Χαμένοι στα πτυχία: Γιατί η Ελλάδα παράγει επιστήμονες που δεν ζητά η αγορά

Την ώρα που ένας ηλεκτρολόγος με δέκα χρόνια εμπειρίας μπορεί να παίρνει μισθό μεταξύ 2.500 και 2.800 ευρώ, 1 στους 4 πτυχιούχους στην Ελλάδα παραμένει άνεργος. Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες επιχειρήσεις δηλώνουν ότι αναζητούν τεχνικούς και δεν βρίσκουν.

Κάθε χρόνο, χιλιάδες νέοι αποφοιτούν από τα πανεπιστήμια και μπαίνουν στην αγορά εργασίας χωρίς να βρίσκουν θέση αντίστοιχη με τα προσόντα τους. Περίπου το 30% καταλήγει σε δουλειές για τις οποίες είναι υπερπροσοντούχοι, ενώ πάνω από 2 στους 10 (24%) παραμένει εκτός αγοράς.

Το χάσμα ανάμεσα στις σπουδές που επιλέγουν οι νέοι και στις δεξιότητες που ζητά η αγορά δεν είναι καινούριο. Όμως, όπως επισημάνθηκε στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, παραμένει βαθύτερο από όσο παραδέχεται κανείς.

«Τα τεχνικά επαγγέλματα υποτιμώνται κοινωνικά»

Το 90% των αποφοίτων δευτεροβάθμιας στην Ελλάδα επιδιώκει εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, με το 82% να τα καταφέρνει. Το ποσοστό είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργο Δουκίδη.

«Τα τεχνικά επαγγέλματα εξακολουθούν να υποτιμώνται κοινωνικά. Στην Ελλάδα, η επιτυχία παραμένει ταυτισμένη με τον ακαδημαϊκό τίτλο, ακόμη κι όταν η αγορά δείχνει ότι συγκεκριμένα πεδία είναι ήδη κορεσμένα», επεσήμανε ο διοργανωτής της συζήτησης στο φόρουμ των Δελφών Βύρων Νικολαΐδης, που είναι πρόεδρος και CEO του Ομίλου PeopleCert, ενός εκ των μεγαλύτερων παρόχων επαγγελματικών πιστοποιήσεων παγκοσμίως.

Το πρόβλημα, όπως επεσήμανε ο κ. Δουκίδης, δεν είναι ο αριθμός των πτυχιούχων, αλλά η αποσύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος από την αγορά. Η πρακτική άσκηση εφαρμόζεται οργανωμένα σε ελάχιστα πανεπιστημιακά τμήματα. Δεν είναι τυχαίο όμως ότι όπου εφαρμόζεται, το 72% των φοιτητών προσλαμβάνεται από τις ίδιες εταιρείες.

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται σε όλη την Ευρώπη. Στη Γερμανία, υπάρχει έλλειμμα 400.000 θέσεων σε τεχνικά επαγγέλματα, ενώ σε Γαλλία και Βρετανία, οι εργοδότες αδυνατούν να καλύψουν βιομηχανικές και τεχνικές θέσεις. Όμως στην Ελλάδα, η ανταπόκριση στις ανάγκες της αγοράς έρχεται με πιο αργούς ρυθμούς.

Χαμένοι στα πτυχία: Γιατί η Ελλάδα παράγει επιστήμονες που δεν ζητά η αγορά
Από αριστερά προς τα δεξιά: Ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου PeopleCert Βύρων Νικολαΐδης, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, η CEO της Credia Bank, Ελένη Βρεττού, ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Δουκίδης


«Είμαστε μια χώρα που έχει αποβιομηχανοποιηθεί»

Διαφήμιση

Παρότι οι μισθοί στα τεχνικά επαγγέλματα είναι υψηλότεροι, οι οικογένειες επιμένουν να στέλνουν τα παιδιά τους στη νομική ή στην παιδαγωγική.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην αγορά εργασίας. «Είμαστε μια χώρα που έχει αποβιομηχανοποιηθεί. Δεν παράγουμε όσο θα έπρεπε», τόνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος.

Τα κενά που διαπιστώνονται σε ειδικότητες, όπως σε ηλεκτρολόγους κίνησης, εφαρμοσμένους μηχανικούς και οξυγονοκολλητές δυσκολεύουν αρκετές επιχειρήσεις που θέλουν να επεκταθούν, εξήγησε. Η προσφορά τέτοιων ειδικοτήτων λαμβάνεται πλέον σοβαρά υπόψη από τις βιομηχανίες όταν αποφασίζουν πού θα εγκατασταθούν.

«Πρέπει να ξεπεράσουμε τα στερεότυπα»

Τα παραδοσιακά επαγγέλματα «λευκού κολάρου», που για δεκαετίες ταυτίζονταν με τη σταθερότητα, βρίσκονται υπό πίεση από δύο κατευθύνσεις: τον κορεσμό και την τεχνητή νοημοσύνη.

«Η ασφάλεια που συνδέαμε με τα τραπεζικά επαγγέλματα πριν από δέκα χρόνια δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο σήμερα», σημείωσε η CEO της Credia Bank Ελένη Βρεττού, προσθέτοντας ότι «αυτό που μετράει σήμερα είναι η προσαρμοστικότητα και η συνεχής εξέλιξη».

Χώρες όπως η Γερμανία, η Ελβετία και η Αυστρία έχουν ήδη κάνει αυτή την προσαρμογή. Στα εκπαιδευτικά τους συστήματα, η επαγγελματική κατάρτιση δεν είναι υποδεέστερη επιλογή, αλλά ισότιμη διαδρομή με σαφή αντιστοίχιση στις ανάγκες της οικονομίας. Στην Ελλάδα, η συζήτηση φαίνεται ότι μόλις αρχίζει.

«Υπάρχουν παιδιά με έμφυτες κλίσεις που δεν μπορούμε να αγνοούμε. Πρέπει να ξεπεράσουμε τα στερεότυπα, γιατί υπάρχει και άλλος δρόμος που οδηγεί στην επιτυχία», είπε ο κ. Θεοδωρόπουλος.

«Οι οικογένειες προτιμούν το παιδί τους να γίνει δικηγόρος ή δάσκαλος, ακόμη κι αν οι προοπτικές είναι περιορισμένες, παρά να στραφεί σε ένα τεχνικό επάγγελμα με σαφώς μεγαλύτερη ζήτηση», λέει από την πλευρά του ο κ. Νικολαΐδης.

πηγή: protothema