Το ζήτημα των αδέσποτων ζώων παραμένει μία από τις πιο δύσκολες καθημερινές προκλήσεις για πολλούς νησιωτικούς Δήμους και η Άνδρος δεν αποτελεί εξαίρεση.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμος Άνδρου προχωράει στην εφαρμογή νέου επιχειρησιακού προγράμματος για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς για το 2026, επιχειρώντας να οργανώσει πιο συστηματικά τις παρεμβάσεις του σε επίπεδο περισυλλογής, στειρώσεων, υιοθεσιών και κτηνιατρικής φροντίδας.
Το πρόγραμμα, που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο, θα έχει διάρκεια έως τον Μάρτιο του 2027 και βασίζεται στις προβλέψεις του νόμου, που υποχρεώνει τους Δήμους να διαθέτουν οργανωμένο πλαίσιο διαχείρισης αδέσποτων ζώων, με συγκεκριμένες δράσεις και ετήσιο σχεδιασμό.
Α. Τσατσομοίρου: "Αν όλη η ενασχόλησή μου με τα κοινά ήταν ένας άνθρωπος, το κεφάλι θα ήταν ο Δήμος και η καρδιά τα αδέσποτα"
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και πρόεδρος του Φιλοζωικού Σωματείου Άνδρου, Αθηνά Τσατσομοίρου μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για το νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων τις μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα το νησί στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που γίνονται ώστε να αποκτήσει το νησί καταφύγιο αδέσποτων ζώων, για την ύπαρξη ενός χώρου και τον αγώνα που γίνεται για την αδειοδότησή του.
"Ένα βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζουμε είναι η έλλειψη εθελοντών. Εγώ ήμουν υπεύθυνη για τα αδέσποτα στην προηγούμενη θητεία του κ. Σουσούδη και ξαφνικά το 2015 με παίρνει η Αστυνομία και μου λέει, έχουμε τρία αδέσποτα σκυλιά που τα πήραμε με εισαγγελική παρέμβαση από κάποιον κακοποιητή και ότι θα πρέπει να τα πάρουμε, διότι μας είπαν ότι πλέον ανήκουν στον Δήμο. Έτσι ξεκίνησε μία διαδικασία με έναν χώρο που τον έχουμε φτιάξει πάρα πολύ ωραίο και παραμένει σε εξαιρετική κατάσταση, παρόλο που δεν είναι καταφύγιο, διότι βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό" ανέφερε αρχικά, περιγράφοντας τον πως άρχισε η ενασχόλησή της με τα αδέσποτα ζώα.
"Ο συγκεκριμένος χώρος λειτουργεί ως χώρος προσωρινής φιλοξενίας και από εκεί έχουν περάσει περισσότερα από 500 αδέσποτα σκυλιά, πριν πάνε για υιοθεσία. Ασφαλώς πριν από την υιοθεσία, είχε προηγηθεί τσιπάρισμα, εμβολιασμός, στείρωση και ότι άλλο ήταν απαραίτητο. Αν όλη η ενασχόλησή μου με τα κοινά ήταν ένας άνθρωπος, το κεφάλι θα ήταν ο Δήμος και η καρδιά τα αδέσποτα", υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, ανέφερε ότι "μετά από όλες τις διαδικασίες που προανέφερα, αποφάσισα να ιδρύσω ένα Φιλοζωικό Σωματείο, πλήρως νόμιμο και εγγεγραμμένο στο Εθνικό Μητρώο ζώων συντροφιάς. Από τότε δειλά δειλά άρχισε η δράση μας, κανονικά κάθε δύο χρόνια έχουμε αρχαιρεσίες, όμως όσοι εθελοντές ήμασταν ενεργοί και καθημερινά φροντίζουμε τα ζώα, τόσοι συνεχίζουμε να είμαστε. Ενώ αυξήθηκε η αναγνωρισιμότητά μας και η δραστηριότητα μας, παρόλα αυτά δεν ήρθαν νέοι εθελοντές να υποστηρίξουν την προσπάθειά μας. Η πολιτεία σκεφτείτε ότι μας δίνει αρμοδιότητες, χωρίς να μας δίνει τρόπους να τις διαχειριστούμε και να τις εκτελέσουμε".
"Υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία καταφυγίου αδέσποτων"
Μιλώντας για το νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα και τη βασική επιδίωξη μέσω της δημιουργίας του, η ίδια υπογράμμισε πως "μέχρι πριν λίγα χρόνια να σας πω, ότι τα χρήματα που έδιναν στους Δήμους από το κράτος ήταν βάσει του πληθυσμού και ήταν κοντά στα 7.500 ευρώ. Πλέον αυτό ευτυχώς άλλαξε εδώ και δύο χρόνια και γίνεται βάσει δράσεων που κάνει ο κάθε Δήμος. Εμείς πέρυσι είχαμε κάνει μία πολύ μεγάλη δράση, μέσω της οποίας στειρώσαμε επισήμως με τσιπάκι 450 γάτες και ανεπισήμως γιατί δεν είχαμε αρκετά τσιπάκια, κοντά στις 800 και 36 σκυλιά".
Παράλληλα, τόνισε ότι "αυτά τα σκυλιά είναι δεσποζόμενα καθώς τα σκυλιά δεν πέφτουν από τον ουρανό, είναι γέννες δεσποζόντων. Και ενώ φωνάζουμε και λέμε, στους ιδιοκτήτες, ελάτε και θα σας βοηθήσουμε σε ότι χρειάζεται, δεν εισακουγόμαστε. Το πρόβλημα είναι ότι ο κόσμος δεν συμμορφώνεται στις οδηγίες που του δίνουμε και μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο. Έχουμε φέρει την πρόεδρο της Πανελλαδικής Φιλοζωική Περιβαλλοντική Ομοσπονδία και έχει κάνει πολλές παρουσιάσεις στα σχολεία".
Στο πρόγραμμα καταγράφεται ότι η Άνδρος δεν διαθέτει δημοτικό καταφύγιο αδέσποτων ζώων. Αναφορικά με το αν υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία σχετικής υποδομής τα επόμενα χρόνια στο νησί, η κα Τσατσομοίρου επεσήμανε πως "υπάρχει σχεδιασμός εννοείται. Από την προηγούμενη διοίκηση είχε βγει ένα ποσό 370.000 ευρώ για την δημιουργία καταφυγίου. Από ότι ξέρω, ο κ. Τρανάκος που είναι υπέυθυνος και έχει βγάλει το Επιχειριακό Πρόγμαμμα, φοβάται ότι το σημείο που είχε επιλεγεί και για το οποίο είχαν εγκριθεί τα χρήματα, δεν θα πάρει αδειοδότηση διότι βρίσκεται μέσα σε χωριό, σε πολύ μικρή απόσταση από το τελευταίο σπίτι. Θεωρούμε ότι οι κάτοικοι δεν θα το επιτρέψουν και δεν θα μπορέσει να βγει η αδειοδότηση. Έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, να βρούμε κάποιον εναλλακτικό χώρο, δεδομένου ότι ευτυχώς εμείς στην Άνδρο, αδέσποτα σκυλιά πλέον δεν έχουμε και το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις γάτες".
Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται
Στο πρόγραμμα περιγράφεται ένα ευρύ πλαίσιο ενεργειών που αφορά τόσο στη διαχείριση των ήδη υπαρχόντων αδέσποτων, όσο και στην προσπάθεια αποτροπής δημιουργίας νέων. Οι βασικές δράσεις περιλαμβάνουν την περισυλλογή ζώων, την ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή τους, τις στειρώσεις, την κτηνιατρική περίθαλψη, τη φιλοξενία, τις υιοθεσίες αλλά και την παρακολούθηση των ζώων που επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις στειρώσεις, καθώς θεωρούνται κρίσιμο εργαλείο για τον περιορισμό του πληθυσμού των αδέσποτων σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, ο Δήμος θέτει ως στόχο τη βελτίωση της ανταπόκρισης σε περιστατικά, την αποτροπή δημιουργίας αγελών και την καλύτερη παρακολούθηση των ζώων που χρειάζονται θεραπεία ή φιλοξενία. Στο κείμενο του σχεδίου αναφέρεται επίσης ότι σημαντικό ρόλο συνεχίζουν να έχουν οι εθελοντές και οι φιλόζωοι πολίτες, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις βοηθούν στην περισυλλογή και φροντίδα των ζώων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζώα που έχουν ήδη επαφή με ανθρώπους της γειτονιάς τους.
Προϋπολογισμός 54.000 ευρώ για τη διαχείριση των αδέσποτων
Ο Δήμος Άνδρου έχει προβλέψει για το 2026 συνολικό προϋπολογισμό ύψους 54.000 ευρώ για την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος διαχείρισης αδέσποτων ζώων. Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά τη σίτιση και την κτηνιατρική φροντίδα των ζώων, αλλά και τις ανάγκες περισυλλογής και περίθαλψης που προκύπτουν καθημερινά στο νησί.
Συγκεκριμένα, προβλέπονται:
- 20.000 ευρώ για την προμήθεια τροφών αδέσποτων ζώων
- 20.000 ευρώ για αμοιβές ιδιώτη κτηνιάτρου
- 9.000 ευρώ για κτηνιατρικές υπηρεσίες και μεταφορές ζώων στην Αθήνα
- 3.000 ευρώ για φαρμακευτική φροντίδα και αποπαρασίτωση
- 2.000 ευρώ για περισυλλογή και διαχείριση ανεπιτήρητων παραγωγικών ζώων
Μέρος της χρηματοδότησης εκτιμάται ότι θα καλυφθεί μέσω κρατικών πόρων από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), εφόσον εγκριθούν οι σχετικές πιστώσεις μέσα στη χρονιά.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του 2025
Τα απολογιστικά στοιχεία του προηγούμενου έτους αποτυπώνουν το μέγεθος των αναγκών που υπάρχουν στο νησί. Μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν εκατοντάδες περισυλλογές και επανατοποθετήσεις αδέσποτων γατών, ενώ έγιναν συνολικά 555 σημάνσεις και καταγραφές ζώων. Παράλληλα, καταγράφηκαν 490 στειρώσεις γατών και 36 σκύλων, αριθμοί που δείχνουν ότι το μεγαλύτερο βάρος του προβλήματος εντοπίζεται στον πληθυσμό των γατών.
Σημαντικός ήταν και ο αριθμός των κτηνιατρικών πράξεων που πραγματοποιήθηκαν, με εκατοντάδες εξετάσεις, εμβολιασμούς, αποπαρασιτώσεις και θεραπείες. Καταγράφηκαν ακόμη χειρουργικές επεμβάσεις, φιλοξενίες ζώων για ανάρρωση και δεκάδες περιπτώσεις φροντίδας από φιλοζωικές ομάδες και εθελοντές. Την ίδια στιγμή, μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν 51 νέες υιοθεσίες αδέσποτων ζώων, στοιχείο που δείχνει ότι συνεχίζεται η προσπάθεια να βρεθούν μόνιμες οικογένειες για ζώα που ζουν στον δρόμο.
