Ποιος ασχολείται ακόμα με τα αποτελέσματα της Pisa; Κανείς είναι η απάντηση. Τα ξεχάσαμε. Ασχολούμαστε με την 13η σύνταξη που υποσχέθηκε ο Ανδρουλάκης και πόσο θα μας κοστίσει. Όμως το οικονομικό μέλλον της Ελλάδας, κατ΄εξοχήν θα κριθεί από τις επιδόσεις των μαθητών της. Και όχι από τα χρήματα που μοιράζουν τα κόμματα στις προεκλογικές τους συγκεντρώσεις. Για να έχουμε μια αίσθηση του πόσο κρίσιμο είναι για το μέλλον της χώρας, ένα μόνο στοιχείο, που μου έκανε τεράστια εντύπωση.
Όπως έγραψε πρόσφατα ο Economist, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ υπολόγισαν ότι αν όλοι οι 15χρονοι Αμερικανοί κατάφερναν να φθάσουν τουλάχιστον στο βασικό επίπεδο 2 της PISA, αυτό θα μπορούσε να προσθέσει πάνω από 40 τρισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία της χώρας — 1,25 φορές το ΑΕΠ των ΗΠΑ — και αυτό στη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής. Μια άλλη ανάλυση δυο γνωστών οικονομολόγων, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αύξηση της βαθμολογίας των μαθητών στις εξετάσεις της Pisa κατά 25 μονάδες, θα ωθούσε σε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5% .
Δυο είναι τα ερωτήματα που παραμένουν: Το ένα είναι γιατί πολλοί μαθητές στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες της Δύσης, έχουν τόσο απογοητευτικές επιδόσεις ακόμα και στην κατανόηση ενός απλού κειμένου, αλλά και στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες. Γιατί οι σημερινοί 15χρονοι έχουν τις ίδιες επιδόσεις που είχαν οι 14χρονοι πριν από μια δεκαετία; Γιατί αυτή η υποχώρηση; Φταίει μόνο η πανδημία του covid, που σίγουρα έπαιξε ρόλο;
Επίσης, γιατί υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα κράτη; Η Τουρκία για παράδειγμα έχει πολύ καλές επιδόσεις και ανεβαίνει ταχύτατα. Άλλες χώρες υποχωρούν διαρκώς. Πώς εξηγείται; Και για να μην αρχίσουν ορισμένοι πάλι τη γνωστή κλάψα για το πόσα λίγα δήθεν χρήματα δαπανά το ελληνικό κράτος για την Παιδεία και ότι πρέπει να ξοδέψουμε περισσότερα κτλ αριστερά και δήθεν πατριωτικά:
Το Λουξεμβούργο ξοδεύει τα περισσότερα χρήματα από όλα τα κράτη του Οργανισμού για τους μαθητές του, σχεδόν 300 χιλιάδες ευρώ- 288.521 δολάρια ανά μαθητή από την έναρξη του δημοτικού σχολείου έως την ηλικία των 15 ετών για την ακρίβεια- όμως καταγράφει χαμηλότερες επιδόσεις στις φυσικές επιστήμες σε σύγκριση με την Ιρλανδία, τη Γαλλία ή την Ιταλία — χώρες οι οποίες επενδύουν λιγότερο από το μισό αυτού του ποσού ανά μαθητή.
Το δεύτερο ερώτημα είναι τι πρέπει να γίνει, πώς πρέπει να αντιδράσουν τα υπουργεία Παιδείας και οι κυβερνήσεις. Μήπως αξίζει να μελετήσουμε τι κάνουν οι χώρες της Ασίας, οι μαθητές των οποίων διαρκώς πρωτεύουν;
Στο κρίσιμο ερώτημα πώς και γιατί πολλοί μαθητές στην Ελλάδα, έχουν διαρκώς όλο και χειρότερες επιδόσεις, ορισμένοι έγραψαν για τις ευθύνες των εκπαιδευτικών- αυτών που μέχρι χθες απεργούσαν για να μην γίνουν οι εξετάσεις της Pisa και μάθουμε τα χαΐρια μας- των Ελλήνων εκπαιδευτικών που ακόμα δεν αξιολογούνται, άρα δεν μπορούμε να ξέρουμε τι έργο παράγουν, και πιθανώς ναι αυτό να εξηγεί ως ένα σημείο τις επιδόσεις των μαθητών. Αλλά δεν μοιάζει να είναι το κρίσιμο.
Αυτό που εξηγεί τη δυσκολία των σημερινών 15άρηδων να διαβάσουν απλώς- και αυτό δεν αφορά μόνο τους δασκάλους, αφορά και τους γονείς- είναι η ευρεία χρήση των έξυπνων κινητών τηλεφώνων και η πρόσβασή τους στις πλατφόρμες των κοινωνικών δικτύων. Αν έχεις συνηθίσει να βλέπεις μόνο εικόνες, τη μία να εναλλάσσεται με την άλλη και μάξιμουμ να διαβάζεις μια λεζάντα, προφανώς και δυσκολεύεσαι στο σύνθετο κείμενο και χωρίς εικόνες. Και αν δυσκολεύεσαι στο διάβασμα, προφανώς και δυσκολεύεσαι να διαβάσεις μαθηματικά και φυσικές επιστήμες.
Δεν είναι τυχαίο ένα νέο φαινόμενο που ονομάζεται "βιαστικοί αναγνώστες". Συνηθισμένοι από το Tik Tok και το σκρολάρισμα, οι 15άρηδες διαβάζουν γρήγορα την ερώτηση και δίνουν γρήγορα την απάντηση…όμως συνήθως η απάντηση είναι λάθος.
Ποια είναι η σωστή αντίδραση; Τι αλλαγές πρέπει να γίνουν στα σχολεία; Ας το πάρουμε ανάποδα. Υποτίθεται ότι το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα ήταν μέχρι πρόσφατα αυτό της Φιλανδίας. Δεν χρειάζεται να τα ζορίζουμε τα παιδιά, η εκπαίδευση ειδικά για τα μικρότερα παιδιά πρέπει να είναι ένα παιχνίδι και άλλα φιλελεύθερα που αρέσουν και στους δικούς μας εναλλακτικούς καθηγητές με τα κοτσιδάκια.
Όμως καμία άλλη χώρα δεν έχει έκτοτε υποχωρήσει στις βαθμολογίες τόσο, όσο η θεωρούμενη άλλοτε πρωταθλήτρια Φιλανδία. Και συνεχίζει να πέφτει. Πώς εξηγείται; Η πιθανή εξήγηση είναι ότι τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των μαθητών της Φιλανδίας στις αρχές του 21ου αιώνα, οφείλονταν στην παλιομοδίτικη εκπαίδευση που πρόσφεραν τα σχολεία τη δεκαετία του 90, και δεν είχαν καμία σχέση με τις νέες "χαλαρές" αντιλήψεις που υιοθέτησαν μετά οι Φιλανδοί και που οι άλλες χώρες θεώρησαν ότι όφειλαν να μιμηθούν. Αν έτσι έχει συμβεί, η όλη φιλολογία για το θαύμα της Φιλανδίας ήταν μια απάτη!
Τι πρέπει να κάνουμε; Εκτός από το προφανές, δηλαδή να προφυλάξουμε τα παιδιά από τα έξυπνα κινητά και τη διαρκή απασχόληση με τις πλατφόρμες; Ας κοιτάξουμε δίπλα μας.
Μια χώρα που βλέπει τις επιδόσεις των μαθητών της να βελτιώνονται,- για να αποφύγουμε τι συγκρίσεις με τις χώρες της Ασίας που υποτίθεται έχουν διαφορετικές κουλτούρες- είναι η Μεγάλη Βρετανία. Δεν ανακάλυψε τον τροχό. Εκανε το σύστημα πιο εντατικό, έδωσε έμφαση στην καλλιέργεια των γνώσεων, έκανε τις εξετάσεις πιο αυστηρές και ενέτεινε τους ελέγχους. Και αυτό απέδωσε. Εγκατέλειψε επίσης τις νεωτεριστικές μεθόδους διδασκαλίας που είναι της μόδας, άλλα δεν έχουν δοκιμαστεί. Με άλλα λόγια, έκανε το μάθημα πιο παραδοσιακό. Και πέτυχε.
capital.gr
