Η περιβαλλοντική αδειοδότηση του φράγματος στη θέση "Στενό' στη Σέριφο, ενός έργου που παραμένει ανενεργό για περισσότερα από 20 χρόνια, επιχειρείται να προχωρήσει μέσω εξωτερικής υποστήριξης.
Παρότι η βασική υποδομή έχει κατασκευαστεί από το 2004, η έλλειψη συνοδών έργων και η μη ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών έχουν αφήσει το έργο ουσιαστικά εκτός λειτουργίας.
Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος Σερίφου προχωράει σε συνεργασία με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό "Εύδημος Α.Ε.", μετά την έγκριση της σχετικής προγραμματικής σύμβασης από τη Δημοτική Επιτροπή.
Κ. Ρεβίνθης: "Το φράγμα ακόμα και έτσι όπως είναι ανενεργό, προσφέρει τα μέγιστα στον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα"
Ο δήμαρχος Σερίφου, Κώστας Ρεβίνθης μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη χρησιμότητα του έργου για το νησί, το οποίο προσφέρει αν και ανενεργό.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους λόγους που έχουν οδηγήσει σε αυτή τη μεγάλη καθυστέρηση, ενώ τόνισε ότι η διαχρονική υποστελέχωση στην Τεχνική Υπηρεσία, υποχρεώνει το Δήμο να απευθύνεται συνεχώς σε εξωτερικούς συνεργάτες.
"Το φράγμα ακόμα και έτσι όπως είναι ανενεργό, προσφέρει τα μέγιστα στον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό που θα πρέπει να γίνει και είναι εξαιρετικά σημαντικό, είναι να ολοκληρώσουμε τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης και αυτός είναι και ο σκοπός της συγκεκριμένης προγραμματικής σύμβασης. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τα συνοδά έργα του φράγματος, ώστε πλέον να ενεργοποιηθεί και να γίνει πλήρως λειτουργικό και νόμιμο", υπογράμμισε αρχικά ο δήμαρχος.
Την ίδια στιγμή, ο κ. Ρεβίνθης αναφέρθηκε στα βασικά προβλήματα στα οποία οφείλεται η καθυστέρηση του έργου, τονίζοντας πως "υπήρχε ένα σημαντικό ζήτημα που αφορούσε τον υπερχειλιστή του φράγματος. Το βασικό πρόβλημα ήταν πως θα διοχετεύονται νόμιμα, σωστά και με ασφάλεια τα πλεονάζοντα όμβρια ύδατα προς τον τελικό αποδέκτη, δηλαδή τη θάλασσα. Η δυσκολία προέκυπτε από το γεγονός ότι κατάντη του φράγματος, σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων, υπήρχε ένας δημοτικός δρόμος, ο οποίος σε ένα τμήμα του συνέπιπτε με τη διαδρομή του υπερχειλιστή. Αυτό οδήγησε σε μια ουσιαστική διαφωνία μεταξύ της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του Δήμου Σερίφου, κυρίως σε επίπεδο τεχνικών υπηρεσιών. Από τη μία πλευρά, υπήρχε η άποψη ότι το συγκεκριμένο τμήμα δεν θα έπρεπε να λειτουργεί ως δρόμος, παρότι έχει θεσμοθετηθεί με ΦΕΚ ήδη από το 1988. Από την άλλη, η υπηρεσία υποστήριζε ότι απαιτείται οριοθέτηση και διευθέτηση του ρέματος".
"Η προηγούμενη Δημοτική Αρχή επιχείρησε να δώσει λύση μέσω προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια, όμως το αντικείμενο της σύμβασης δεν ολοκληρώθηκε ποτέ"
Παράλληλα, επεσήμανε πως "η προηγούμενη Δημοτική Αρχή επιχείρησε να δώσει λύση μέσω προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, όμως το αντικείμενο της σύμβασης δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, ενώ ορισμένα τμήματα δεν ανατέθηκαν καν. Εμείς προχωρήσαμε βήμα-βήμα στην αντιμετώπιση του ζητήματος, εκπονώντας το σύνολο των απαραίτητων μελετών για τα συνοδά έργα που απαιτούνται, ώστε το φράγμα να μπορεί να λειτουργήσει ορθά. Συγκεκριμένα, αναθέσαμε μελέτη για την κατασκευή αρδευτικού δικτύου, δεδομένου ότι το έργο ανήκει στο Υπουργείο Γεωργίας και η βασική του χρήση είναι η άρδευση. Παράλληλα, προχωρήσαμε σε μελέτη για την κατασκευή ταχυδιυλιστηρίου και εξωτερικού δικτύου, ώστε το νερό του φράγματος, μετά από επεξεργασία, να είναι κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Στη συνέχεια, εκπονήσαμε μελέτη οριοθέτησης και διευθέτησης του ρέματος, με ταυτόχρονο διαχωρισμό της οδού από αυτό. Τέλος, αναθέσαμε και μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία είναι απαραίτητη για την αδειοδότηση τόσο του φράγματος όσο και όλων των συνοδών έργων που το συνοδεύουν".
Σήμερα, όπως διευκρίνισε ο κ. Ρεβίνθης, "όλα τα έργα έχουν μελετηθεί. Για να ολοκληρωθεί όμως η διαδικασία οριοθέτησης του ρέματος, απαιτείται πρώτα η περιβαλλοντική αδειοδότηση. Με την ολοκλήρωσή της, θα κλείσει και τυπικά η διαδικασία και θα απομένει πλέον η υλοποίηση των έργων, ώστε το φράγμα να μπορέσει επιτέλους να λειτουργήσει πλήρως, έπειτα από 20 έως 25 χρόνια".
"Όταν ένας Δήμος δεν διαθέτει τεχνική υπηρεσία ή εξειδικευμένο προσωπικό, είναι αναγκασμένος να αναθέτει όλες αυτές τις σύνθετες μελέτες σε εξωτερικούς συνεργάτες"
Σε ότι αφορά την υποστελέχωση και την επίδρασή της ανέφερε ότι είναι ουσιαστική, ενώ συμπλήρωσε πως "όταν ένας Δήμος δεν διαθέτει τεχνική υπηρεσία ή εξειδικευμένο προσωπικό, είναι αναγκασμένος να αναθέτει όλες αυτές τις σύνθετες μελέτες σε εξωτερικούς συνεργάτες, με αντίστοιχο κόστος. Οι μελέτες αυτές είναι ιδιαίτερα απαιτητικές, καθώς δεν λαμβάνουν υπόψη μόνο τα υφιστάμενα δεδομένα, αλλά και πιθανά ακραία σενάρια, όπως έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, για παράδειγμα περιπτώσεις όπως η κακοκαιρία "Daniel". Πρέπει να προσδιοριστούν τα όρια πλημμύρας και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, κάτι που καθιστά το έργο ακόμη πιο σύνθετο. Επομένως, σε έναν μικρό Δήμο, η έλλειψη τεχνικού προσωπικού οδηγεί αναγκαστικά σε αυξημένες δαπάνες για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών, οι οποίες όμως είναι κρίσιμες για να ολοκληρωθεί σωστά και με ασφάλεια ένα τόσο σημαντικό έργο".
Το φράγμα που δεν λειτούργησε ποτέ
Το φράγμα στη θέση "Στενό" κατασκευάστηκε το 2004 με στόχο να καλύψει τις ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης της Σερίφου, μέσω της συγκέντρωσης και αξιοποίησης υδάτινων πόρων. Ωστόσο, από την ολοκλήρωσή του μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί σε λειτουργία.
Ο βασικός λόγος είναι ότι δεν υλοποιήθηκαν τα απαραίτητα συνοδά έργα, τα οποία είναι κρίσιμα τόσο για την ασφάλεια, όσο και για τη λειτουργικότητα της υποδομής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κατασκευή υπερχειλιστή, που θα επιτρέπει την ασφαλή απομάκρυνση πλεονάζοντων υδάτων, καθώς και η οριοθέτηση και διευθέτηση του ρέματος Αυλόμωνα, το οποίο συνδέεται με τη λειτουργία του φράγματος.
Επιπλέον, δεν έχουν κατασκευαστεί τα δίκτυα που θα επέτρεπαν τη διανομή του νερού. Αυτό αφορά τόσο το αρδευτικό δίκτυο για γεωργικές χρήσεις όσο και το δίκτυο ύδρευσης για την παροχή πόσιμου νερού στους οικισμούς. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάγκη για εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας νερού, ώστε να καταστεί κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.
Παράλληλα, προβλέπονται έργα υποδομής όπως αποχετευτικοί αγωγοί, οδικές παρεμβάσεις και τεχνικά έργα που σχετίζονται με την πρόσβαση και τη συνολική λειτουργία της εγκατάστασης. Η απουσία αυτών των παρεμβάσεων έχει ως αποτέλεσμα το φράγμα να παραμένει ανεκμετάλλευτο.
Το πρόβλημα της τεχνικής επάρκειας
Καθοριστικός παράγοντας για την προγραμματική σύμβαση με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό "Εύδημος Α.Ε." είναι η αδυναμία του Δήμου να υποστηρίξει τεχνικά το έργο. Η Τεχνική Υπηρεσία δεν είναι επαρκώς στελεχωμένη και στην πράξη δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις σύνθετων μελετών και έργων.
Η ύπαρξη μόλις ενός υπαλλήλου τεχνικής ειδικότητας καθιστά αδύνατη τη σύνταξη, τον έλεγχο και τη θεώρηση μελετών, αλλά και την παρακολούθηση διαδικασιών αδειοδότησης. Το αποτέλεσμα είναι σημαντικά έργα να παραμένουν στάσιμα, χωρίς δυνατότητα προώθησης.
Πέρα από τα τεχνικά έργα, βασικό εμπόδιο αποτελεί και η μη ολοκλήρωση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Για να μπορέσει το φράγμα να λειτουργήσει και να προχωρήσουν τα συνοδά έργα, απαιτείται η εκπόνηση, ο έλεγχος και η θεώρηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται έως 12 μήνες και περιλαμβάνει τη σύνταξη του φακέλου, την ανάθεση της μελέτης, την παράδοσή της και τον τελικό έλεγχο και θεώρηση.
Μετά την ολοκλήρωση αυτών των βημάτων, η μελέτη θα υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες για την έκδοση των περιβαλλοντικών όρων. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί προϋπόθεση για την προώθηση των συνοδών έργων και, τελικά, για τη λειτουργία του φράγματος.
