Αρχές Μαΐου 2026. Στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius εντοπίζονται κρούσματα χανταϊού, με το στέλεχος των Άνδεων να μπαίνει ξαφνικά στο «μικροσκόπιο» των υγειονομικών αρχών. Ο συναγερμός σημαίνει αμέσως: Οι επιβάτες παρακολουθούνται, οι ειδικοί εξετάζουν την πιθανότητα περαιτέρω μετάδοσης και η επιστημονική κοινότητα στρέφει ξανά το βλέμμα σε έναν σπάνιο, αλλά δυνητικά σοβαρό ιό.
Μαζί με τον συναγερμό, επανέρχεται επιτακτικά το κρίσιμο ερώτημα: Υπάρχει εμβόλιο που μπορεί να προστατεύσει από τον χανταϊό; Η απάντηση, προς το παρόν, είναι αρνητική, τουλάχιστον όχι ένα εγκεκριμένο και διαθέσιμο εμβόλιο για το στέλεχος των Άνδεων, που συνδέθηκε με τα συγκεκριμένα περιστατικά. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν ξεκινούν από το μηδέν.
Σύμφωνα με το Euronews, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Bath στο Ηνωμένο Βασίλειο εργάζονταν ήδη, πριν από το ξέσπασμα, πάνω σε ένα νέο mRNA εμβόλιο για άλλο στέλεχος χανταϊού, το Hantaan. Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι το υποψήφιο εμβόλιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο οι εργαστηριακές δοκιμές σε ζώα έχουν δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι αν η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και απέναντι στο στέλεχος των Άνδεων. Οι ερευνητές εμφανίζονται συγκρατημένοι, καθώς, όπως εξηγεί η Asel Sartbaeva, χημικός στο Πανεπιστήμιο του Bath και συνιδρύτρια της EnsiliTech, δεν είναι ακόμη γνωστό αν το αντιγόνο που έχει αναπτυχθεί για το στέλεχος Hantaan θα είναι χρήσιμο και απέναντι στο στέλεχος των Άνδεων. Αυτό θα φανεί μόνο όταν δοκιμαστεί ειδικά έναντι του συγκεκριμένου στελέχους.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν ειδικά φάρμακα ή εγκεκριμένα εμβόλια για τον χανταϊό που συνδέθηκε με τα περιστατικά. Οι υγειονομικές αρχές επισημαίνουν ότι η έγκαιρη ιατρική υποστήριξη μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση, όμως η απουσία στοχευμένης θεραπείας δείχνει γιατί το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην ανάπτυξη εμβολίου.
Η βρετανική κυβέρνηση είχε ήδη αναθέσει το 2024 στην ερευνητική ομάδα την ανάπτυξη ενός mRNA εμβολίου που θα μπορούσε να γίνει το πρώτο θερμοσταθερό εμβόλιο στον κόσμο κατά του στελέχους Hantaan. Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται, γνωστή ως ensilication, έχει στόχο να κάνει τα mRNA εμβόλια πιο εύκολα στη μεταφορά και τη φύλαξη, μειώνοντας την ανάγκη για εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι έχουν ήδη καταφέρει να μεταφέρουν τις απαιτήσεις αποθήκευσης από τους -70°C σε θερμοκρασίες ψυγείου, δηλαδή 2 έως 8°C, με την ελπίδα στο μέλλον το εμβόλιο να μπορεί να μεταφέρεται ακόμη και σε θερμοκρασία δωματίου. Αν αυτό επιτευχθεί, θα μπορούσε να έχει μεγάλη σημασία για την ταχύτερη διάθεση εμβολίων σε περιοχές όπου η ψυχρή αλυσίδα αποτελεί εμπόδιο.
Παρά την ανησυχία που προκάλεσαν τα περιστατικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού ούτε σύγκρισης με την πανδημία COVID-19. Μέχρι τις 13 Μαΐου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε καταγράψει 11 περιστατικά, εκ των οποίων 8 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα, 2 πιθανά και 1 αδιευκρίνιστο, καθώς και 3 θανάτους, όλα μεταξύ επιβατών του κρουαζιερόπλοιου. Ο ΠΟΥ ανέφερε επίσης ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για ευρύτερο ξέσπασμα μετά την απομάκρυνση των τελευταίων επιβατών από το πλοίο.
Η ίδια η Sartbaeva σημειώνει ότι πρόκειται για σπάνια νόσο, η οποία συνήθως δεν συγκεντρώνει μεγάλη ερευνητική προσοχή. Υπογραμμίζει, επίσης, ότι το συμβάν συνέβη σε απομονωμένο περιβάλλον, γεγονός που περιόρισε εκ των πραγμάτων τις πιθανότητες περαιτέρω μετάδοσης, ενώ διευκρινίζει ότι ο χανταϊός δεν μεταδίδεται εύκολα όπως ο κορωνοϊός.
Το μήνυμα, λοιπόν, είναι διπλό: Από τη μία, η επιστήμη δεν βρίσκεται σήμερα με άδεια χέρια, καθώς η έρευνα για ένα πιθανό εμβόλιο έχει ήδη ξεκινήσει. Από την άλλη, ο δρόμος μέχρι ένα διαθέσιμο και αποτελεσματικό εμβόλιο για το στέλεχος που συνδέθηκε με το MV Hondius παραμένει ανοιχτός και απαιτεί περαιτέρω δοκιμές. Το ξέσπασμα λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι σπάνιοι ιοί μπορούν να βρεθούν ξαφνικά στο επίκεντρο και ότι η προετοιμασία είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα της δημόσιας υγείας.
πηγή: ygeiamou
