Η καθημερινή μετακίνηση στους δρόμους της Αθήνας έχει μετατραπεί σε μια αδιάκοπη δοκιμασία υπομονής για χιλιάδες οδηγούς, με τους χάρτες της πόλης να παραμένουν σταθερά «κόκκινοι». Η Λεωφόρος Κηφισού αποτελεί τον πλέον επιβαρυμένο οδικό άξονα της Αθήνας, καταγράφοντας καθημερινά περισσότερες από 260.000 διελεύσεις οχημάτων.
Σύμφωνα με στοιχεία του 2024, ο χαμένος χρόνος των οδηγών εξαιτίας των καθυστερήσεων υπολογίζεται σε περίπου 6,5 εκατομμύρια ώρες ετησίως, ένα μέγεθος που μεταφράζεται σε οικονομικό κόστος έως και 90 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Παράλληλα, λόγω του υπερφορτωμένου δικτύου, η πραγματική ροή των οχημάτων μειώνεται κατά 20%, καθώς η συμφόρηση αποθαρρύνει ή δυσχεραίνει τις μετακινήσεις.
Η κατάσταση στον Κηφισό επιβαρύνεται περαιτέρω από την παντελή έλλειψη εναλλακτικών διαδρομών για συγκεκριμένες μετακινήσεις. Ο άξονας αυτός εξυπηρετεί τα 4.500 λεωφορεία των ΚΤΕΛ με δεκάδες καθημερινά δρομολόγια, καθώς και μια τεράστια εμπορευματική δραστηριότητα από εργοστάσια, logistics και κέντρα διανομής. Κατά τις ώρες αιχμής, τα φορτηγά αντιπροσωπεύουν το 8% της συνολικής κυκλοφορίας, ωστόσο η παρουσία τους επιφορτίζει τον δρόμο κατά 20%. Το πρόβλημα επιτείνεται από τον γερασμένο στόλο των ελληνικών φορτηγών, των οποίων η μέση ηλικία ανέρχεται στα 22,9 έτη έναντι 13,9 ετών στην Ευρώπη, γεγονός που προκαλεί επιπρόσθετη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η Αθήνα κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν απέραντο Κηφισό
Οι προβλέψεις των ειδικών διαγράφονται ιδιαίτερα δυσοίωνες, καθώς επισημαίνεται ότι αν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση, η Αθήνα κινδυνεύει σε λίγα χρόνια να μετατραπεί σε έναν απέραντο Κηφισό. Όπως υπογραμμίζει ο συγκοινωνιολόγος Γιώργος Γιαννής στο OPEN και την εκπομπή Limit Up, το κυκλοφοριακό πρόβλημα δεν πρόκειται να επιλυθεί οριστικά μόνο με την κατασκευή νέων δρόμων ή τη διεύρυνση των μέσων σταθερής τροχιάς, όπως η νέα Γραμμή 4 του Μετρό. Η επιστήμη των συγκοινωνιών διδάσκει ότι όσο περισσότερος οδικός χώρος προσφέρεται, τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των αυτοκινήτων που τον καταλαμβάνουν, με αποτέλεσμα ο δρόμος να ισορροπεί πάντα στη συμφόρηση.
Η ουσιαστική αντιμετώπιση του αδιεξόδου εστιάζεται στη δημιουργία αξιόπιστων εναλλακτικών επιλογών μετακίνησης. Η προσθήκη νέων λεωφορείων τα τελευταία χρόνια έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 15%, αποδεικνύοντας ότι οι πολίτες ανταποκρίνονται όταν προσφέρονται βελτιωμένες υπηρεσίες.
Όσον αφορά το μέτρο του Δακτυλίου, κρίνεται πλέον ανεπαρκές και απαρχαιωμένο, καθώς δεν υφίσταται ουσιαστική επιτήρηση λόγω έλλειψης καμερών. Αντίθετα, σε ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Κοπεγχάγη και η Στοκχόλμη, παρόμοια μέτρα λειτουργούν αποτελεσματικά μέσω τεχνολογικής επιτήρησης και διαφορετικών κανόνων πρόσβασης.
Ειδικά για τον οδικό άξονα του Κηφισού, η ελάφρυνση της κυκλοφορίας απαιτεί την ταχεία ολοκλήρωση συγκεκριμένων έργων υποδομής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης προς την Εθνική Οδό και την Ελευσίνα, η ολοκλήρωση του ανισόπεδου κόμβου Σκαραμαγκά, καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη των υποδομών στο Θριάσιο Πεδίο. Χωρίς την υλοποίηση αυτών των κρίσιμων παρεμβάσεων, η καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων μετακινούμενων στην πρωτεύουσα θα παραμένει δέσμια της κυκλοφοριακής ασφυξίας.
