Ένα βήμα εμπρός, στην κατεύθυνση της προστασίας και ανάδειξης των περίφημων και ιδιαίτερα σημαντικών για την ιστορία, όχι μόνο του νησιού, αλλά και της χώρας, λατομείων της Πάρου, πραγματοποιήθηκε με τη σύναψη συνεργασίας με Ευρωπαϊκό Οργανισμό που θα αναλάβει σχετικό ερευνητικό έργο.
Στην τελική ευθεία μπαίνει, μετά και την έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο, η συνεργασία του Δήμου Πάρου με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό "Cost - European Cooperation in Science & Technology", η ένταξη των Αρχαίων Λατομείων ως περίπτωση μελέτης στο πρόγραμμα «Cost Action 18110 - Underground Built Heritage as catalyser for Community Valorisation». Η δράση αυτή, όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση του Δήμου Πάρου, θα έχει αποτέλεσμα την προστασία και ανάδειξη των ανενεργών λατομείων μαρμάρου στο Μαράθι.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, «αποτελεί μέρος της δυναμικής και αποφασιστικό κομμάτι της δημιουργίας απτού και διαχρονικού έργου της Δημοτικής Αρχής, η ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς αυτής, της οποίας η φήμη και η λάμψη, ξεπέρασε τα στενά όρια του νησιού».
Παράλληλα, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας, «με σεβασμό στον περιβάλλοντα χώρο, ερευνητική ομάδα επισκέφθηκε τα αρχαία λατομεία μαρμάρου των Νυμφών, ώστε να αναδείξει την αξία τους, μέσω σύγχρονων μεθόδων καταγραφής και ψηφιοποίησης της πρωτογενούς πολιτισμικής πληροφορίας».
«Στo φυσικό, αυθεντικό τουριστικό Κυκλαδίτικο προϊόν που διαθέτει η Πάρος, προστίθεται ακόμα ένας θησαυρός (η Παρία Λίθος), μία μοναδική πολιτισμική κληρονομιά. Το γεγονός αυτό θα αποτελέσει εφόδιο προβολής του νησιού, μετατρέποντάς το παράλληλα σε κέντρο έρευνας, με τη συνδρομή της τεχνολογίας και τη συμμετοχή άκρως εξειδικευμένων επιστημόνων σε σχετικά θέματα», υπογραμμίζει ο Δήμος Πάρου.
Ερευνητικό έργο, αλλά και δικτύωση
Σύμφωνα με τη σχετική εισήγηση, η οποία και ψηφίστηκε, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πάρου, σε συνέχεια των ενεργειών για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Δήμος Πάρου αποδέχτηκε την πρόσκληση από το πρόγραμμα «Cost Action 18110 - Underground4Value» ώστε να ενταχθούν ως περίπτωση μελέτης τα αρχαία λατομεία μαρμάρου στο Μαράθι.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα παρουσιάστηκε από τον Dr. Giuseppe Pace από το «Institute for Studies on the Mediterranean», National Research Council of Italy, στην ημερίδα, αφιερωμένη στα διάσημα και ιστορικά λατομεία του νησιού, που διοργάνωσαν οι «Φίλοι της Πάρου» υπό την αιγίδα του Δήμου Πάρου, τον Νοέμβριο του 2019. Κύριος στόχος του προγράμματος, είναι η διαφύλαξη και η ανάδειξη της υπόγειας κτισμένης κληρονομιάς ως πολύτιμου πόρου που προσφέρει δυνατότητες για την υποστήριξη της ανάπτυξης των τοπικών κοινοτήτων.
Οι προτεινόμενες δράσεις για την περίπτωση της Πάρου έχουν ως σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινότητας, την προώθηση της συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων και τη δικτύωσή τους με άλλους Ευρωπαίους συνεργάτες του προγράμματος. Συγκεκριμένα, ο προγραμματισμός για τα αρχαία λατομεία μαρμάρου της Πάρου περιλαμβάνει:
• Την παρουσίαση και προβολή του χώρου και της αξίας του στο δίκτυο του Underground4Value μέσω αποστολής newsletter και ανάρτησης στην ιστοσελίδας τους.
• Τη διεξαγωγή ενός διεθνούς webinar για την περίπτωση των αρχαίων λατομείων της Πάρου με τη συμμετοχή επιστημόνων από το δίκτυό τους και των εμπλεκόμενων φορέων από την Ελλάδα.
• Μία σύντομη επιστημονική αποστολή στην Πάρο, με πιθανό το διάστημα 22 Νοεμβρίου – 4 Δεκεμβρίου, στην οποία ένας ερευνητής που συμμετέχει στο πρόγραμμα θα επισκεφθεί το νησί, για να γνωρίσει και να συζητήσει με τους φορείς και την τοπική κοινωνία. Τα έξοδα της αποστολής καλύπτονται από το πρόγραμμα.
Ο Δήμος Πάρου συμμετέχει με την παροχή χώρου εργασίας με πρόσβαση στο διαδίκτυο, για διάστημα δύο εβδομάδων στον φιλοξενούμενο ερευνητή. Επιπλέον, συνεισφέρει με την παροχή των απαραίτητων πληροφοριών και την οργάνωση συναντήσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Προώθηση λύσεων από εμπειρογνώμονες
Το Underground Built Heritage (UBH) αποτελεί έναν μοναδικό πολιτιστικό πόρο, σύμφωνα με τη σχετική περιγραφή που παρέχεται, ο οποίος συμβάλει με το έργο του στην ατομική και συλλογική ταυτότητα, την κοινωνική συνοχή και ένταξη, που βρίσκονται στην καρδιά της ανάγκης του ανθρώπου για τη δημιουργία κοινοτήτων, κάτι που ξεκίνησε εδώ και αρκετές χιλιάδες χρόνια, όταν οι υπόγειες κοιλότητες έγιναν καταφύγιο για τον άνθρωπο, προκειμένου να προφυλαχτεί από άσχημες καιρικές συνθήκες ή άγρια ζώα.
Η κύρια πρόκληση του προγράμματος Underground4value είναι η προώθηση του UBH ως πολύτιμου πόρου για τον εορτασμό και τη διατήρηση και, όταν αυτό είναι είναι βιώσιμο, για επαναχρησιμοποίηση και αξιοποίηση των υπόγειων συστημάτων ή φυσικών σχηματισμών, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητές τους για την ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων.
Μέσω της πρότασης για την Πάρο, θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο εμπειρογνωμώνων, με στόχο την προώθηση ισορροπημένων και βιώσιμων προσεγγίσεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς των λατομείων, ενώ ταυτόχρονα, θα υπάρξουν προτάσεις για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων συμβολής του υπόγειου χώρου σε αστικές και αγροτικές περιοχές, υποβοηθώντας την κατάρτιση σχετικών πολιτικών.
Οι εμπειρογνώμονες θα οργανωθούν σε ομάδες εργασίας, ενώ οι πληροφορίες που θα συλλεχθούν πρόκειται να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη νέων ερευνητικών εγχειρημάτων, ανοικτών και προσβάσιμων, από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ενώ θα παρασχεθούν επίσης γνώσεις, αναφορικά με τα κύρια τεχνικά και οργανωτικά εμπόδια αλλά και τις σχετικές λύσεις, όσον αφορά στην αποκατάστασή τους.
