Αυτεπάγγελτη εγγραφή και διακοπή ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ για μέλη, εταίρους και διαχειριστές εταιρειών, ειδική αντιμετώπιση των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται και νέες δυνατότητες συνταξιοδότησης για πρώην νομάρχες, δημάρχους και άλλους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 39 και 41 και επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τόσο την καθυστερημένη εγγραφή ή διαγραφή ασφαλισμένων όσο και εκκρεμότητες συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ακόμη και σε περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης στο Δημόσιο.
Δύο διαφορετικές αλλά ουσιαστικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα περιλαμβάνει το κεφάλαιο των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων του νομοσχεδίου.
Η πρώτη αφορά χιλιάδες πρόσωπα που συμμετέχουν σε εταιρείες και υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ λόγω της ιδιότητάς τους.
Η δεύτερη αφορά αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τους οποίους προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις χορήγησης μηνιαίας χορηγίας και αξιοποίησης ασφαλιστικού χρόνου.
Αυτόματη εγγραφή στον e-ΕΦΚΑ για μέλη και διαχειριστές εταιρειών
Με το άρθρο 39 θεσπίζεται νέα διαδικασία εγγραφής και υπαγωγής στην ασφάλιση των προσώπων που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ως μέλη, εταίροι ή διαχειριστές.
Η διάταξη αφορά όσους αποκτούν ιδιότητα ή αναλαμβάνουν δραστηριότητα που συνεπάγεται υποχρεωτική ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ και συνδέεται με έναρξη ή μεταβολή εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση.
Η ασφάλιση θα αρχίζει από την πρώτη ημέρα του μήνα έναρξης ή μεταβολής εργασιών στην ΑΑΔΕ και θα διαρκεί έως την τελευταία ημέρα του μήνα διακοπής της σχετικής δραστηριότητας.
Η αλλαγή συνδέει χρονικά την ασφαλιστική υπαγωγή με τα στοιχεία που δηλώνονται στη φορολογική διοίκηση.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος αποκτήσει ασφαλιστέα ιδιότητα διαχειριστή εταιρείας στις 18 Νοεμβρίου, η ασφάλισή του θα αρχίζει από την 1η Νοεμβρίου, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Αντίστοιχα, εάν η δραστηριότητα διακοπεί στις 12 Μαρτίου, η λήξη της ασφάλισης θα τοποθετείται στην 31η Μαρτίου.
Η ρύθμιση δεν σημαίνει ότι κάθε μέτοχος ή εταίρος οποιασδήποτε εταιρείας ασφαλίζεται υποχρεωτικά. Αφορά τις ιδιότητες για τις οποίες προβλέπεται υποχρέωση υπαγωγής στον e-ΕΦΚΑ.
Προθεσμία έως τη 10η ημέρα του επόμενου μήνα
Η αίτηση εγγραφής θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά ή με φυσική παρουσία στον e-ΕΦΚΑ, μέχρι τη δέκατη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την έναρξη ή μεταβολή εργασιών.
Η Φορολογική Διοίκηση θα ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο για την υποχρέωση ασφάλισης.
Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ θα αντλεί και θα διασταυρώνει στοιχεία από την ΑΑΔΕ και το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ), μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας.
Εάν ο υπόχρεος δεν υποβάλει αίτηση, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να τον εγγράφει αυτεπάγγελτα.
Έτσι, η παράλειψη της αίτησης δεν θα εμποδίζει την έναρξη της υποχρεωτικής ασφάλισης.
Η αυτεπάγγελτη εγγραφή δεν σημαίνει απαλλαγή από εισφορές. Αντίθετα, μπορεί να συνοδεύεται από ασφαλιστικές υποχρεώσεις και για προηγούμενα έτη, εφόσον προκύπτει ότι υπήρχε υποχρέωση ασφάλισης.
Σε ποια ασφαλιστική κατηγορία θα κατατάσσονται
Το νομοσχέδιο καθορίζει και τον τρόπο ασφαλιστικής κατάταξης όσων εγγράφονται αυτεπάγγελτα.
Εάν ο ασφαλισμένος πληροί τις προϋποθέσεις της ειδικής ασφαλιστικής κατηγορίας νέων επαγγελματιών και δεν έχει εξαντλήσει την προβλεπόμενη πενταετία, θα μπορεί να καταταγεί σε αυτήν.
Σε διαφορετική περίπτωση, θα υπάγεται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία.
Εάν τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για να προσδιοριστεί ο αρμόδιος ασφαλιστικός κλάδος, προβλέπεται υπαγωγή στο καθεστώς του πρώην ΟΑΕΕ, με την αντίστοιχη ασφαλιστική κατάταξη.
Πρόκειται για διαδικασία που επιτρέπει στον e-ΕΦΚΑ να προχωρά στην ασφάλιση ακόμη και όταν δεν έχει υποβληθεί αίτηση από τον ενδιαφερόμενο.
Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα του ασφαλισμένου να ζητήσει αναδρομική διόρθωση της υπαγωγής του, προσκομίζοντας τα αναγκαία στοιχεία.
Τι αλλάζει για τους συνταξιούχους που εργάζονται
Ειδική πρόβλεψη περιλαμβάνεται για συνταξιούχους εξ ιδίου δικαιώματος που αναλαμβάνουν για πρώτη φορά ή επανεκκινούν μη μισθωτή δραστηριότητα κατά τη συνταξιοδότησή τους.
Εάν δεν υποβάλουν εμπρόθεσμα αίτηση επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας, θα κατατάσσονται αυτομάτως στην πρώτη κατηγορία.
Η κατάταξη θα γίνεται ανεξάρτητα από την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία υπάγονταν πριν συνταξιοδοτηθούν.
Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας που πριν από τη συνταξιοδότησή του είχε επιλέξει την τέταρτη ασφαλιστική κατηγορία και στη συνέχεια επανεκκινεί τη δραστηριότητά του δεν θα επανέρχεται αυτομάτως στην παλιά κατηγορία, εφόσον παραλείψει τη νέα εμπρόθεσμη επιλογή.
Θα κατατάσσεται στην πρώτη.
Η ρύθμιση δεν καταργεί το δικαίωμα επιλογής διαφορετικής ασφαλιστικής κατηγορίας, εφόσον αυτό ασκηθεί εμπρόθεσμα.
Αυτόματη διακοπή ασφάλισης
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τη λήξη της ασφάλισης.
Εάν μέλος, εταίρος ή διαχειριστής εταιρείας δεν υποβάλει αίτηση διακοπής ή την υποβάλει εκπρόθεσμα, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να προχωρά αυτεπάγγελτα στη λήξη της ασφάλισης.
Η διαδικασία θα βασίζεται στα στοιχεία που αντλούνται από το ΓΕΜΗ και την ΑΑΔΕ.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις στις οποίες η δραστηριότητα έχει σταματήσει, αλλά η ασφαλιστική εγγραφή εξακολουθεί να εμφανίζεται ενεργή.
Η δυνατότητα αυτή έχει πρακτική σημασία για την αποφυγή ασφαλιστικών εκκρεμοτήτων που οφείλονται σε μη έγκαιρη ενημέρωση του μητρώου.
Νέες δυνατότητες μηνιαίας χορηγίας για πρώην νομάρχες
Το άρθρο 41 αφορά τις συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις αιρετών πρώτου και δεύτερου βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Με τη διάταξη επεκτείνεται το δικαίωμα μηνιαίας χορηγίας και σε πρόσωπα που διετέλεσαν αιρετοί νομάρχες, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Για τη θεμελίωση του δικαιώματος απαιτούνται σωρευτικά:
Συνολική πραγματική υπηρεσία 20 ετών σε θέσεις αιρετού νομάρχη, δημάρχου, προέδρου κοινότητας, νομαρχιακού, δημοτικού ή κοινοτικού συμβούλου.
Τουλάχιστον μία πλήρης τετραετής θητεία ως αιρετού νομάρχη, δημάρχου ή προέδρου κοινότητας.
Συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας.
Δεν αρκεί, επομένως, μία τετραετία στη θέση του νομάρχη ή του δημάρχου για τη χορήγηση της παροχής. Απαιτείται και συνολική εικοσαετής πραγματική υπηρεσία στις προβλεπόμενες αιρετές θέσεις, καθώς και η συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου.
Για τον υπολογισμό του ποσού της χορηγίας εφαρμόζονται οι διατάξεις του νόμου 4387/2016.
Πώς συνυπολογίζεται η υπηρεσία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η εικοσαετία μπορεί να συμπληρώνεται από διαφορετικές αιρετές ιδιότητες.
Για παράδειγμα, κάποιος που έχει διατελέσει τέσσερα χρόνια δήμαρχος και άλλα 16 χρόνια δημοτικός σύμβουλος συμπληρώνει, ως προς τη διάρκεια, την απαιτούμενη εικοσαετία και την πλήρη τετραετή θητεία.
Θα πρέπει, βεβαίως, να έχει συμπληρώσει και το 67ο έτος και να πληροί τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Αντίθετα, κάποιος που έχει υπηρετήσει 20 χρόνια αποκλειστικά ως δημοτικός σύμβουλος, χωρίς πλήρη τετραετία σε μία από τις ειδικά προβλεπόμενες θέσεις, δεν πληροί τη συγκεκριμένη πρόσθετη προϋπόθεση.
Η ρύθμιση επεκτείνεται αναλόγως και σε αιρετούς περιφερειάρχες που διαθέτουν επίσης πραγματικό χρόνο υπηρεσίας ως νομάρχες, δήμαρχοι ή πρόεδροι κοινότητας.
Ο χρόνος ασφάλισης ως περιφερειάρχη μπορεί, ύστερα από αίτηση, να αξιοποιηθεί για τη χορηγία, αλλά δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί ταυτόχρονα για τη θεμελίωση άλλου δικαιώματος.
Τι γίνεται με απορριφθείσες αιτήσεις
Το άρθρο 41 προβλέπει δυνατότητα επανεξέτασης αιτήσεων συνταξιοδότησης που είχαν απορριφθεί.
Στις περιπτώσεις της νέας χορηγίας, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να υποβάλει νέα αίτηση.
Τα οικονομικά αποτελέσματα θα αρχίζουν από την ημερομηνία της νέας αίτησης.
Για αιτήσεις που βρίσκονται ήδη σε εκκρεμότητα, τα οικονομικά αποτελέσματα θα επέρχονται από την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν προβλέπεται ενιαία αναδρομική καταβολή για όλες τις περιπτώσεις.
Δεύτερη σύνταξη για αιρετούς που ήταν και δημόσιοι υπάλληλοι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 41, η οποία αφορά πρόσωπα που είχαν παράλληλα ασφαλιστικό χρόνο ως αιρετοί και σε άλλη θέση του πρώην Δημοσίου.
Για όσους είχαν συνταξιοδοτηθεί από το πρώην Δημόσιο έως τις 12 Μαΐου 2016, προβλέπεται δυνατότητα καταβολής σύνταξης λόγω της αιρετής ιδιότητας, ακόμη και εάν ο αντίστοιχος χρόνος συμπίπτει με άλλη συντάξιμη υπηρεσία στο Δημόσιο.
Βασική προϋπόθεση είναι να έχουν καταβληθεί οι αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές και για τις δύο ιδιότητες και να πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις θεμελίωσης.
Για όσους συνταξιοδοτούνται με βάση τον νόμο 4387/2016, προβλέπονται δύο εναλλακτικές δυνατότητες.
Η πρώτη είναι η καταβολή μίας ανταποδοτικής σύνταξης, με συνυπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών από τις δύο ιδιότητες για τον ασφαλιστικό χρόνο από το 2002 και μετά.
Η δεύτερη είναι η καταβολή δύο ανταποδοτικών συντάξεων, εφόσον ο χρόνος ασφάλισης σε μία από τις δύο ιδιότητες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 επαρκεί για τη θεμελίωση δεύτερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Η πρόβλεψη δεν σημαίνει ότι κάθε πρώην δήμαρχος που υπήρξε και δημόσιος υπάλληλος αποκτά αυτομάτως δεύτερη σύνταξη. Απαιτούνται οι προβλεπόμενοι χρόνοι ασφάλισης, η καταβολή εισφορών και η θεμελίωση του σχετικού δικαιώματος.
Αναδρομικά από τον Απρίλιο του 2022
Για τις ειδικές περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης της δεύτερης παραγράφου προβλέπονται οικονομικά αποτελέσματα από τις 20 Απριλίου 2022.
Εάν η αίτηση υποβλήθηκε μεταγενέστερα, τα αποτελέσματα αρχίζουν από την ημερομηνία υποβολής της.
Αιτήσεις που είχαν απορριφθεί επανεξετάζονται, με οικονομικά αποτελέσματα από την ημερομηνία της αρχικής αίτησης, αλλά σε καμία περίπτωση πριν από τις 20 Απριλίου 2022.
Πρόκειται για σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τις νέες αιτήσεις χορηγίας της πρώτης παραγράφου, για τις οποίες ισχύουν διαφορετικοί κανόνες έναρξης των οικονομικών αποτελεσμάτων.
Ποιοι ωφελούνται
Οι δύο ρυθμίσεις έχουν διαφορετικό πεδίο εφαρμογής.
Το άρθρο 39 αφορά κυρίως πρόσωπα που συμμετέχουν σε εταιρείες και υπάγονται στην ασφάλιση λόγω της ιδιότητάς τους, καθώς και συνταξιούχους που αναλαμβάνουν μη μισθωτή δραστηριότητα.
Επιδιώκει να περιορίσει τις καθυστερήσεις εγγραφής και διαγραφής, αξιοποιώντας τη διασύνδεση του e-ΕΦΚΑ με την ΑΑΔΕ και το ΓΕΜΗ.
Το άρθρο 41 αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες πρώην και νυν αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με έμφαση στην αξιοποίηση του πραγματικού χρόνου υπηρεσίας και στην αντιμετώπιση περιπτώσεων παράλληλης ασφάλισης.
Newsit.gr
