Δημήτρης Σιδερής

Τυχαίο δείγμα

Όταν, κάνοντας έρευνα ήθελα να μετρήσω το μέγεθος μιας ιδιότητας, π.χ. της πίεσης ή της χοληστερίνης, στον πληθυσμό, δεν μπορούσα βέβαια να εξετάσω όλο τον κόσμο. Εξέταζα λοιπόν ένα "τυχαίο" δείγμα, θεωρώντας με τους νόμους της στατιστικής πως ό,τι ισχύει στο τυχαίο δείγμα, κατά πάσα πιθανότητα...

Οικολογία και Υπερπληθυσμός

Ξεκίνησε πριν από >100.000 χρόνια ένα ασθενικό είδος. Πώς κατάφερε και επέζησε; Δεν είχε φοβερά νύχια και δόντια, δεν καλυπτόταν από μια προβιά να τον προστατεύει από το κρύο και βάση στήριξής του ήταν τα δυο του πόδια, πολύ ασταθής συγκριτικά με την ευρεία βάση των τετραπόδων που κινούνται...

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ

Το Εγώ μας είναι τρισυπόστατο. Το αισθητό Εγώ, το παρατηρούν οι άλλοι, το Σύμπαν∙ το νοητό γίνεται άμεσα αντιληπτό μόνο από τον εαυτό∙ του και το κοινωνικό αποτελεί το αποτύπωμα του ατόμου στο κοινωνικό περιβάλλον του. Αντίστοιχα κατανέμεται ο χρόνος καθενός. Στο αισθητό (σωματικό) ωράριό μας...

ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ

Η δημοκρατία είναι κακοποιημένη λέξη διεθνώς. Κανένας σύγχρονος άνθρωπος δεν την έχει βιώσει. Όλοι την έχουν μυθοποιήσει, άλλοι αρνητικά και, οι περισσότεροι, θετικά. Είναι το πολίτευμα που αποτέλεσε το λίκνο του υψηλότερου επιπέδου πολιτισμού που γέννησε ποτέ η ανθρωπότητα. Συχνά, ο καθένας...

ΤΟ ΤΕΛΕΙΟ ΚΡΑΤΟΣ

Κράτος είναι μια οργανωμένη πολιτική οντότητα που κατέχει το μονοπώλιο της χρήσης νόμιμης εξουσίας σε μια καθορισμένη γεωγραφική περιοχή. Πολύ συχνά τα βάζομε με το κράτος μας. Μας φαίνεται εχθρικό. Ίσως διότι συνηθίσαμε να βλέπουμε εχθρικό το κράτος που μας εξουσίαζε για 400 χρόνια και...

Είναι μεταφυσική;

Το πρωί ανοίγομε τα μάτια μας και μόλις δούμε ένα γνωστό, λέμε "καλημέρα". Ε, και; Κι όμως, αν, αντί να πούμε "καλημέρα", πούμε "καλή μέρα!" σε δύο λέξεις, αυτό κάνει μια ανεπαίσθητη μικρή διαφορά. Είναι μια ευχή που αλλάζει τη διάθεσή μας και μας συνοδεύει όλο το 24ωρο. Έχει ουσιαστική...

ΕΙΚΟΣΙΠΕΝΤΕ ΜΑΡΤΙΟΥ KAI ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ

Δεν έχω διαβάσει τόσους τόμους που έχουν γραφεί σχετικά με ιστορικές αναλύσεις. Επιτρέπονται όμως κάποιες σκέψεις πάνω σε ένα ζήτημα που συνεγείρει το έθνος. Σκεφθείτε, μην αποδέχεστε άκριτα.

Στο διάλογο «Πρωταγόρας», ο Πλάτων μας μεταφέρει την αντιπαράθεση μεταξύ του δημοκράτη Πρωταγόρα...

ΕΙΚΟΝΟΛΑΤΡΙΑ

Κυριακή νηστειών, αναστήλωση εικόνων. Οι πρόγονοί μας λάτρευαν πολλούς θεούς. Κύρια διαφορά τους από τους ανθρώπους ήταν η αθανασία. Είχαν όμως ανθρώπινη μορφή και ανθρώπινους χαρακτήρες, με σωματικές ανάγκες, φαγητό, πιοτό, λύπες, φόβους, οργή ή τα αντίθετά τους ανθρώπινα συναισθήματα. Οι...

ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ

Πολλές φορές έχω μιλήσει για τη σχέση ηθικής και δικαίου. Σε πολλά συστήματα μπορούμε να διακρίνουμε είσοδο, έξοδο και διάμεσο στοιχείο. Στη ζυγαριά εισάγομε βάρη ή μάζες, εξάγεται ένας αριθμός και ενδιάμεσα γίνονται αθέατες εξεργασίες που ισορροπούν την είσοδο με την έξοδο. Στην ανθρώπινη ψυχή...

Μοιρασιά

Βρέθηκα να αποφασίζω πώς θα κατανεμηθούν ερευνητικά χρήματα. Οι διεκδικητές ήταν δύο. Το επιχείρημα του ενός ήταν ότι είχε μεγάλη απόδοση, καθώς παρουσίασε σπουδαίο δημιουργικό έργο. Άρα έπρεπε να πάρει τη χορηγία, αφενός σαν ένα «μπράβο» για ό,τι είχε επιτελέσει και αφετέρου για να συνεχίσει να...

ΑΝΘΕΛΛΗΝΕΣ

Είμαστε ομοιογενής λαός. Μιλάμε την ίδια ζωντανή, διαρκώς εξελισσόμενη, γλώσσα. Κάθε τι ζωντανό διαρκώς εξελίσσεται. Αν μένει αμετάβλητο, σημαίνει ότι είναι νεκρό, μούμια – σαν τα Λατινικά, γλώσσα μητρική, μαζί με την Ελληνική, για πλείστες σύγχρονες ακμάζουσες γλώσσες, πάντως νεκρή. Έχομε οι...

ΠΟΥ ΣΤΡΑΒΩΣΕ;

  • Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου, 2019 - 06:11
  • 0 Σχόλια

Κάποτε οι άνθρωποι άρχισαν να οργανώνονται σε κοινωνίες. Στροφή από την καρποσυλλογή στην καρποπαραγωγή. Με την παραγωγή δημιούργησαν "αποθήκες" με αγαθά που αυτοαναπαράγονταν, έτσι που αντιμετώπισαν τις συνηθισμένες ένδειες από τυχαία φαινόμενα, αναβροχές, χιονοθύελλες κλπ. Καλλιεργήσιμη γη και...

Μεταβατικό

Υπάρχουν καταστάσεις καλύτερες και χειρότερες, αλλά χείριστη είναι συχνά η φάση της μετάβασης. Η ποιοτική μετάβαση από χειρότερη σε καλύτερη κατάσταση απαιτεί δυσβάστακτες θυσίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να μην υπάρξει. Σημαίνει ότι πρέπει να είναι καλά σχεδιασμένη, ώστε και πιθανότητες...

ΧΑΣΑΜΕ Ή ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ;

Έχομε συνηθίσει κάθε αγώνας να σημαίνει νίκη ή ήττα. Κι όμως δεν είναι έτσι και πρέπει να το χωνέψουμε καλά. Ο αγώνας για την επιβίωση υπάρχει πάντοτε. Φανταστείτε να είστε η ψυχούλα μιας σταγόνας νερού. Και προσεύχεστε για το περιβάλλον που θα θέλατε να ζείτε. Τι θα διαλέγατε; Ένα "εχθρικό",...

ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ

Γεννιόμαστε με προθεσμία. Αμέσως μετά τη γέννησή μας, έως μετά από μερικές δεκάδες χρόνια ένα είναι βέβαιο: θα πεθάνουμε. Ό,τι είναι να κάνουμε θα πρέπει να το πραγματοποιήσουμε μέσα σ΄ αυτό το περιθώριο. Το τι "είναι να κάνουμε" υπαγορεύεται από παράγοντες έξω από εμάς σε συνδυασμό με την...

ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ

«Στα Τρίκαλα στα δυο στενά σκοτώσανε το Σακαφλιά», τραγουδά ο Τσιτσάνης. Ηθική είναι η βούληση της κοινωνίας. Αρκετά ασαφής. Σαφέστερο, συνήθως γραπτό, είναι το Δίκαιο, η βούληση των αρχόντων. Υπάρχει όμως τρόπος να εκφρασθεί η ασαφής ηθική; Η λαϊκή τέχνη. Θρηνεί το θύμα· καταδικάζει τη...

ΜΑΘΑΙΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ

"Μπορείτε να παλέψετε για να τους μοιάσετε, μα μη ζητάτε να κάνετε αυτά να σας μοιάσουν", γράφει ο Χαλίλ Τζιμπράν για τα παιδιά. Μου φάνηκε παράδοξο, αλλά το πήρα λίγο σοβαρά. Προχώρησα μάλιστα και άρχισα να μαθαίνω από τα παιδιά μου. Ε, αυτό κι αν είναι παράδοξο! Είναι δυνατό τα παιδιά να...

Χριστούγεννα

  • Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου, 2018 - 06:22
  • 0 Σχόλια

Χριστούγεννα 2003. Η Αθήνα, ετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ζω στα Ιωάννινα. Κατεβαίνω στην Αθήνα και τα πάντα λάμπουν. Πανέμορφη πόλη. Ολόφωτη από το δήμο και τις προθήκες των καταστημάτων. Οι δραστηριότητες, πυρετώδεις, είναι καταφανείς. Εγγυώνται λαμπρό μέλλον. Μεγάλα, πρωτοφανή,...

ΥΠΟ- Ή ΥΠΕΡ-ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Γεννιόμαστε, ωριμάζομε, πεθαίνομε. Τα παιδιά στις πρωτόγονες κοινωνίες είναι πολλά, οι ενήλικες λιγότεροι, οι γέροι ελάχιστοι. Στη δημογραφία μιας αναπτυγμένης χώρας, θα δούμε, αντίθετα, λίγα παιδιά, περισσότερους ενήλικες και πολλούς γέρους που γερνώντας λιγοστεύουν, αλλά φθάνοντας σε πολύ...

ΠΟΙΟΣ ΜΕΣΣΙΑΣ;

Μεσσίας είναι ο Σωτήρας που περιμένουν οι Εβραίοι να τους σώσει. Εμείς θεωρήσαμε Μεσσία τον Ιησού, που μας έσωσε από το προπατορικό αμάρτημα. Πίστη μας. Η Ελληνική παράδοση όμως σωτήρα δεν περιμένει κάποιο πρόσωπο, αλλά το δήμο, όλο το λαό. Το ανοργάνωτο πλήθος χειραγωγείται εύκολα από μια...

Σελίδες