Το να βρει κανείς χρόνο για άσκηση παραμένει μια πρόκληση για πολλούς ανθρώπους, ειδικά όταν οι συστάσεις προτείνουν τακτική σωματική δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Ωστόσο, νέα έρευνα υποδεικνύει ότι ακόμη και λίγα λεπτά πολύ έντονης άσκησης μπορεί να έχουν εκπληκτικά ισχυρά αποτελέσματα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στην πρόκληση συγκεκριμένων βιολογικών αντιδράσεων.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine διαπίστωσε ότι μόλις 3 λεπτά ποδηλασίας με μέγιστη ένταση προκάλεσαν ταχείες αλλαγές σε εκατοντάδες πρωτεΐνες του αίματος (εξερκίνες). Πολλές απ’ αυτές εμπλέκονται σε διαδικασίες που σχετίζονται με τον μεταβολισμό, την ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων, την αποκατάσταση των ιστών και την ορμονική σηματοδότηση.
Αξιοσημείωτο ήταν ότι η αντίδραση του οργανισμού σε αυτή την ολιγόλεπτη δραστηριότητα ήταν σημαντικά μεγαλύτερη και ταχύτερη απ’ αυτή που παρατηρήθηκε μετά από 90 λεπτά μέτριας ποδηλασίας. Αυτό, ωστόσο, δε σημαίνει ότι 3 λεπτά έντονης άσκησης μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του οργανισμού για κίνηση – αναδεικνύουν, όμως, τι οφέλη μπορούν να προσφέρουν οι σύντομες «εκρήξεις» άσκησης.
3 έναντι 90 λεπτών
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ προσέλκυσαν 19 συμμετέχοντες και τους χώρισαν σε 2 ομάδες άσκησης. Δέκα συμμετέχοντες πραγματοποίησαν 6 σπριντ ποδηλασίας μέγιστης έντασης διάρκειας 30 δευτερολέπτων, με διαλείμματα ανάρρωσης 4 λεπτών μεταξύ τους — συνολικής διάρκειας μόλις 3 λεπτών έντονης άσκησης. Οι υπόλοιποι 9 συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν 90 λεπτά συνεχούς ποδηλασίας μέτριας έντασης. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος για να εξετάσουν πώς οι δύο μορφές άσκησης επηρέασαν τις κυκλοφορούσες πρωτεΐνες αμέσως μετά τις προπονήσεις.
Από τις 2.884 πρωτεΐνες που ανιχνεύθηκαν, σχεδόν το 1/4 παρουσίασε αλλαγές αμέσως μετά τη συνεδρία σπριντ. Πολλές απ’ αυτές τις πρωτεΐνες λειτουργούν ως βιολογικοί αγγελιοφόροι, μεταφέροντας σήματα μεταξύ των ιστών και επηρεάζοντας ενδεχομένως τα αιμοφόρα αγγεία, τους μυς, τα λιποκύτταρα, τις ορμόνες και τον μεταβολισμό.
Η απόκριση μετά από μέτρια άσκηση ήταν αισθητά διαφορετική: Λιγότερο από το 0,25% των πρωτεϊνών παρουσίασε μετρήσιμες αλλαγές. Ωστόσο, ορισμένες ευεργετικές αλλαγές εμφανίστηκαν πιθανώς αργότερα, ώρες μετά την άσκηση.
«Μόλις λίγα λεπτά έντονης άσκησης μπορούν να προκαλέσουν μια σημαντική μοριακή απόκριση», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας Paul Cohen, επικεφαλής του Εργαστηρίου Μοριακού Μεταβολισμού Weslie R. και William H. Janeway.
Πώς σχετίζονται ασθένειες και βιολογική γήρανση
Οι ερευνητές έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για 33 πρωτεΐνες που είχαν προηγουμένως συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών. Από αυτές, οι 32 παρουσίασαν μεταβολές μετά την προπόνηση σπριντ, σε σύγκριση με μόλις 3 μετά από μέτρια άσκηση. Για να ενισχύσουν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων, δεδομένου του μικρού αριθμού συμμετεχόντων, οι ερευνητές συνέκριναν τις πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν στη μελέτη με πληροφορίες υγείας περισσότερων από 53.000 συμμετεχόντων σε μια ερευνητική βάση δεδομένων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Πολλές από τις πρωτεΐνες που επηρεάστηκαν από την άσκηση είχαν προηγουμένως συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών ασθενειών, ενώ περισσότερες από το 1/4 συσχετίζονταν με βραδύτερη βιολογική γήρανση. Οι ερευνητές, ωστόσο, προειδοποιούν πως τα ευρήματα δε σημαίνουν ότι οι αλλαγές στις πρωτεΐνες προλαμβάνουν τις καρδιαγγειακές παθήσεις, τον διαβήτη τύπου 2, την παχυσαρκία ή τη βιολογική γήρανση.
Ένα ισχυρό σήμα προς τα λιποκύτταρα
Η ομάδα διαπίστωσε, επίσης, ότι οι συνεδρίες σπριντ προκάλεσαν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα λιποκύτταρα επεξεργάζονταν την ενέργεια και ανταποκρίνονταν στα ορμονικά σήματα. Τα αντίστοιχα αποτελέσματα μετά από μέτρια ποδηλασία ήταν σημαντικά πιο περιορισμένα. Ένας μηχανισμός που πιθανώς εξηγεί την ταχεία απόκριση είναι η απελευθέρωση τμημάτων των πρωτεϊνών από τα κύτταρα στην κυκλοφορία του αίματος, επιτρέποντας στα σήματα να μεταφέρονται γρήγορα σε όλο το σώμα.
Τα αποτελέσματα θα μπορέσουν, ενδεχομένως, να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς η έντονη άσκηση επικοινωνεί με ιστούς που βρίσκονται πολύ πέρα από τους ενεργοποιημένους μύες και επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται και αποθηκεύει ενέργεια. Ωστόσο, η μελέτη δε μέτρησε την απώλεια βάρους, επομένως δεν υποστηρίζει οι προπονήσεις διάρκειας 3 λεπτών καίνε περισσότερο λίπος ή οδηγούν σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σύγκριση με τις προπονήσεις μεγαλύτερης διάρκειας.
Γιατί η ένταση έχει σημασία
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ένταση της άσκησης φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο το μέγεθος της αντίδρασης του σώματος, αλλά και το χρονικό της πλαίσιο. «Είναι ευρέως αποδεκτό ότι διαφορετικές εντάσεις άσκησης διεγείρουν ξεχωριστές προσαρμογές σε ολόκληρο το σώμα», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης Λουκ Όλσεν, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Ροκφέλερ. Τα νέα ευρήματα, πρόσθεσε, υποδηλώνουν ότι οι εξερκίνες -πρωτεΐνες και μεταβολίτες που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία μετά την άσκηση- είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην ένταση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μοριακή απόκριση που προκλήθηκε από το σπριντ εξακολουθούσε να υπάρχει ακόμη και αφού οι συμμετέχοντες είχαν ολοκληρώσει 8 εβδομάδες προπόνησης. Αυτό υποδηλώνει ότι δεν ήταν απλώς το αποτέλεσμα ενός μη προπονημένου σώματος που αντιδρούσε σ’ ένα άγνωστο σωματικό στρες.
Στο πείραμα χρησιμοποιήθηκε η ποδηλασία, αλλά οι ερευνητές σημείωσαν ότι παρόμοιες περίοδοι έντονης άσκησης μπορούν ενδεχομένως να ενσωματωθούν και σε άλλες δραστηριότητες, όπως το τρέξιμο ή οι ασκήσεις με το βάρος του σώματος.
Τα 3 λεπτά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν όλες τις άλλες μορφές άσκησης
Τα ευρήματα δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως απόδειξη ότι 3 λεπτά έντονης άσκησης είναι ανώτερα από 90 λεπτά μέτριας δραστηριότητας. Θα χρειαστούν περαιτέρω έρευνες για να διαπιστωθεί αν οι μοριακές αλλαγές που εντοπίστηκαν μεταφράζονται σε ουσιαστικά μακροπρόθεσμα οφέλη υγείας.
Αυτό που αποδεικνύει η μελέτη είναι ότι η διάρκεια της άσκησης αποκαλύπτει μόνο ένα μέρος της εικόνας. Ακόμη και μια πολύ σύντομη περίοδος έντονης σωματικής προσπάθειας μπορεί να προκαλέσει μια ταχεία και εκτεταμένη σειρά μοριακών σημάτων σε ολόκληρο το σώμα — προσφέροντας στους ερευνητές μια νέα οπτική για το πώς η ένταση της άσκησης μπορεί να διαμορφώνει τον μεταβολισμό και την υγεία.
Πηγή: ygeiamou.gr
