Την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του TikTok στην Ευρώπη ζητά η Κομισιόν, καθώς διαπιστώνει προκαταρκτικά ότι ο αλγόριθμος της δημοφιλούς πλατφόρμας παραβιάζει τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), εγκλωβίζοντας τους χρήστες σε έναν ατέρμονο κύκλο βίντεο, που μπορεί να βλάπτουν την ψυχική τους υγεία, ιδιαίτερα των ανηλίκων.
Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ερευνών βρίσκεται συγκεκριμένα η λειτουργία «For You», η οποία καθορίζει ποια βίντεο προβάλλονται στους χρήστες, με βάση τις προηγούμενες επιλογές και τη συμπεριφορά τους.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά πορίσματα, που ανακοίνωσε σήμερα η Κομισιόν, ο αλγόριθμος μπορεί να οδηγεί τους χρήστες σε αυτό που αποκαλείται «rabbit hole effect», δηλαδή ένα φαύλο κύκλο επαναλαμβανόμενου περιεχομένου, από τον οποίο δυσκολεύονται να ξεφύγουν.
Οσο περισσότερο ένας χρήστης παρακολουθεί ή αλληλεπιδρά με βίντεο για την απώλεια βάρους, την εικόνα του σώματος, την κατάθλιψη ή την κοινωνική απομόνωση, τόσο περισσότερο παρόμοιο περιεχόμενο τού προτείνεται.
Η επαναλαμβανόμενη αυτή έκθεση, σύμφωνα με την Κομισιόν, μπορεί να εντείνει το άγχος, τη θλίψη, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ακόμη και προϋπάρχουσες διατροφικές διαταραχές.
Σύμφωνα με τη σχετική της ανακοίνωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το TikTok δεν αξιολόγησε επαρκώς αυτούς τους κινδύνους ούτε υιοθέτησε αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.
Μάλιστα, ακόμη και όταν οι χρήστες επιλέγουν «δεν ενδιαφέρομαι», ο αλγόριθμος μπορεί να συνεχίσει να τούς προτείνει παρόμοια βίντεο, καθώς δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στον χρόνο παρακολούθησης παρά στη ρητή επιθυμία τους να περιορίσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο.
«Το Tik Tok δεν κάνει αρκετά»
«Δεν θεωρούμε ότι η Κομισιόν υπερβαίνει τα όρια. Αντιθέτως, πιστεύουμε ότι το Tik Tok δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει τους πολίτες μας» τόνισε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομά Ρενιέ, απαντώντας σε σχετική ερώτηση κατά τη σημερινή ενημέρωση των ανταποκριτών, στις Βρυξέλλες.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η έρευνα δεν αφορά την αφαίρεση παράνομου περιεχομένου, αλλά βίντεο που μπορεί να είναι απολύτως νόμιμα και, ωστόσο, να προκαλούν βλάβη όταν προβάλλονται επανειλημμένα.
«Δεν πρόκειται για έλεγχο περιεχομένου» τόνισε, εξηγώντας ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στον μηχανισμό, που τροφοδοτεί διαρκώς τους χρήστες με παρόμοια βίντεο.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, η Κομισιόν θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι το TikTok πρέπει να αλλάξει και το επιχειρηματικό του μοντέλο στην Ευρώπη, προκειμένου να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία και να προστατεύσει αποτελεσματικά τους χρήστες.
Μεταξύ των αλλαγών, που ζητούν οι Βρυξέλλες είναι να σταματήσει η χρήση του χρόνου παρακολούθησης και των προβολών ως κριτηρίων για τις προτάσεις περιεχομένου, να δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στις ρητές επιλογές των χρηστών και να αποκτήσει μόνιμο, αντί για προσωρινό, αποτέλεσμα η δυνατότητα επαναφοράς της ροής βίντεο («refresh»).
Πάντως, πρόκειται για την πρώτη φορά που η Κομισιόν αμφισβητεί ευθέως, στο πλαίσιο του DSA, το μοντέλο αλγοριθμικών συστάσεων μιας πλατφόρμας, που βασίζεται στην αλληλεπίδραση των χρηστών.
Πρόστιμο έως 6% του παγκόσμιου τζίρου
Να σημειωθεί ότι η Κομισιόν είχε ξεκινήσει έρευνα κατά του Tik Tok τον Φεβρουάριο του 2024 και τότε, είχε εκδώσει προκαταρκτικά πορίσματα για τον εθιστικό σχεδιασμό της εφαρμογής, ενώ τον Ιούλιο ακολούθησαν αντίστοιχες διαπιστώσεις για την προστασία των ανηλίκων.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση ούτε έχει επιβληθεί πρόστιμο, ενώ το Tik Tok έχει δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο της έρευνας και μπορεί να αντικρούσει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής.
Οπως διευκρίνισε ο Τομά Ρενιέ, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν πρωτίστως να εξασφαλίσουν δεσμεύσεις από την εταιρεία για ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της πλατφόρμας, αντί να οδηγηθούν στην επιβολή κυρώσεων. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι το TikTok συνεργάζεται με τις ευρωπαϊκές αρχές.
Εάν, ωστόσο, η διαδικασία καταλήξει σε οριστική απόφαση μη συμμόρφωσης, η εταιρεία αντιμετωπίζει πρόστιμο, που μπορεί να φθάσει έως το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της, όπως άλλωστε προβλέπει ο DSA.
Πάντως, το Tik Tok απέρριψε τα νέα ευρωπαϊκά ευρήματα ως ανακριβή, υποστηρίζοντας ότι δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια και παρέχει στους χρήστες εργαλεία ελέγχου της εμπειρίας τους στην πλατφόρμα, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.
