείων που δραστηριοποιούνται στο νησί.
Στην κατακλείδα της, η απάντηση του Υπουργού Τουρισμού, κ. Θεοχάρη, τονίζει, ότι προκειμένου να επιτευχθούν οι παραπάνω δράσεις, επιδιώκεται η ενίσχυση της ποιοτικής τουριστικής κίνησης, με παράλληλη αύξηση των διανυκτερεύσεων και της μέσης δαπάνης ανά ταξιδιώτη, καθώς και η συνολική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του νησιού. Μάλιστα, για την κατάρτιση του εν λόγω σχεδίου δράσης, σύμφωνα με τον Υπουργό, έχει ήδη πραγματοποιηθεί συνάντηση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των αρμόδιων φορέων, όπου συζητήθηκαν τα ζητήματα του νησιού, ενώ νέα συνάντηση αναμένεται να επαναληφθεί εντός του Φεβρουαρίου.