Νέα δεδομένα για την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην Καλντέρα και την περιοχή γύρω από το ναυάγιο του Sea Diamond επιχειρεί να συγκεντρώσει το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Θήρας, σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης.
Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει νέες δειγματοληψίες θαλασσινού νερού, ιζημάτων, ψαριών και οστρακοειδών, καθώς και ελέγχους στην περιοχή των μονάδων αφαλάτωσης.
Στόχος είναι να αποτυπωθεί εκ νέου το επίπεδο επιβάρυνσης της θαλάσσιας περιοχής και να εξεταστεί εάν και σε ποιο βαθμό συνεχίζεται η παρουσία και η βιοσυσσώρευση τοξικών ουσιών. Το πρόγραμμα έχει συνολικό κόστος 105.400 ευρώ και θα έχει διάρκεια έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης έως τρεις μήνες υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Θήρας, Γεώργιος Νομικός, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη νέα προγραμματική σύμβαση με το Πολυτεχνείο Κρήτης, που αφορά στη συνέχιση της έρευνας και της παρακολούθησης της ρύπανσης στην περιοχή του ναυαγίου Sea Diamond, με νέες δειγματοληψίες και αναλύσεις.
Ο ίδιος στάθηκε κυρίως στον προληπτικό χαρακτήρα της διαδικασίας και στη σημασία της συμμετοχής ενός πανεπιστημιακού φορέα, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το Λιμενικό Ταμείο στηρίζει την έρευνα και τις διαδικασίες που απαιτούνται για την προστασία του περιβάλλοντος.
"Όσο υπάρχει το ναυάγιο, είμαστε υποχρεωμένοι να ελέγχουμε και να παρακολουθούμε την πορεία και την εξέλιξη"
"Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι συμβάλλουμε σε όλες τις διαδικασίες που απαιτούνται για την προστασία του περιβάλλοντος. Δεν είναι κάτι που αρνούμαστε, ούτε να διαθέσουμε χρήματα, ούτε να στηρίξουμε. Όσο υπάρχει το ναυάγιο, είμαστε υποχρεωμένοι να ελέγχουμε, να παρακολουθούμε την πορεία και την εξέλιξη, προκειμένου να προλαβαίνουμε καταστάσεις. Είναι μία διαδικασία πρόληψης για την προστασία του περιβάλλοντος", ανέφερε αρχικά στην εφημερίδα, ο κ. Νομικός.
Στη συνέχεια, μίλησε για τη σημασία της συνεργασίας με το Πολυτεχνείο Κρήτης και την ανάγκη τα αποτελέσματα των ερευνών να έχουν την απαιτούμενη επιστημονική αξιοπιστία, σημειώνοντας πως "είναι πολύ σημαντικό ότι συμμετέχει ένας πανεπιστημιακός φορέας, γιατί πρόκειται για μία έγκυρη πηγή, η οποία μπορεί να δώσει αποτελέσματα αξιόπιστα και χωρίς να υπάρχουν αμφιβολίες. Εγώ, όταν δέχτηκα την πρόταση για την προγραμματική σύμβαση με το Πολυτεχνείο Κρήτης, το έκανα προκειμένου να στηρίξουμε και να υπάρχει συνέχιση όλης αυτής της διαδικασίας".
"Ευελπιστούμε στο καλύτερο, μέχρι να έρθει η μέρα που θα απομακρυνθεί το ναυάγιο"
Σε σχέση με το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες έρευνες επανέρχονται μετά από αρκετά χρόνια, ο κ. Νομικός επεσήμανε πως "δεν μπορώ να σας απαντήσω γιατί είχαν σταματήσει οι διαδικασίες ή τι ακριβώς έγινε αυτά τα χρόνια. Από όσο γνωρίζω, υπάρχουν και άλλες πηγές που ερευνούν την εξέλιξη της κατάστασης. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι στηρίζουμε την προγραμματική σύμβαση με το Πολυτεχνείο Κρήτης, ώστε να συνεχιστεί η διαδικασία και να υπάρχει η απαραίτητη παρακολούθηση".
Ο πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου αναφέρθηκε, τέλος, και στον στόχο που αφορά στην απομάκρυνση του ναυαγίου, σημειώνοντας πως πρόκειται για μία εξέλιξη που αναμένει η τοπική κοινωνία.
"Ευελπιστούμε στο καλύτερο, μέχρι να έρθει η ημέρα που θα απομακρυνθεί το ναυάγιο. Αυτός είναι ο στόχος, φαντάζομαι, όλης της Σαντορίνης", δήλωσε χαρακτηριστικά.
Νέες μετρήσεις μετά από μία δεκαετία
Ένα από τα βασικά στοιχεία του προγράμματος είναι ότι οι τελευταίες δειγματοληψίες του Πολυτεχνείου Κρήτης στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του ναυαγίου είχαν ολοκληρωθεί το 2016. Από τότε έχει μεσολαβήσει σημαντικό χρονικό διάστημα, γεγονός που δημιουργεί την ανάγκη για νέα στοιχεία σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης.
Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει δύο σειρές δειγματοληψιών. Στην πρώτη φάση θα εξεταστούν δείγματα θαλασσινού νερού περιμετρικά του ναυαγίου για πετρελαϊκούς ρύπους και συγκεκριμένα τοξικά μέταλλα, ενώ θα γίνουν αντίστοιχες αναλύσεις στα ιζήματα της περιοχής. Παράλληλα, θα συλλεχθούν ψάρια και οστρακοειδή από την Καλντέρα, προκειμένου να εξεταστεί η συγκέντρωση και η βιοσυσσώρευση τοξικών μετάλλων στους ιστούς τους.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η λήψη 15 δειγμάτων θαλάσσιας στήλης γύρω από το ναυάγιο, μαζί με δειγματοληψίες ιζημάτων σε διαφορετικές αποστάσεις από αυτό. Τα δείγματα θα ελεγχθούν για ουσίες όπως αρσενικό, υδράργυρο, χαλκό, κάδμιο, νικέλιο, μόλυβδο, σίδηρο, μαγγάνιο, χρώμιο και ψευδάργυρο.
Στο μικροσκόπιο και οι μονάδες αφαλάτωσης
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει και ο έλεγχος του θαλασσινού νερού που τροφοδοτεί τις υφιστάμενες μονάδες αφαλάτωσης. Θα πραγματοποιηθούν δειγματοληψίες και αναλύσεις στην περιοχή τους, ώστε να εξεταστεί η ποιότητα του νερού τροφοδοσίας και να προσδιοριστεί η συγκέντρωση επικίνδυνων ουσιών.
Το στοιχείο αυτό αποκτάει ιδιαίτερη σημασία για τη Σαντορίνη, καθώς το πρόγραμμα επεκτείνεται σε σημεία που συνδέονται άμεσα με τη θαλάσσια δραστηριότητα και τις υποδομές ύδρευσης του νησιού. Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης σειράς μετρήσεων, θα συνταχθεί τεχνική έκθεση με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Στη συνέχεια θα επαναληφθούν οι ίδιες δειγματοληψίες, ώστε να καταγραφεί και ο ρυθμός απελευθέρωσης τοξικών ουσιών στο θαλάσσιο περιβάλλον. Και για τη δεύτερη φάση προβλέπεται ξεχωριστή τεχνική έκθεση.
Η απόφαση για την επανέγκριση
Το πρόγραμμα είχε εγκριθεί αρχικά τον Μάιο του 2026, όμως στο μεταξύ άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο για τις προγραμματικές συμβάσεις. Με την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταργήθηκε η προηγούμενη νομική βάση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010. Καθώς η σύμβαση δεν είχε υπογραφεί μέχρι τότε, κρίθηκε αναγκαία η επικαιροποίηση της νομικής βάσης και η επανέγκριση του σχεδίου πριν από την υπογραφή.
Έτσι, το Διοικητικό Συμβούλιο του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Θήρας, στην πρόσφατη συνεδρίαση του, ενέκρινε ομόφωνα την επικαιροποίηση και επανέγκριση της προγραμματικής σύμβασης με το Πολυτεχνείο Κρήτης. Η αλλαγή αφορά στη νομική βάση και τη διαδικασία και, σύμφωνα με την απόφαση, δεν μεταβάλλει το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο, τον προϋπολογισμό, τη διάρκεια, τα παραδοτέα ή τον τρόπο χρηματοδότησης του προγράμματος.
Με την απόφαση εξουσιοδοτήθηκε εκ νέου ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου για την υπογραφή της σύμβασης, ενώ το επικαιροποιημένο κείμενο προβλέπεται να ακολουθήσει τον απαιτούμενο έλεγχο νομιμότητας.
Το κόστος και τι περιλαμβάνει
Ο προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 105.400 ευρώ συνολικά, και θα καλυφθεί από ίδιους πόρους του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Θήρας. Η πληρωμή προς το Πολυτεχνείο Κρήτης θα πραγματοποιείται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο του έργου και την παραλαβή των παραδοτέων.
Στον προϋπολογισμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι χημικές αναλύσεις των δειγμάτων, η μίσθωση αλιευτικού σκάφους με GPS, η αμοιβή δύτη, η χρήση μη επανδρωμένου αεροσκάφους, οι μετακινήσεις και η διαμονή της ερευνητικής ομάδας, τα αναλώσιμα και οι αμοιβές του επιστημονικού προσωπικού. Οι χημικές αναλύσεις αποτελούν μία από τις σημαντικότερες επιμέρους δαπάνες, με προϋπολογισμό 18.000 ευρώ, ενώ οι αμοιβές της ομάδας εργασίας ανέρχονται σε 26.400 ευρώ.
