Μια φυσική ουσία που παράγεται στον οργανισμό μετά την κατανάλωση τροφών όπως το ρόδι, τα καρύδια και ορισμένα μούρα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας έρευνας για μία από τις δυσκολότερα αντιμετωπίσιμες μορφές καρδιακής ανεπάρκειας. Πρόκειται για την ουρολιθίνη Α, έναν μεταβολίτη που δημιουργείται με τη συμμετοχή του εντερικού μικροβιώματος. Ερευνητές από το King’s College London διαπίστωσαν ότι η ουσία μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα του καρδιακού μυός να χαλαρώνει, να περιορίσει την ίνωση και να αναστείλει την παθολογική διόγκωση της καρδιάς. Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο Science Advances, αναφέρονται στην καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF), μια μορφή της νόσου που αντιπροσωπεύει περίπου τα μισά περιστατικά καρδιακής ανεπάρκειας.
Όταν η καρδιά αντλεί, αλλά δε χαλαρώνει σωστά
Στην HFpEF, η καρδιά εξακολουθεί να διαθέτει σχετικά φυσιολογική ικανότητα άντλησης του αίματος. Το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στη φάση μεταξύ δύο χτύπων: Ο καρδιακός μυς γίνεται πιο άκαμπτος και δεν χαλαρώνει επαρκώς, με αποτέλεσμα οι κοιλίες να μη γεμίζουν εύκολα με αίμα.
Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν δύσπνοια, έντονη κόπωση και μειωμένη αντοχή στην άσκηση, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής.
Η συγκεκριμένη μορφή καρδιακής ανεπάρκειας είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς σχετίζεται συχνά με πολλούς παράγοντες ταυτόχρονα, μεταξύ των οποίων η ηλικία, η υπέρταση, η παχυσαρκία και ο σακχαρώδης διαβήτης. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους για τους οποίους η θεραπευτική της αντιμετώπιση παραμένει δύσκολη.
Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές
Η ομάδα του King’s College London επικεντρώθηκε στην πρωτεΐνη PKGIα, η οποία συμμετέχει στη ρύθμιση τόσο της λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων, όσο και της χαλάρωσης του καρδιακού μυός. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ουρολιθίνη Α δρα σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο της πρωτεΐνης, το αμινοξύ κυστεΐνη 42 (Cys42), ενεργοποιώντας έναν μηχανισμό που φαίνεται να διευκολύνει τη διαστολική λειτουργία της καρδιάς.
Σε πειραματικό μοντέλο HFpEF σε ζώα, η χορήγηση ουρολιθίνης Α βελτίωσε ορισμένες παραμέτρους της καρδιακής λειτουργίας ακόμη και κατά έως 80%. Παράλληλα, παρατηρήθηκε περιορισμός της καρδιακής ίνωσης και της παθολογικής διόγκωσης των καρδιομυοκυττάρων. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ουσία δεν επηρεάζει μόνο τη λειτουργία της καρδιάς, αλλά πιθανώς και τη διαδικασία της λεγόμενης καρδιακής αναδιαμόρφωσης, δηλαδή των δομικών αλλαγών που εμφανίζονται στον καρδιακό μυ καθώς εξελίσσεται η νόσος.
Τι έδειξαν οι δοκιμές σε ανθρώπινο καρδιακό ιστό
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα της έρευνας ήταν η δοκιμή της ουρολιθίνης Α σε εργαστηριακά κατασκευασμένο ανθρώπινο καρδιακό ιστό, ο οποίος δημιουργήθηκε από ανθρώπινα βλαστοκύτταρα και μπορεί να προσομοιώσει ορισμένα χαρακτηριστικά της λειτουργίας της καρδιάς. Και σε αυτό το μοντέλο, η ουρολιθίνη Α βελτίωσε την ταχύτητα τόσο της χαλάρωσης, όσο και της συστολής του καρδιακού ιστού. Το εύρημα ενισχύει το ενδιαφέρον για την ουσία ως πιθανή μελλοντική θεραπεία, χωρίς όμως να αποδεικνύει ακόμη ότι θα έχει τα ίδια αποτελέσματα σε πραγματικούς ασθενείς.
Η ουρολιθίνη Α έχει ήδη μελετηθεί σε ανθρώπους για άλλες πιθανές εφαρμογές. Ωστόσο, για την HFpEF απαιτούνται κλινικές δοκιμές σε ασθενείς πριν εξαχθούν συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα ή τη σωστή δόση της.
Τελικά, να τρώμε περισσότερα ρόδια;
Η ουρολιθίνη Α δεν περιέχεται αυτούσια στο ρόδι. Παράγεται στον οργανισμό όταν βακτήρια του εντέρου μεταβολίζουν ορισμένες φυτικές ενώσεις που υπάρχουν σε τρόφιμα όπως τα ρόδια, τα καρύδια και ορισμένα μούρα. Μάλιστα, η ικανότητα παραγωγής ουρολιθίνης Α διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα -μεταξύ άλλων- με τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος. «Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία ώστε να προτείνουμε στους ανθρώπους να τρώνε ρόδια για τη θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας», επισημαίνει ο επικεφαλής ερευνητής Dr Joseph Burgoyne. «Τα δεδομένα, ωστόσο, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ότι στο μέλλον διατροφικές ή φαρμακευτικές παρεμβάσεις που αυξάνουν την ουρολιθίνη Α θα μπορούσαν να διερευνηθούν ως συμπληρωματική θεραπευτική στρατηγική».
Ένα ελπιδοφόρο εύρημα
Η νέα μελέτη παρουσιάζει έναν άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό, που θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο για νέες θεραπείες της HFpEF. Όπως επισημαίνει ο δρ. James Leiper από το British Heart Foundation, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά έχουν μέχρι στιγμής παρατηρηθεί σε ζώα και εργαστηριακά κατασκευασμένο ανθρώπινο καρδιακό ιστό. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί, μέσα από κλινικές μελέτες, εάν το ίδιο όφελος μπορεί να επιτευχθεί με ασφάλεια και στους ασθενείς.
Μέχρι τότε, το ρόδι μπορεί ασφαλώς να αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, όχι όμως «φάρμακο» για την καρδιακή ανεπάρκεια. Το πραγματικά ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας βρίσκεται αλλού: Σε μια ουσία που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός από συστατικά της τροφής και η οποία ίσως ανοίγει έναν νέο δρόμο για την αντιμετώπιση μιας ιδιαίτερα δύσκολης καρδιακής πάθησης.
πηγή: ygeiamou
