Μια ξεχωριστή εμπειρία είχαν την ευκαιρία να ζήσουν μαθητές της Ε' Τάξης Δημοτικού, οι οποίοι επισκέφθηκαν την περασμένη Τετάρτη το Δημαρχείο Άνδρου, μετατρέποντας την παρουσία τους σε ένα ουσιαστικό μάθημα δημοκρατίας.
Συνοδευόμενοι από τη διευθύντρια, Μαργαρίτα Κορκοδείλου, τον εκπαιδευτικό, Γιώργο Τηνιακό και εκπροσώπους των γονέων, οι μαθητές παρουσίασαν μια ολοκληρωμένη εργασία που προσομοίωνε τη διαδικασία των δημοτικών εκλογών. Χωρισμένοι σε τρεις συνδυασμούς, ανέπτυξαν τα προγράμματά τους και κατέθεσαν προτάσεις για την καθημερινότητα και το μέλλον του τόπου τους.
Δημιουργικός διάλογος με τη Δημοτική Αρχή
Η επίσκεψη εξελίχθηκε σε μια ουσιαστική διαδικασία διαλόγου, με τη συμμετοχή του δημάρχου, Θεοδόση Σουσούδη, της προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, Αθηνάς Τσατσομοίρου, του αντιδημάρχου, Νίκου Βιδάλη, του δημοτικού συμβούλου, Γιώργου Τρανάκου και του μέλους της Δημοτικής Επιτροπής Παιδείας, Λεωνίδα Τηνιακού.
Τα παιδιά έθεσαν ερωτήματα και διατύπωσαν σκέψεις, αποδεικνύοντας ότι η νέα γενιά παρακολουθεί, προβληματίζεται και θέλει να έχει λόγο στα κοινά. Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της Δημοτικής Αρχής απάντησαν και ανέλυσαν βασικές πτυχές της λειτουργίας της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι παρουσιάσεις των μαθητών ξεχώρισαν για τον συνδυασμό φαντασίας και ρεαλισμού. Οι προτάσεις τους άγγιξαν ζητήματα της καθημερινότητας, ενώ ανέδειξαν και μια διαφορετική, πιο άμεση οπτική για τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Η διαδικασία αυτή ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχής, καθώς τα παιδιά δεν περιορίστηκαν σε θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά διατύπωσαν συγκεκριμένες ιδέες, με επιχειρήματα και σαφή στόχευση.
Α. Τσατσομοίρου: "Φάνηκε ξεκάθαρα ότι όταν υπάρχει σωστή καθοδήγηση, τα παιδιά μπορούν να ανταποκριθούν με σοβαρότητα και ενδιαφέρον"
Η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Αθηνά Τσατσομοίρου μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη σημασία της δράσης, επισημαίνοντας ότι αποτέλεσε ένα ουσιαστικό μάθημα δημοκρατίας για τους μαθητές, αλλά και για όλους.
Μάλιστα, τόνισε την ωριμότητα, τον σεβασμό και την ενεργή συμμετοχή που επέδειξαν, ενώ υπογράμμισε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να φέρουν τη νέα γενιά πιο κοντά στους θεσμούς και τη δημόσια ζωή, ενώ παράλληλα ανέδειξε την ανάγκη να εξεταστούν τρόποι περαιτέρω ενίσχυσης της συμμετοχής των νέων στα κοινά.
Πως προέκυψε αυτή η δράση και ποια είναι η σημασία της;
"Η δράση προέκυψε μέσα από πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού, Γιώργου Τηνιακού, στο πλαίσιο ενός εγκεκριμένου προγράμματος του Υπουργείου με τίτλο "Η φωνή μου μετράει: Ρητορική και Δημοκρατία στην Πράξη", το οποίο στοχεύει ακριβώς στο να φέρει τα παιδιά πιο κοντά στα κοινά και να τους μεταδώσει τη σημασία της συμμετοχής. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, τα παιδιά της Ε' Δημοτικού μπόρεσαν να κατανοήσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τι σημαίνει να ασχολείσαι με τα κοινά και να διαμορφώσουν άποψη.
Η ανταπόκρισή τους ήταν εντυπωσιακή. Φάνηκε ξεκάθαρα ότι όταν υπάρχει σωστή καθοδήγηση, τα παιδιά μπορούν να ανταποκριθούν με σοβαρότητα και ενδιαφέρον. Για εμάς, αυτή η εμπειρία ήταν ιδιαίτερα σημαντική, γιατί είδαμε στην πράξη πως η εκπαίδευση μπορεί να συνδεθεί με τη λειτουργία των θεσμών".
Ποια εικόνα σας άφησαν οι μαθητές μέσα από τη συμμετοχή τους;
"Η εικόνα που μας άφησαν ήταν πραγματικά συγκινητική. Όλα τα παιδιά ήταν εξαιρετικά. Ξεχώρισαν για την ευγένεια, τον σεβασμό και τη στάση τους μέσα στον χώρο του Δημοτικού Συμβουλίου. Υπήρχε μια αίσθηση αγνότητας στον τρόπο που μας κοιτούσαν και μια προσδοκία απέναντι σε εμάς.
Τα παιδιά είναι σαν "πλαστελίνη", διαμορφώνονται από τα ερεθίσματα και τα πρότυπα που έχουν. Αυτό που βλέπεις σε αυτές τις ηλικίες είναι μια καθαρότητα και μια ειλικρίνεια, που σε κάνει να συνειδητοποιείς πόσο μεγάλη ευθύνη έχουμε όλοι οι ενήλικες απέναντί τους. Περιμένουν από εμάς να σταθούμε στο ύψος αυτής της εμπιστοσύνης".
Πως εξελίχθηκε η διαδικασία της προσομοίωσης μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο;
"Τα παιδιά είχαν ήδη προετοιμαστεί στην τάξη τους, όπου δημιούργησαν τρεις διαφορετικές δημοτικές παρατάξεις, η καθεμία με το όνομά της, το πρόγραμμά της, υποψήφιο δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους. Όταν ήρθαν στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, η διαδικασία που ακολούθησαν ήταν εντυπωσιακά οργανωμένη.
Κάθε παιδί σηκωνόταν με σεβασμό, δήλωνε τον ρόλο του ως δημοτικός σύμβουλος της παράταξής του και παρουσίαζε το πρόγραμμα με σαφήνεια και επιχειρήματα. Ήταν μια εικόνα που θύμιζε πραγματική συνεδρίαση, με όλα τα στοιχεία της σοβαρότητας και της υπευθυνότητας".
Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο από τις προτάσεις που κατέθεσαν;
"Αυτό που ξεχώρισε ήταν ότι οι προτάσεις τους δεν ήταν απλώς δημιουργικές, αλλά και ρεαλιστικές. Είχαν σκεφτεί όχι μόνο τι θέλουν να γίνει, αλλά και πώς μπορεί να υλοποιηθεί, ακόμη και με τη δική τους συμμετοχή.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η πρόταση για κινηματογραφικές προβολές στο Δημοτικό Θέατρο, κυρίως κατά τη χειμερινή περίοδο. Πρότειναν να γίνεται μία προβολή τον μήνα, με ελεύθερη είσοδο, και να συμβάλλουν οι ίδιοι μέσω αγοράς ποπ-κόρν, ώστε να καλύπτεται το κόστος της ταινίας. Παράλληλα, δεσμεύτηκαν ότι θα φροντίζουν για την καθαριότητα του χώρου, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο.
Αντίστοιχα, έθεσαν και το ζήτημα των αδέσποτων ζώων, προτείνοντας τη δημιουργία χώρων φιλοξενίας για γάτες και σκυλιά, καθώς και τη δική τους συμμετοχή στη φροντίδα, την καθαριότητα και τον έλεγχο για την επάρκεια τροφής και νερού. Αυτή η διάθεση προσφοράς ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντική".
Πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να κατανοούν από νωρίς την έννοια των θεσμών;
"Είναι απολύτως καθοριστικό. Στα παιδιά εξηγήσαμε τι σημαίνει "θεσμός" και γιατί είναι απαραίτητος για τη λειτουργία μιας κοινωνίας. Χρησιμοποιήσαμε απλά παραδείγματα, όπως το σχολείο, για να καταλάβουν ότι χωρίς κανόνες δεν μπορεί να υπάρξει οργάνωση και πρόοδος.
Τους επισημάναμε ότι οι κοινωνίες που σέβονται τους θεσμούς είναι εκείνες που εξελίσσονται και αναπτύσσονται. Οι θεσμοί υπάρχουν για να εξυπηρετούν τους πολίτες και να διασφαλίζουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους. Από την ανταπόκρισή τους, φάνηκε ότι κατανόησαν σε μεγάλο βαθμό αυτά τα μηνύματα.
Τέτοιες πρωτοβουλίες αποτελούν έναν πολύ ουσιαστικό τρόπο για να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τη λειτουργία της δημοκρατίας και να κατανοήσουν ότι έχουν ρόλο και λόγο στην κοινωνία. Δεν είναι μόνο μια εκπαιδευτική εμπειρία είναι ένα βήμα προς τη διαμόρφωση ενεργών πολιτών. Όταν τα παιδιά συμμετέχουν, εκφράζονται και νιώθουν ότι ακούγονται, τότε ενισχύεται και η διάθεσή τους να συνεχίσουν να ασχολούνται με τα κοινά".
Υπάρχει σκέψη για πιο ενεργή συμμετοχή των νέων, όπως ένα Συμβούλιο Νέων;
"Δεν το έχουμε σκεφτεί, ειλικρινά, όμως θα το συζητήσουμε με τον δήμαρχο, γιατί η δράση αυτή άρεσε σε όλους και είχε μεγάλη απήχηση.
Να διευκρινίσω ότι εγώ δεν θα ήθελα τα παιδιά να συμμετέχουν σε ένα τέτοιο συμβούλιο, με τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα. Γίνεται ένα μπάχαλο και υποβαθμίζεται η διαδικασία από τον τρόπο που μιλούν κάποιοι. Όσο κι αν προσπαθώ να διατηρήσω την ψυχραιμία και την ευγένεια, απευθύνομαι σε όλους στον πληθυντικό, με σεβασμό, αλλά αυτό δεν γίνεται αποδεκτό από πολλούς.
Αν μιλάμε για μεγαλύτερα παιδιά, ίσως θα μπορούσε να γίνει, αλλά δεν ξέρω πώς μπορεί να οργανωθεί σωστά και να λειτουργήσει όπως πρέπει. Θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε μορφή συμμετοχής θα γίνεται σε ένα πλαίσιο που θα διατηρεί τον σεβασμό και την ποιότητα του διαλόγου".
