Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διαβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας, που θα οδηγήσει επίσης στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.
Όπως έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social, μίλησε με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Πακιστάν, την Τουρκία, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Μπαχρέιν και «έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό διαπραγμάτευση για μια συμφωνία και βρίσκεται κοντά στην οριστικοποίηση μεταξύ των ΗΠΑ, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των άλλων χωρών που αναφέρονται».
Ο Τραμπ είχε επίσης μια «πολύ καλή» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου.
Οι τελικές λεπτομέρειες της «συμφωνίας» συζητούνται επί του παρόντος με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και δεν αποκλείεται να ανακοινωθούν σήμερα.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars αντικρούει πάντως την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει σύντομα ξανά. Ο ισχυρισμός του Τραμπ «δεν είναι αληθής» και «δεν συνάδει με την πραγματικότητα», αναφέρει το πρακτορείο.
Η ναυτιλιακή οδός, κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, «θα παραμείνει υπό πλήρη ιρανική διοίκηση και κυριαρχία», ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ανέφερε ένας ιρανός στρατιωτικός εκπρόσωπος στο X.
Παρά τις ρητορικές προκλήσεις, ο τερματισμός του πολέμου αποτελεί επίσης προτεραιότητα για τους Ιρανούς ηγέτες. Όχι μόνο λόγω των χαμένων εσόδων από την παρεμπόδιση της πώλησης του δικού τους πετρελαίου, η οποία σίγουρα δεν αντισταθμίζεται από τα νέα «διόδια» που επιβάλλονται τώρα στα δεξαμενόπλοια άλλων χωρών που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.
Η πιθανότητα να τερματιστούν οι οικονομικές κυρώσεις που επέβαλαν εδώ και δεκαετίες στην Τεχεράνη οι Ηνωμένες Πολιτείες με αντάλλαγμα την ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό θα ήταν κυρίως η πραγματική πηγή ζωής για μια ιρανική οικονομία που είχε εξαντληθεί πολύ πριν από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
«Η άρση των διεθνών κυρώσεων δεν θα ήταν ασήμαντη υπόθεση για εμάς», δηλώνουν Ιρανοί αξιωματούχοι. Σε μια κατάσταση όπου η εμπιστοσύνη των Ιρανών ηγετών στις ενέργειες του Τραμπ, τόσο κατά τη διάρκεια της πρώτης, όσο και της δεύτερης κυβέρνησής του, είναι πλέον ανύπαρκτη, η άρση των κυρώσεων, έστω και σταδιακή, θα ήταν ένα συγκεκριμένο βήμα.
Ο «ξεχασμένος πόλεμος»
Μέχρι που ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την συμφωνία το βράδυ του Σαββάτου, η σύγκρουση στον Κόλπο είχε σχεδόν μετατραπεί σε έναν «ξεχασμένο πόλεμο».
Η βιασύνη του Τραμπ να τερματίσει όμως τη σύγκρουση είναι σαφής εδώ και καιρό και είναι κατανοητή. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έναν πόλεμο «που διεξήχθη από αέρος και θάλασσα», με πραγματικά ελάχιστο αριθμό θυμάτων, παραμένει εξαιρετικά αντιδημοφιλής.
Σε σύγκριση με πολύ πιο αιματηρούς και τραγικούς πολέμους – στο Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν – σε αυτόν τον πόλεμο με το Ιράν η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτάχθηκε από τις πρώτες κιόλας ώρες, λόγω των επιπτώσεων στην αύξηση της τιμής της βενζίνης και του ντίζελ.
Η Αμερική είναι βέβαια ο κορυφαίος παραγωγός φυσικού αερίου και πετρελαίου στον κόσμο και οι αμερικανικές εταιρείες έχουν ήδη αποκομίσει καθαρό κέρδος 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Ο αμερικανικός ενεργειακός τομέας είναι νικητής, αλλά η βενζίνη στο πρατήριο έχει επίσης αυξηθεί στις ΗΠΑ, επομένως ο πόλεμος έχει τροφοδοτήσει το κόστος ζωής, γεγονός που εντείνει την αντιδημοτικότητα του Τραμπ», λένε παράγοντες της αγοράς και προσθέτουν:
«Πρώτα, το θρυλικό “γαλόνι”, του οποίου η τιμή στην αντλία έχει γίνει μια αυξανόμενη πηγή άγχους για εκατομμύρια Αμερικανούς. Και μετά η ταπείνωση: μια υπερδύναμη ανίκανη να αποτρέψει τον αποκλεισμό του Ορμούζ, παρασύροντας χώρες σε κάθε ήπειρο στη σπείρα της ενεργειακής κρίσης, ήταν οι αιτίες που αύξησαν σε μεγάλο βαθμό τη δυσαρέσκεια στις ΗΠΑ».
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Η συμφωνία που οι ΗΠΑ και το Ιράν πρόκειται να υπογράψουν περιλαμβάνει μια 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας, κατά την οποία θα ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ, το Ιράν θα μπορεί να πουλάει ελεύθερα πετρέλαιο και θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, «οι δύο πλευρές θα υπογράψουν ένα μνημόνιο κατανόησης(MOU) διάρκειας 60 ημερών, που θα μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών, το Στενό του Ορμούζ θα είναι ανοιχτό χωρίς διόδια και το Ιράν θα συμφωνήσει να καθαρίσει τις νάρκες που έχει τοποθετήσει για να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων και θα εκδώσουν ορισμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, ώστε να επιτρέψουν στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο ελεύθερα».
Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios, αναγνώρισε ότι αυτό θα ήταν ένα όφελος για την οικονομία του Ιράν, αλλά είπε ότι θα έδινε επίσης σημαντική ανακούφιση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Το Ιράν ήθελε άμεση αποδέσμευση κεφαλαίων και μόνιμη άρση των κυρώσεων, αλλά η αμερικανική πλευρά δήλωσε ότι αυτό θα συμβεί μόνο αφού γίνουν απτές παραχωρήσεις, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Υπό διαπραγμάτευση τα πυρηνικά
Τα πυρηνικά ζητήματα παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. Το προσχέδιο του Μνημονίου Κατανόησης περιλαμβάνει δεσμεύσεις από το Ιράν να μην επιδιώξει ποτέ την κατασκευή πυρηνικών όπλων και να διαπραγματευτεί την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
«Η συμφωνία θα απέτρεπε την κλιμάκωση του πολέμου και θα μείωνε την πίεση στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν θα οδηγήσει σε μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία που θα καλύπτει επίσης τις πυρηνικές απαιτήσεις του Προέδρου Τραμπ», τονίζει ο Αμερικανός αξιωματούχος που παρείχε μια λεπτομερή περιγραφή του σχεδίου ως έχει, μεγάλο μέρος του οποίου επαληθεύτηκε από άλλες πηγές κοντά στις συνομιλίες.
Ο πρόεδρος Τραμπ χρειάζεται πάντως να φέρει στο προσκήνιο τα δύο ουσιώδη αποτελέσματα. Πρώτον: μια μακροπρόθεσμη αποκήρυξη ή πάγωμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με πιο ισχυρούς και αξιόπιστους όρους από την συμφωνία που διαπραγματεύτηκε ο Μπαράκ Ομπάμα το 2015 και η οποία προέβλεπε μόνο αναβολή του προγράμματος.
Δεύτερον, το άνοιγμα του Ορμούζ πρέπει να είναι ελεύθερο και άνευ όρων, μια επιστροφή στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας που υπήρχε πριν από τον πόλεμο. Οποιαδήποτε διόδια, ακόμη και αν μοιράζονταν με το Ομάν, θα παρείχε ένα γεωπολιτικό πλεονέκτημα στο ιρανικό καθεστώς, καθώς και μια νέα πηγή εσόδων για τον επανεξοπλισμό της Τεχεράνης.
«Όσο κι αν ο Τραμπ θέλει να χειραγωγήσει την πραγματικότητα, δεν θα έχει κερδίσει αν το αποτέλεσμα σε αυτά τα δύο μέτωπα είναι ασαφές», τονίζουν στρατιωτικοί αναλυτές.
Σε κάθε περίπτωση, οι αμερικανικές δυνάμεις που κινητοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες θα παραμείνουν στην περιοχή του Κόλπου κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών και θα αποσυρθούν μόνο εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Τι θα κάνει ο Νετανιάχου
Το προσχέδιο του Μνημονίου Κατανόησης καθιστά επίσης σαφές ότι ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο θα τερματιστεί. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξέφρασε όμως την ανησυχία για αυτόν τον όρο κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ το Σάββατο, όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος.
«Η συμφωνία σημαίνει ότι ο Νετανιάχου δεν είναι σε θέση να παρατείνει την στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ. Στο αραβικό μέτωπο, οι μοναρχίες που συμμαχούν με την Ουάσινγκτον προσπαθούν να συμβάλουν σε μια μελλοντική τάξη στον Κόλπο, στην οποία το Ιράν αποτελεί μικρότερη απειλή, ενώ παράλληλα αποδέχονται την επιρροή του», λένε στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.
Προς το παρόν, αυτή η τάξη σχεδιάζεται σε κινούμενη άμμο. Αλλά αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο: η Μέση Ανατολή δεν έχει δει μια σταθερή, πόσο μάλλον ασφαλή και ειρηνική τάξη εδώ και πολλές γενιές…
naftemporiki.gr
