Ηχηρό μήνυμα προς την κεντρική διοίκηση στέλνει ο Δήμος Σίφνου μέσα από το τεχνικό υπόμνημα που ενέκρινε ομόφωνα το Δημοτικό Συμβούλιο, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Η βασική ένσταση της Δημοτικής Αρχής αφορά στο γεγονός ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο αντιμετωπίζει τα μικρά νησιά με γενικούς και οριζόντιους κανόνες, χωρίς να λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τις ιδιαίτερες αντοχές, τις υποδομές, το φυσικό περιβάλλον και τη φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου.
Ο Δήμος θεωρεί ότι η Σίφνος δεν μπορεί να εντάσσεται στην ίδια κατηγορία με νησιά διαφορετικής κλίμακας και έντασης τουριστικής ανάπτυξης, όπως η Πάρος, η Ίος ή η Σύρος, καθώς κάτι τέτοιο οδηγεί σε ρυθμίσεις που ενδέχεται να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα και την ταυτότητα του νησιού.
Στο επίκεντρο των ενστάσεων βρίσκονται οι προβλέψεις για μεγάλες τουριστικές μονάδες, οι γενικές κατευθύνσεις για τις πισίνες και τους υδάτινους πόρους, αλλά και η έλλειψη ειδικής μεταχείρισης για τα μικρά νησιά των Κυκλάδων.
Ζητάει χωροταξικό προσαρμοσμένο στις αντοχές της Σίφνου
Στο υπόμνημα που εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο επισημαίνεται ότι το νέο χωροταξικό θα καθορίσει το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης για τις επόμενες δεκαετίες και γι' αυτό οι αποφάσεις που θα ληφθούν θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον των νησιών.
Ο Δήμος Σίφνου υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να σχεδιάζεται αποκλειστικά με πληθυσμιακά ή γεωγραφικά κριτήρια, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές δυνατότητες κάθε τόπου, όπως η επάρκεια νερού, οι υποδομές, η προστασία του τοπίου, η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και η πίεση που ήδη δέχεται το φυσικό περιβάλλον.
Μάλιστα, η Δημοτική Αρχή σημειώνει πως η Σίφνος αποτελεί ένα νησί με ιδιαίτερα ευαίσθητο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, το οποίο ήδη δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτό ζητάει να θεσπιστούν σαφή όρια και κανόνες, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης τουριστικών δραστηριοτήτων και αλλοίωσης της φυσιογνωμίας του νησιού.
Η ένσταση για τις μεγάλες τουριστικές μονάδες
Ένα από τα βασικά σημεία κριτικής αφορά στη δυνατότητα δημιουργίας νέων τουριστικών καταλυμάτων έως 100 κλινών, όπως προβλέπεται για τα νησιά της κατηγορίας στην οποία εντάσσεται η Σίφνος. Ο Δήμος θεωρεί ότι τέτοιες προβλέψεις δεν συνάδουν με την κλίμακα του νησιού και ενδέχεται να οδηγήσουν σε σημαντική επιβάρυνση των υποδομών και του περιβάλλοντος.
Στο πλαίσιο αυτό, επαναφέρει το μοντέλο "ήπιας ανάπτυξης" που έχει ήδη καταθέσει μέσω του υπό εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δυτικών Κυκλάδων. Η βασική φιλοσοφία είναι η διατήρηση της μικρής κλίμακας στις τουριστικές επενδύσεις, με ανώτατο όριο τις 40 κλίνες για κάθε νέα μονάδα σε βασικές τουριστικές περιοχές όπως οι Καμάρες, το Βαθύ, ο Πλατύς Γιαλός και η Χρυσοπηγή.
Παράλληλα, προτείνεται η ανάπτυξη μικρών αγροτουριστικών μονάδων έως 30 κλίνες, διάσπαρτων στην εκτός σχεδίου περιοχή, καθώς και αυστηρότεροι περιορισμοί στην εκτός σχεδίου δόμηση. Ο Δήμος ζητάει επίσης να απαγορευθούν οι στρατηγικές επενδύσεις που θεωρούνται ασύμβατες με την κλίμακα και τον χαρακτήρα της Σίφνου.
Στο επίκεντρο το νερό και οι πισίνες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Ο Δήμος Σίφνου θεωρεί ότι το υπό διαβούλευση χωροταξικό περιορίζεται σε γενικές αναφορές για την ανακύκλωση νερού ή την αφαλάτωση, χωρίς να προβλέπει ουσιαστικά μέτρα προστασίας για τα μικρά νησιά που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα επάρκειας νερού.
Στο πλαίσιο αυτό, η Δημοτική Αρχή προτείνει οι πισίνες να επιτρέπονται αποκλειστικά σε ξενοδοχειακές μονάδες και όχι σε ιδιωτικές κατοικίες ή άλλου τύπου τουριστικά καταλύματα. Παράλληλα, ζητάει να επιβάλλεται ειδικό δημοτικό τέλος υπέρ έργων ύδρευσης και αποχέτευσης για κάθε εγκατάσταση με πισίνα.
Ο Δήμος ζητάει ακόμη την απαγόρευση γεωτρήσεων από ιδιώτες και τουριστικές επιχειρήσεις, επισημαίνοντας ότι οι φυσικοί πόροι του νησιού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ανεξάντλητοι, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης τουριστικής πίεσης.
Προστασία τοπίου και παραδοσιακού χαρακτήρα
Στο υπόμνημα γίνεται εκτενής αναφορά και στην ανάγκη προστασίας του αγροτικού τοπίου και της παραδοσιακής φυσιογνωμίας της Σίφνου. Ο Δήμος ζητάει υποχρεωτική διατήρηση και ανακατασκευή των ξερολιθιών, προστασία των μονοπατιών και διατήρηση στοιχείων όπως οι περιστεριώνες, τα αλώνια και οι θεμωνιές.
Η Δημοτική Αρχή θεωρεί ότι το φυσικό τοπίο και η πολιτιστική ταυτότητα του νησιού αποτελούν βασικά στοιχεία του τουριστικού προϊόντος της Σίφνου και δεν μπορούν να θυσιαστούν στο όνομα μιας ανεξέλεγκτης ανάπτυξης. Για τον λόγο αυτό επιμένει στη λογική της ήπιας και βιώσιμης ανάπτυξης, με στόχο τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των κατοίκων αλλά και της εμπειρίας των επισκεπτών.
Κριτική και για τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων
Ο Δήμος Σίφνου ασκεί κριτική και στη συνοδευτική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει επικαιροποιηθεί με βάση τη νέα μορφή του χωροταξικού σχεδίου. Σύμφωνα με το υπόμνημα, αυτό δημιουργεί ανακολουθίες και δυσκολεύει την αξιολόγηση των πραγματικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των προτεινόμενων ρυθμίσεων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ζητήματα όπως η βραχυχρόνια μίσθωση, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και η συνολική φέρουσα ικανότητα των νησιών αντιμετωπίζονται με γενικές κατευθύνσεις και όχι με σαφείς, δεσμευτικούς κανόνες.
Το βάρος πέφτει στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο
Κεντρική θέση του Δήμου αποτελεί ότι το βασικό εργαλείο σχεδιασμού για τη Σίφνο πρέπει να είναι το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δυτικών Κυκλάδων, το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η Δημοτική Αρχή θεωρεί ότι μέσα από το ΕΠΣ μπορούν να καθοριστούν πιο εξειδικευμένοι και ρεαλιστικοί κανόνες για τη δόμηση, τις χρήσεις γης και την τουριστική ανάπτυξη, με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες του νησιού.
Μέσα από την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμος ζητάει ουσιαστικά από την Πολιτεία να αναγνωρίσει μεγαλύτερη βαρύτητα στις τοπικές αποφάσεις και στα τεχνικά υπομνήματα που έχουν ήδη κατατεθεί από τη Σίφνο, προκειμένου οι τελικές ρυθμίσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές αντοχές και δυνατότητες του νησιού. Παράλληλα, επιμένει ότι χωρίς αυστηρότερους κανόνες υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω επιβάρυνσης των υποδομών, αύξησης της πίεσης στους φυσικούς πόρους και αλλοίωσης του χαρακτήρα της Σίφνου τα επόμενα χρόνια.
Ομόφωνη απόφαση
Το Δημοτικό Συμβούλιο κατόπιν διαλογικής συζήτησης αποφάσισε ομόφωνα και ενέκρινε το τεχνικό υπόμνημα κατάθεσης απόψεων στο πλαίσιο διαβούλευσης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον τουρισμό και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού. Σε αυτό πρόκειται να προστεθεί και η ομόφωνη απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Σίφνου.
