Νοικοκυριά, επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμοί προεξοφλούν πλέον ότι η ακρίβεια δεν θα είναι ένα προσωρινό σοκ λίγων μηνών αλλά μια πίεση που μπορεί να συνοδεύει την οικονομία τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026.
Οι φόβοι επικεντρώνονται στο ότι το νέο κύμα αυξήσεων σε ενέργεια και καύσιμα περνά ξανά σταδιακά σε τρόφιμα, μεταφορές, υπηρεσίες και ενοίκια, σε μια περίοδο όπου η κατανάλωση δείχνει ήδη σημάδια κόπωσης και τα περιθώρια αντοχής για νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο επιβεβαίωσαν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις όχι μόνο επιμένουν αλλά αποκτούν πλέον πιο γενικευμένα χαρακτηριστικά. Ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 5,4% από 3,9% τον Μάρτιο, ενώ μόνο μέσα σε έναν μήνα ο γενικός δείκτης αυξήθηκε κατά 1,5%.
Καίνε ενέργεια και τη στέγαση
Η μεγαλύτερη πίεση συνεχίζει να προέρχεται από την ενέργεια και τη στέγαση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ομάδα της στέγασης κατέγραψε ετήσια αύξηση 13,8%, οι μεταφορές 10% και τα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά 4,4%. Οι αυξήσεις αυτές μεταφέρονται πλέον άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών, από το κόστος μετακίνησης μέχρι τα ενοίκια, τα σούπερ μάρκετ και την εστίαση.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία στις επιμέρους κατηγορίες. Το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 53,2% μέσα σε έναν χρόνο, το πετρέλαιο κίνησης κατά 32,4%, η βενζίνη κατά 17,1% και το φυσικό αέριο κατά 19,3%. Στα τρόφιμα, το μοσχάρι αυξήθηκε κατά 19,2%, τα φρούτα κατά 7,5%, τα λαχανικά κατά 7,1% και ο καφές κατά 7,9%.
Η εικόνα αυτή προκαλεί πλέον έντονο προβληματισμό στο οικονομικό επιτελείο, καθώς η ακρίβεια δεν πιέζει μόνο τα εισοδήματα αλλά απειλεί να περιορίσει ακόμη περισσότερο και την κατανάλωση, η οποία αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας. Στην αγορά υπάρχει ανησυχία ότι όσο οι τιμές παραμένουν υψηλές, τόσο περισσότερο θα περιορίζεται η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, οδηγώντας σε πιο συγκρατημένες αγορές και αναβολή μεγαλύτερων δαπανών.
Ήδη τα πρώτα σημάδια «κόπωσης» είναι εμφανή. Τα νοικοκυριά περιορίζουν μετακινήσεις, στρέφονται σε φθηνότερα προϊόντα και μειώνουν εξόδους και δευτερεύουσες δαπάνες, ενώ οι επιχειρήσεις βλέπουν τα λειτουργικά τους κόστη να αυξάνονται σε μια περίοδο όπου η κατανάλωση πιέζεται.
Η εικόνα αποτυπώνεται και στους δείκτες οικονομικού κλίματος. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε στις -54,7 μονάδες τον Απρίλιο, με τους Έλληνες να παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, έρευνα του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών δείχνει ότι τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις καταγράφουν ήδη μείωση πωλήσεων σε σχέση με πέρυσι.
Οι ανησυχίες εντείνονται ακόμη περισσότερο λόγω της διεθνούς αβεβαιότητας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών και αναλυτών, το κύμα ακρίβειας δεν αναμένεται να κοπάσει τουλάχιστον έως το τέλος του 2026, ανάλογα με την πορεία της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Αναλυτικά εδώ
protothema.gr
