Η ψήφιση του σχεδίου νόμου για τα τουριστικά πλοία, αποτέλεσε και το σινιάλο λήξης της απεργίας της ΠΝΟ, που κράτησε, για τρεις ημέρες, αποκομμένα τα νησιά από την υπόλοιπη χώρα.
Για συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής εντάχθηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Ναυτιλίας, το οποίο και ψηφίστηκε επί της αρχής από Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ, ενώ η συζήτηση κατ’ άρθρο συγκέντρωσε και τις αντιρρήσεις πολλών βουλευτών της αντιπολίτευσης, με το επίμαχο άρθρο 25 που αφορά στο «πλοίο ασφαλείας» να αποτελεί σημείο τριβής και έντονης κριτικής.
Πέραν της κατάργησης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας των ναυτικών, που ψηφίστηκε στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, τα λοιπά κύρια αιτήματα των απεργών ναυτικών, αποτέλεσαν σημαία των διεκδικήσεων τους κατά την τριήμερη απεργία τους.
Μεταξύ αυτών των αιτημάτων ήταν τόσο η εξόφληση των οφειλών προς τους ναυτικούς, όσο και το «πλοίο ασφαλείας», που με απόφαση του εκάστοτε υπουργού θα είχε τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των νησιών κατά τη διάρκεια απεργιακών κινητοποιήσεων των ναυτικών.
Ναυτική οπισθοχώρηση
Εκ μέρους των απεργών ναυτικών, φάνηκε από την δεύτερη ημέρα της απεργίας, η πρόθεση τους να προχωρήσουν σε σταδιακή αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων τους, καθώς αντί των επαναλαμβανόμενων 48 απεργιών, που αρχικώς ανακοίνωναν σε όλους τους τόνους, αίφνης αυτό μετατράπηκε σε 34ωρη για την Τετάρτη, με αποτέλεσμα την λήξη των κινητοποιήσεων.
Ίσως κατά τη διάρκεια των συνεχών επαφών και συζητήσεων με κυβέρνηση και ακτοπλόους, οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι των ναυτικών να έλαβαν υποσχέσεις ή δεσμεύσεις για ικανοποίηση μέρους των αιτημάτων τους, γεγονός που συνηγόρησε υπέρ της λήξης των κινητοποιήσεων τους.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Διοίκησης της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας, εξετάστηκε και εκτιμήθηκε η «διαμορφωθείσα κατάσταση από την μέχρι τώρα πραγματοποιούμενη πανελλαδική απεργία των πληρωμάτων των πλοίων όλων των κατηγοριών» και επιβεβαιώθηκε «ομόφωνα η προηγούμενη απόφασή της για την συμμετοχή της στην κηρυχθείσα από την Γ.Σ.Ε.Ε. 24ωρη απεργία για τις 9 Απριλίου με προοπτική κλιμάκωσης».
Για συνέχιση των κινητοποιήσεων μιλά η ΠΝΟ, η οποία σε ανακοίνωση της αναφέρει ότι «δεν υποστέλλει τη σημαία του αγώνα, αλλά ανασυντάσσεται και αξιοποιώντας την πείρα που αποκόμισε από την απεργία αυτή, προχωρεί με μεγαλύτερη δυναμική και αποφασιστικότητα σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεών της».
Με ένα καθαρά συνδικαλιστικό λόγο ο Γενικός Γραμαμτέας της ΠΝΟ, Γιάννης Χαλάς, αναφέρει ότι «Το μήνυμα που στέλνει η τωρινή απεργιακή μας κινητοποίηση προς κάθε κατεύθυνση είναι ότι νομοσχέδια – λαιμητόμοι που σφαγιάζουν το ιερό και αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα της απεργίας των Ελλήνων ναυτεργατών δεν πρόκειται στην πράξη να περπατήσουν, γιατί κυβέρνηση και εφοπλιστές θα βρουν απέναντί τους σαν μια γροθιά όλους εμάς τους Έλληνες ναυτεργάτες.
Καλούμε την Εργοδοσία και την Κυβέρνηση, να κάνουν τον απολογισμό τους, να αφήσουν τα παιγνίδια και «τερτίπια» σε βάρος των εργαζομένων του κλάδου μας και να ενσκήψουν με σοβαρότητα για την επίλυση των δίκαιων αιτημάτων μας.
Εμείς δώσαμε δείγμα γραφής, που εννοούμε τον ουσιαστικό διάλογο και τους αγώνες, λαμβάνοντας υπόψη πάντοτε και τις ανάγκες του κοινωνικού συνόλου. Σειρά τους να πράξουν το ίδιο».
Υπουργικές δεσμεύσεις
Με κεντρικό ζητούμενο του νομοσχεδίου του υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου, την αύξηση των τουριστικών πλοίων υπό ελληνική σημαία και την προσέλκυση όλο και μεγαλύτερου αριθμού τους στις ελληνικές θάλασσες, ο υπουργός Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης έκρυβε και κάποιες «εκπλήξεις», οι οποίες αφορούσαν τις βελτιωτικές αλλαγές, που ο ίδιος υποσχόταν στους αντιδρώντες ναυτικούς αλλά και πλοιοκτήτες.
Καθώς οι διατάξεις του νομοσχεδίου ουσιαστικά θίγουν βάναυσα τα δικαιώματα των Ελλήνων ναυτικών, παρ’ όλα αυτά οι συνδικαλιστικοί τους εκπρόσωποι εμφανίστηκαν ικανοποιημένοι, αποφασίζοντας την λήξη των απεργιακών τους κινητοποιήσεων.
Ο υπουργός Ναυτιλίας αναφέρθηκε, εντός της Βουλής, σε νομοθετική ρύθμιση στην οποία σκοπεύει να προχωρήσει και η οποία αφορά στην υποχρέωση του Δημοσίου να πληρώνει τους απλήρωτους ναυτικούς, οι οποίοι εργάζονται σε ακτοπλοϊκή εταιρεία η οποία εκτελεί δημόσια υπηρεσία, ώστε μέσω συγκεκριμένων μηχανισμών θα παρακρατώνται από τη δημόσια χρηματοδότηση οι οφειλές και θα εκχωρούνται στους εργαζόμενους.
Όσον αφορά δε στις εργασιακές συμβάσεις των ναυτικών, ο υπουργός ανέφερε από το βήμα της Βουλής ότι κρίνεται αναγκαία η κατάρτιση και υπογραφή μίας συλλογικής σύμβασης εργασίας, σημειώνοντας «δεν θέλουμε ούτε εργασιακό χάος, ούτε Μεσαίωνα, όπως μας κατηγορούν, θέλουμε εξορθολογισμό και βελτιώσεις».
Ενώ όσον αφορά στο πλοίο ασφαλείας που αποτέλεσε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης, απεργών, αντιπολίτευσης, ακτοοπλόων και εκπροσώπων των νησιών, το τοπίο άλλαξε άρδην, με τον υπουργό να αναφέρει ότι η κυβέρνηση δεν επιθυμεί τις επιστρατεύσεις και πρότεινε την ρύθμιση για το πλοίο ασφαλείας, με το οποίο εξασφαλίζεται το κοινωνικό δικαίωμα της συγκοινωνίας και περιφρουρείται το δικαίωμα της απεργίας.
Το πλοίο ασφαλείας
Με τις καταργήσεις των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ουσιαστικά αποδυνάμωσε, πέραν όλων των άλλων, η κυβέρνηση και την όποια συνδικαλιστική δύναμη των ναυτικών, με αποτέλεσμα να μην θεωρείται πλέον αναγκαία η ύπαρξη του πλοίου ασφαλείας για τις ημέρες των απεργιών, καθώς αυτές περιορίζονται στο ελάχιστο.
Με την άνεση αυτή ο υπουργός προχώρησε στην άμεση ικανοποίηση τόσο των ακτοοπλόων, οι οποίοι εξ αρχής είχαν αντιταχθεί την ύπαρξη του εν λόγω πλοίου, όσο και των ναυτικών, που έθεταν μεταξύ των αιτημάτων τους και την απόσυρση της συγκεκριμένης ρύθμισης.
Η υπουργική ανακοίνωση έκανε λόγο για βελτιώσεις της διάταξης, που θα αφορούν περιορισμό της χρήσης του πλοίου ασφαλείας και χρήση του βάσει συγκεκριμένων κανόνων.
Οι βελτιώσεις αφορούν ενεργοποίηση του «πλοίου ασφαλείας» κατόπιν 72 ωρών συνεχιζόμενης διακοπής της ακτοπλοϊκής συγκοινωνίας, είτε αυτή προέρχεται από μακρά απεργιακή κινητοποίηση, είτε από κατάρρευση ακτοπλοϊκή εταιρείας ή εξαιτίας όποιας έκτακτης ανάγκης προκύψει, με την κάλυψη του ενός τρίτου των προγραμματισμένων δρομολογίων και μέγιστης διάρκειας ενός μήνα.
Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου, εκ μέρους της ΝΔ, ο Γιάννης Πλακιωτάκης, σχετικά με το πλοίο ασφαλείας, αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα του, λέγοντας πως «διακυβεύεται το δημόσιο συμφέρον και η έγκαιρη μεταφορά ευπαθών προϊόντων υπό την απειλή των απεργιακών κινητοποιήσεων», ενώ από την πλευρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, Στέφανος Σαμοϊλης, ζήτησε την απόσυρση της διάταξης για τη δρομολόγηση «πλοίου ασφαλείας». Στο ίδιο μήκος κύματος κυμάνθηκε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Στρατούλης, ο οποίος
απευθυνόμενος προς τον υπουργό Ναυτιλίας του ζήτησε «όποιες λύσεις δοθούν να μην συρρικνώνουν ούτε στο ελάχιστο το απεργιακό δικαίωμα των ναυτικών».
Θεσμικές παρεμβάσεις
Κατηγορηματικό μήνυμα για το πλοίο ασφαλείας έστειλε ο Δήμαρχος Τήνου, Παναγιώτης Κροντηράς, ο οποίος υπεραμύνεται της ύπαρξης τους, για την στοιχειώδη εξυπηρέτηση των νησιωτών.
Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι από τις αρχές του 2011, που πρωτοανέδειξε την ανάγκη του πλοίου ασφαλείας, ήταν δεδομένος ο αγώνας για την κατοχύρωση του, «σε μια πολιτεία που επιμένει να αγνοεί την έννοια της νησιωτικότητας και μετρά τα πάντα με τα χιλιόμετρα και όχι με τα ναυτικά μίλια», όπως αναφέρει.
Υπενθυμίζει την βασική του θέση ότι είναι «Ιερή η απεργία, ιερή και η υγεία και το δικαίωμα στη στοιχειώδη επικοινωνία», και πως βάση αυτού του δεδομένου επικρότησε δημόσια την ύπαρξη της εν λόγω ρύθμισης στο νομοσχέδιο του υπουργείου.
Η αναγκαιότητα ύπαρξης του πλοίου ασφαλείας επιβεβαιώνεται κατά τον κ. Κροντηρά από την παρούσα απεργιακή κινητοποίηση της ΠΝΟ, για την οποία αναφέρει πως «Με την πρώτη 48ωρη της ΠΝΟ δεν είπαμε λέξη, πολύ περισσότερο που τα αιτήματα των εργαζομένων είναι πολύ ευρύτερα από το θέμα μας. Με τη νέα 24ωρη απεργία, στις 2 του Απρίλη, λίγο πριν το Πάσχα, ερχόμαστε να πούμε ότι η στάση της ΠΝΟ δικαιώνει πλήρως το αίτημα από 3ετίας και πλέον του Δήμου Τήνου».
Μιλά για «άνευ προηγουμένου ομηρία του νησιού», τεκμηριώνοντας το με το ότι «το διοικητικό κέντρο της Σύρου, πλέον, περιλαμβάνει για μας τη Δ.Ο.Υ., έχει τα δικαστήρια, έχει κυρίως και πρωτίστως το Νοσοκομείο, έχει τη μονάδα για τους νεφροπαθείς συμπατριώτες μας και τόσα άλλα!» και συνεχίζει λέγοντας πως «Δεν είναι δυνατόν να σταματούν τα πάντα επί τριήμερο και να έχουμε την αξίωση αυτός ο λαός, να εξακολουθεί να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του προς το Δημόσιο, προς το Δήμο, προς τους συνεργάτες του, προς όλους».
Απηύθυνε έκκληση προς τους υπευθύνους, η οποία όπως φάνηκε τελικά δεν εισακούστηκε, για να μη θυσιάσουν το «πλοίο ασφαλείας» στο βωμό μιας (πρόσκαιρης ούτως ή άλλως, αφού κάθε λίγο και λιγάκι βιώνουμε αυτή την κατάσταση) εργασιακής ειρήνης. Κανένας συμψηφισμός σε βάρος των νησιών!
Τα νησιά μας αρκετά έχουν θυσιαστεί τα τελευταία χρόνια, με κοντόφθαλμες, βλαπτικές και εθνικά επιζήμιες επιλογές. Μετά την κατάργηση ή κατάρρευση σειράς κρατικών δομών (υγεία, εκπαίδευση, πρόνοια, κλπ), ας τους εξασφαλιστεί το τελευταίο που θα αντιμετωπίζει τους νησιώτες ως ανθρώπους – πολίτες του 21ου αιώνα: Το «πλοίο ασφαλείας»».
Υπέρ της άρσης του αποκλεισμού των νησιών τάχθηκε ο αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων, Γιώργος Πουσσαίος, ο οποίος με επιστολή του προς τον υπουργό Ναυτιλίας και Αιγαίου ζήτησε με την λήξη των απεργιακών κινητοποιήσεων, χωρίς να κάνει την παραμικρή νύξη, θετική ή αρνητική, για το πλοίο ασφαλείας.
Σε μία γενικόλογη αναφορά του στον αποκλεισμό των νησιών από τις απεργιακές κινητοποιήσεις και ενώ ήταν εμφανής η πρόθεση των απεργών για λήξη των κινητοποιήσεων τους, προσπαθεί την ύστατη στιγμή να παρουσιάσει την εξέλιξη αυτή ως αποτέλεσμα που πρέπει να προσμετρηθεί στους θετικούς χειρισμούς της κυβέρνησης, αναφέροντας χαρακτηριστικά «Σας μεταφέρω την αγανάκτηση των κατοίκων των Κυκλάδων και σας ζητώ να εξαντλήσετε όλα τα περιθώρια διαλόγου, προκειμένου να αρθεί ο ακτοπλοϊκός αποκλεισμός των νησιών μας και των κατοίκων τους».
Σε κάθε περίπτωση πάντως, είτε με την ύπαρξη πλοίου ασφαλείας, είτε όχι, ακόμα και εάν μεθοδεύτηκε η εργατική αποδυνάμωση των ναυτικών, απαλείφοντας τον φόβο των απεργιών, σε κάθε περίπτωση νέου αποκλεισμού των νησιωτών και καταπάτηση των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους στη ζωή και την μετακίνηση, υπόλογοι απέναντι τους θα είναι το σύνολο των εμπλεκομένων, δηλαδή συνδικαλιστές, ακτοοπλόοι και κυβέρνηση, όσο και αν, για ακόμα μία φορά, επιχειρηθεί διάσπαση και μετάθεση του προβλήματος στην μία ή την άλλη πλευρά.
