Τα τελευταία χρόνια τα κανναβινοειδή προϊόντα έχουν γνωρίσει εντυπωσιακή εμπορική ανάπτυξη. Έλαια CBD, κάψουλες, gummies, αφεψήματα, καλλυντικά, υγρά ατμίσματος και προϊόντα κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε THC διατίθενται πλέον ευρέως σε πολλές χώρες, συχνά προβαλλόμενα ως φυσικές λύσεις για τη χαλάρωση, τον ύπνο ή τη γενικότερη ευεξία.
Ωστόσο, πίσω από την ταχεία ανάπτυξη της αγοράς κρύβεται μια λιγότερο γνωστή πραγματικότητα. Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές, τα κέντρα δηλητηριάσεων και οι ελεγκτικοί οργανισμοί έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι σημαντικό ποσοστό των προβλημάτων που συνδέονται με τα κανναβινοειδή προϊόντα δεν οφείλεται απαραίτητα στην ίδια την CBD, αλλά στη νοθεία, στην παραπλανητική επισήμανση και στην ανεπαρκή ποιοτική διασφάλιση.
Η αόρατη πλευρά της αγοράς
Ένα από τα συχνότερα προβλήματα αφορά τη διαφορά μεταξύ της περιεκτικότητας που αναγράφεται στην ετικέτα και αυτής που πραγματικά περιέχει το προϊόν. Εργαστηριακοί έλεγχοι σε διάφορες χώρες έχουν δείξει ότι αρκετά προϊόντα περιέχουν σημαντικά μικρότερες ποσότητες CBD από αυτές που δηλώνουν, ενώ άλλα περιέχουν πολύ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν προϊόντα που παρουσιάζονται ως «καθαρή CBD» περιέχουν στην πραγματικότητα τετραϋδροκανναβινόλη (THC) σε επίπεδα υψηλότερα από τα νόμιμα όρια. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο καταναλωτής μπορεί να εκτεθεί χωρίς να το γνωρίζει σε ψυχοδραστικές επιδράσεις, με συνέπειες που κυμαίνονται από ζάλη και σύγχυση έως προβλήματα κατά την οδήγηση ή θετικό αποτέλεσμα σε έλεγχο ναρκωτικών.
Η μεγάλη απειλή των συνθετικών κανναβινοειδών
Η σοβαρότερη όμως απειλή δεν προέρχεται από τη φυσική κάνναβη αλλά από τα συνθετικά κανναβινοειδή. Πρόκειται για χημικές ουσίες που σχεδιάστηκαν σε εργαστήρια ώστε να μιμούνται τη δράση της THC, συχνά με πολύ ισχυρότερο και απρόβλεπτο τρόπο.
Ουσίες όπως οι JWH-018, AB-FUBINACA και 5F-ADB έχουν συνδεθεί διεθνώς με εκατοντάδες περιστατικά σοβαρής δηλητηρίασης. Σε αντίθεση με τη φυσική κάνναβη, τα συνθετικά κανναβινοειδή μπορούν να προκαλέσουν έντονες ψυχώσεις, επιληπτικές κρίσεις, επικίνδυνες καρδιακές αρρυθμίες, νεφρική ανεπάρκεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θάνατο.
Οι επιστήμονες θεωρούν σήμερα ότι η συντριπτική πλειονότητα των σοβαρών περιστατικών τοξικότητας που αποδίδονται λανθασμένα στην «κάνναβη» σχετίζονται στην πραγματικότητα με τέτοιες συνθετικές ουσίες.
Όταν η νοθεία γίνεται θανατηφόρα
Χαρακτηριστική παραμένει η υπόθεση που συγκλόνισε τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2018. Τότε, στο Ιλινόις, διαπιστώθηκε ότι συνθετικά κανναβινοειδή προϊόντα είχαν νοθευτεί με brodifacoum, ένα εξαιρετικά ισχυρό αντιπηκτικό που χρησιμοποιείται ως ποντικοφάρμακο.
Οι συνέπειες ήταν δραματικές. Εκατοντάδες άνθρωποι χρειάστηκαν νοσηλεία λόγω σοβαρών αιμορραγιών. Ασθενείς παρουσίασαν αιμόπτυση, αιμορραγία από το ουροποιητικό σύστημα και εσωτερικές αιμορραγίες, ενώ καταγράφηκαν και θάνατοι. Η συγκεκριμένη υπόθεση διδάσκεται πλέον διεθνώς ως κλασικό παράδειγμα αποτυχίας ελέγχου και διαχείρισης κινδύνου σε προϊόντα κανναβινοειδών.
Λίγα χρόνια νωρίτερα, στο Μισισίπι, περισσότερα από επτακόσια περιστατικά σοβαρής δηλητηρίασης από συνθετικά κανναβινοειδή καταγράφηκαν μέσα σε διάστημα μόλις ενός μήνα. Παράλληλα, στην πολιτεία Γιούτα των ΗΠΑ δεκάδες άνθρωποι δηλητηριάστηκαν από προϊόντα που πωλούνταν ως CBD αλλά περιείχαν εντελώς διαφορετικές και πολύ πιο επικίνδυνες χημικές ουσίες.
Πέρα από τη δραστική ουσία
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται μόνο στη νοθεία με συνθετικά κανναβινοειδή. Η κάνναβη είναι φυτό με ιδιαίτερα υψηλή ικανότητα απορρόφησης ουσιών από το έδαφος. Εάν η καλλιέργεια δεν ελέγχεται επαρκώς, μπορεί να συσσωρεύσει βαρέα μέταλλα όπως μόλυβδο, κάδμιο, υδράργυρο και αρσενικό.
Παράλληλα, έχουν αναφερθεί περιστατικά παρουσίας φυτοφαρμάκων και μικροβιολογικών επιμολύνσεων. Μούχλες, ζύμες και παθογόνα βακτήρια έχουν εντοπιστεί σε αποξηραμένους ανθούς κάνναβης, δημιουργώντας επιπρόσθετους κινδύνους, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.
Ποιοι είναι περισσότερο ευάλωτοι
Αν και κάθε καταναλωτής μπορεί να εκτεθεί σε κίνδυνο, ορισμένες ομάδες απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Παιδιά, έγκυες γυναίκες, ηλικιωμένοι, άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα και ασθενείς με ψυχιατρικό ιστορικό είναι πιθανό να εμφανίσουν σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αντίστοιχα, όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα αντιπηκτικά ή αντιεπιληπτικά φάρμακα, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς οι αλληλεπιδράσεις με κανναβινοειδή προϊόντα δεν είναι πάντοτε πλήρως προβλέψιμες.
Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής
Σε μια αγορά που εξελίσσεται ταχύτερα από τους μηχανισμούς εποπτείας, η ενημέρωση αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο προστασίας.
Ένα αξιόπιστο προϊόν θα πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιητικό ανάλυσης ανεξάρτητου εργαστηρίου, στο οποίο να αναγράφονται σαφώς τα επίπεδα CBD και THC, καθώς και τα αποτελέσματα ελέγχων για φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα, μικροβιολογικούς δείκτες και υπολειμματικούς διαλύτες.
Η απουσία τέτοιων στοιχείων δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι το προϊόν είναι επικίνδυνο. Αποτελεί όμως σαφή ένδειξη ότι ο καταναλωτής δεν διαθέτει τα απαραίτητα δεδομένα για να αξιολογήσει την ασφάλειά του.
Η πραγματική διάσταση του προβλήματος
Η δημόσια συζήτηση γύρω από τα κανναβινοειδή συχνά επικεντρώνεται στο ερώτημα εάν η CBD είναι ασφαλής ή όχι. Η επιστημονική πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι η ίδια η ουσία όταν παράγεται και χρησιμοποιείται υπό ελεγχόμενες συνθήκες, αλλά η ποιότητα, η νομιμότητα και η διαφάνεια της αλυσίδας παραγωγής.
Όπως συμβαίνει και σε άλλες κατηγορίες συμπληρωμάτων ή προϊόντων ευεξίας, η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από το τι αναγράφεται στην ετικέτα, αλλά από το τι πραγματικά περιέχεται μέσα στη συσκευασία. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση για τις αρχές, τους επιστήμονες και τους ίδιους τους καταναλωτές.
πηγή: ygeiamou