Επιδιώκοντας να επιταχύνει την προετοιμασία σημαντικών έργων υποδομής που αφορούν τη Δονούσα, τη Σχοινούσα και την Ηρακλειά, ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων προχωράει στη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης "Αναπτυξιακή Προοπτική Α.Ε." .
Η σχετική απόφαση εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Δημοτική Επιτροπή και αποσκοπεί στην υποστήριξη της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών, ώστε να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες μελέτες και να καταστούν ώριμοι οι φάκελοι για την ένταξη των έργων σε χρηματοδοτικά προγράμματα του ΕΣΠΑ.
Η Δημοτική Αρχή θεωρεί ότι η συγκεκριμένη συνεργασία είναι αναγκαία προκειμένου να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος, καθώς η τρέχουσα προγραμματική περίοδος του ΕΣΠΑ βρίσκεται πλέον στην τελική της φάση και οι διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις προϋποθέτουν πλήρως ώριμες τεχνικές και διοικητικές μελέτες.
Δ. Λιανός: "Στόχος μας είναι κανένα ώριμο έργο για τα μικρά νησιά να μην μείνει εκτός χρηματοδότησης"
Ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός, μίλησε στην "Κοινή Γνώμη" για τη νέα προγραμματική σύμβαση που υπέγραψε ο Δήμος με στόχο την ωρίμανση σημαντικών έργων στις Μικρές Κυκλάδες.
Όπως τόνισε, πρόκειται για μια αναγκαία πρωτοβουλία, ώστε να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι απαιτούμενες μελέτες και να διεκδικηθούν ευρωπαϊκοί πόροι για έργα που αφορούν την καθημερινότητα των κατοίκων.
Αναφορικά με τη σημασία της προγραμματικής σύμβασης, τόνισε πως "η συγκεκριμένη προγραμματική σύμβαση αποτελεί ένα ουσιαστικό εργαλείο για τον Δήμο μας. Δεν αφορά απλώς την εκπόνηση κάποιων μελετών, αλλά τη δυνατότητα να αποκτήσουμε ώριμους φακέλους για έργα που έχουν πραγματική αξία για τις μικρές νησιωτικές κοινότητες. Στόχος μας είναι κανένα ώριμο έργο για τη Δονούσα, τη Σχοινούσα και την Ηρακλειά να μη μείνει εκτός χρηματοδότησης λόγω έλλειψης τεχνικής προετοιμασίας. Γνωρίζουμε ότι τα χρονικά περιθώρια είναι συγκεκριμένα και γι' αυτό κινηθήκαμε έγκαιρα, ώστε να διασφαλίσουμε ότι ο Δήμος θα είναι απολύτως έτοιμος να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο".
"Οι Τεχνικές Υπηρεσίες καταβάλλουν καθημερινά μεγάλη προσπάθεια, όμως οι ελλείψεις προσωπικού αποτελούν μια πραγματικότητα"
Παράλληλα, σε ερώτηση για την υποστελέχωση των Τεχνικών Υπηρεσιών και τους λόγους που επιλέχθηκε η συνεργασία με Αναπτυξιακό Οργανισμό, απάντησε πως "οι ανάγκες ενός Δήμου όπως ο δικός μας, που εκτείνεται σε πολλά κατοικημένα νησιά, είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Οι Τεχνικές Υπηρεσίες καταβάλλουν καθημερινά μεγάλη προσπάθεια, όμως οι ελλείψεις προσωπικού αποτελούν μια πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν σχεδόν όλοι οι νησιωτικοί Δήμοι. Η συνεργασία με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό δεν υποκαθιστά τις υπηρεσίες μας. Αντίθετα, τις ενισχύει σε μια κρίσιμη περίοδο, ώστε να προχωρήσουν παράλληλα οι καθημερινές ανάγκες του Δήμου και η προετοιμασία νέων σημαντικών έργων. Η επιλογή αυτή μας επιτρέπει να κερδίσουμε πολύτιμο χρόνο και να μην αφήσουμε ευκαιρίες χρηματοδότησης να χαθούν".
Τέλος, ερωτηθείς για το αναπτυξιακό αποτύπωμα που αναμένεται να έχουν οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις στις Μικρές Κυκλάδες, υπογράμμισε πως "η ανάπτυξη δεν μπορεί να αφορά μόνο τη Νάξο. Για εμάς, όλα τα νησιά του Δήμου έχουν την ίδια σημασία και δικαιούνται σύγχρονες υποδομές. Τα έργα που προετοιμάζουμε αφορούν την ύδρευση, τις δημόσιες εγκαταστάσεις και τη συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Παράλληλα, ενισχύουν την ανθεκτικότητα των μικρών νησιών και δημιουργούν καλύτερες συνθήκες τόσο για τους μόνιμους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες. Συνεχίζουμε με σχέδιο και προγραμματισμό, ώστε να αξιοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο πόρο προς όφελος όλων των νησιών του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων".
Η έλλειψη προσωπικού οδηγεί στην εξωτερική υποστήριξη
Στην εισήγηση που κατατέθηκε στη Δημοτική Επιτροπή επισημαίνεται ότι η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου δεν διαθέτει την απαιτούμενη στελέχωση ώστε να μπορέσει να ολοκληρώσει έγκαιρα το σύνολο των διαδικασιών που απαιτούνται για την ωρίμανση των έργων.
Η υπηρεσία καλείται καθημερινά να διαχειριστεί δεκάδες τεχνικά ζητήματα, μελέτες, έργα και διοικητικές διαδικασίες όχι μόνο στη Νάξο αλλά και στα υπόλοιπα κατοικημένα νησιά του Δήμου. Η γεωγραφική διασπορά των αρμοδιοτήτων, οι δυσκολίες μετακίνησης μεταξύ των νησιών και οι αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί η τουριστική περίοδος επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το ήδη περιορισμένο προσωπικό.
Όπως επισημαίνεται στο κείμενο της σύμβασης, η υπηρεσία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, όμως, το διαθέσιμο προσωπικό επαρκεί ουσιαστικά μόνο για την κάλυψη των καθημερινών λειτουργικών αναγκών του Δήμου, χωρίς να μπορεί παράλληλα, να προχωρήσει με την απαιτούμενη ταχύτητα στην προετοιμασία νέων μεγάλων έργων.
Τα έργα που προετοιμάζονται
Η προγραμματική σύμβαση αφορά την ωρίμανση τριών συγκεκριμένων παρεμβάσεων, οι οποίες έχουν ενταχθεί στον σχεδιασμό για τις Στρατηγικές Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) των μικρών νησιών Κυκλάδων και Δωδεκανήσου.
Πρόκειται για την αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης στη Δονούσα, την αναβάθμιση και ανάπτυξη των υποδομών ύδρευσης στη Σχοινούσα, καθώς και την ανάπτυξη αθλητικών και κοινόχρηστων εγκαταστάσεων στην Ηρακλειά.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις θεωρούνται έργα βασικής δημοτικής υποδομής, καθώς αφορούν κρίσιμους τομείς όπως η επάρκεια και η ποιότητα του νερού, αλλά και η αναβάθμιση των δημόσιων χώρων που χρησιμοποιούν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες των μικρών νησιών.
Η “μάχη” με τον χρόνο για το ΕΣΠΑ
Σύμφωνα με τη Δημοτική Αρχή, το μεγαλύτερο ζητούμενο είναι να ολοκληρωθούν έγκαιρα όλες οι μελέτες, ώστε οι φάκελοι να κατατεθούν πριν από τη λήξη της σχετικής προθεσμίας. Η πρόσκληση του προγράμματος "Νότιο Αιγαίο" για τις ΟΧΕ των μικρών νησιών προβλέπει ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προτάσεων την 31η Δεκεμβρίου 2026. Για να μπορέσει όμως ένα έργο να διεκδικήσει χρηματοδότηση, πρέπει προηγουμένως να διαθέτει πλήρη τεχνική και διοικητική ωριμότητα.
Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται ολοκληρωμένες μελέτες, αδειοδοτήσεις, τεχνικά στοιχεία και όλα τα απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα που θα επιτρέψουν την άμεση ένταξη και υλοποίηση του έργου. Η Δημοτική Αρχή εκτιμά, πως χωρίς την επιπλέον τεχνική υποστήριξη, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην ολοκληρωθούν εγκαίρως οι διαδικασίες, γεγονός που θα μπορούσε να στερήσει από τα μικρά νησιά σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους.
Προϋπολογισμός και διάρκεια
Η διάρκεια της προγραμματικής σύμβασης ορίζεται στους έξι μήνες, διάστημα μέσα στο οποίο θα πρέπει να ολοκληρωθεί η εκπόνηση των μελετών και η προετοιμασία των φακέλων. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 136.400 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, ενώ η χρηματοδότηση θα προέλθει από ίδιους πόρους του Δήμου και θα κατανεμηθεί στα οικονομικά έτη 2026 έως 2028.
Οι πληρωμές προς τον Αναπτυξιακό Οργανισμό θα πραγματοποιούνται τμηματικά, ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών και την παράδοση των παραδοτέων, τα οποία θα πιστοποιούνται από την Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης.
Οι υποχρεώσεις των δύο πλευρών
Ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αναλαμβάνει να διαθέσει δύο μηχανικούς που θα συμμετέχουν στην ομάδα έργου, να ασκεί τη διοίκηση της ομάδας, να εγκρίνει τις μελέτες και να παρακολουθεί την εξέλιξη της σύμβασης.
Από την πλευρά του, ο Αναπτυξιακός Οργανισμός αναλαμβάνει να στελεχώσει την ομάδα με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό, να εκπονήσει και να θεωρήσει τις απαραίτητες μελέτες, να υποστηρίξει όλες τις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις και να παραδώσει στον Δήμο πλήρεις και ώριμους φακέλους, έτοιμους για την υποβολή τους στο πρόγραμμα χρηματοδότησης.
Παράλληλα, προβλέπεται η συγκρότηση Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης, η οποία θα εποπτεύει την υλοποίηση της σύμβασης, θα πιστοποιεί την πρόοδο των εργασιών και θα παρακολουθεί την τήρηση του χρονοδιαγράμματος.
