Κάθε οντότητα, φυσική, βιολογική, κοινωνική, γεννιέται, υπάρχει και τελικά πεθαίνει. Προγραμματισμένα. Ο προγραμματισμένος θάνατος ονομάζεται διεθνώς «απόπτωση». Όχι σπάνια όμως ο θάνατος έρχεται πριν φθάσει η προκαθορισμένη στιγμή, από εξωγενείς αιτίες. Είναι ο βίαιος θάνατος. Η οντότητα αμύνεται. Συνήθως με βία. Με τη μεταφορά στο επίπεδο της ανθρώπινης κοινωνίας, προκύπτουν θέματα ηθικής. Πρώτος ο μυθικός Ραδάμανθυς, αδελφός του Μίνωα και αρχιδικαστής, αναγνώρισε ότι η πρόκληση θανάτου από άμυνα δεν αποτελεί έγκλημα.
Η απειλή για την ύπαρξη υπάρχει ακόμη και σε φυσικό επίπεδο, όπως αναφέρθηκε. Μια σταγόνα νερό απειλείται από ένα περιβάλλον ξερό και θερμό. Η ξηρότητα και η θερμότητα είναι οι εχθροί του. Εχθρός είναι όποιος με απειλεί και με αναγκάζει να αμυνθώ.
Νομικά, άμυνα είναι η υπεράσπιση ατόμου από άδικη και παρούσα επίθεση που δέχεται το ίδιο ή άλλο και η εξ αυτής προσβολή του επιτιθεμένου. Για να θεωρηθεί άμυνα η προσβολή κάποιου πρέπει να αποκρούει επίθεση άδικη και παρούσα. Ο εχθρός ορίζεται ως το πρόσωπο, η ομάδα ή οντότητα που επιδιώκει να βλάψει, να αντιταχθεί ή να καταστρέψει κάποιον άλλον — είτε σε προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό ή στρατιωτικό επίπεδο. Ο Γερμανός φιλόσοφος Σμιτ (Carl Schmitt) ορίζει ως εχθρό εκείνον που θεωρείται υπαρξιακή απειλή για μια πολιτική κοινότητα. Ταιριάζει ο ορισμός του με ό,τι είπα παραπάνω για τον εχθρό της σταγόνας. Οπωσδήποτε είναι προβληματικός ο όρος. Αυτός που θεωρώ σήμερα εχθρό αύριο μπορεί να είναι φίλος. Ακόμη, ανατρέχοντας πάλι στο παράδειγμα της σταγόνας, ένα απόλυτα «φιλικό» περιβάλλον μπορεί επίσης να καταστρέφει την ύπαρξη μιας οντότητας. Η σταγόνα το νερό παύει να υπάρχει αν πέσει στον ωκεανό, το απόλυτα φιλικό περιβάλλον της – σταγόνα στον ωκεανό. Υπάρχω σημαίνει ότι διαφέρω από ό,τι δεν είμαι. Δεν νοείται πάλλευκος λεκές σε ένα κάτασπρο σεντόνι. Μην ξεχνάμε, οι ανταλλαγές με το περιβάλλον είναι απαραίτητες για τη ζωή.
Καθώς τα τελευταία χρόνια η τάξη που είχαμε συνηθίσει στον κόσμο φαίνεται να αναταράσσεται με απρόβλεπτο τρόπο, άρχισα να αναμετράω ποιοι είναι εχθροί και ποιοι φίλοι μας. Αυτή τη στιγμή δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο με κανέναν. Ο πόλεμος είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση. Η απειλή είναι παρούσα. Δεν διατίθεται όμως χρόνος να εξεταστεί αν είναι άδικη. Απέναντί μου είναι ο εχθρός. Αν δεν τον σκοτώσω, δεν αποσοβείται ένας βίαιος θάνατος, απλώς αλλάζει το θύμα και το ίδιο ισχύει βέβαια γι΄ αυτόν απέναντί μου. Σκοτώνω τον εχθρό χωρίς να τον γνωρίζω, χωρίς να με έχει βλάψει, απλώς διότι αμύνομαι.
Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο, αλλά απειλή υπάρχει. Η γείτονάς μας έχει ψηφίσει νόμο που υποχρεώνει όποια κυβέρνηση είναι στην εξουσία να μας κάνει πόλεμο αν ασκήσουμε κάποιο δικαίωμά μας που απορρέει από το διεθνές δίκαιο, αν εκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 μίλια (casus belli). Επίσης διακηρύσσει εδώ και αρκετά χρόνια το δόγμα της γαλάζιας πατρίδας. Αυτό σημαίνει ότι διεκδικεί την κυριότητα σε νησιά που, κατά τη δική μας άποψη, μας ανήκουν. Και αυτό το διακηρύσσει με λόγια και με έργα. Στέλνει πολεμικά πλοία εμποδίζοντάς μας να ποντίσουμε καλώδια για μεταφορά ενέργειας από την Κάσο. Κηρύσσει NAVTEX απαιτώντας να της ζητάμε την άδεια για να μετακινηθούμε από ένα μέρος της πατρίδας μας σε άλλο, από την Αθήνα π.χ. σε ένα από τα ανατολικά νησιά μας. Δεν ωφελεί να ζητήσουμε δικαίωση από ένα διεθνές δικαστήριο, διότι η γείτονάς μας δεν έχει υπογράψει τους αντίστοιχους νόμους του διεθνούς δικαίου που δεν έχει εκτελεστική αρμοδιότητα. Εντάξει, η Τουρκία είναι προαιώνιος εχθρός μας από την εποχή του Μαντζικέρτ. Ποιοι άλλοι μας απειλούν; Νιώθω να μας απειλεί οποιοσδήποτε ένοπλος βρίσκεται μέσα στη χώρα μου. Την Άνοιξη του 1941 δεν υπήρχε κανένας. Κατόπιν είχαμε Ιταλούς, Γερμανούς, Βουλγάρους, Άγγλους, Αμερικανούς. Οι τελευταίοι δεν σκότωσαν Έλληνες, όμως όπλισαν Έλληνες να σκοτώνουν Έλληνες, έστω, κατά μια άποψη, αμυνόμενοι. Εξάλλου, όταν φαντάστηκαν πως μπορούσαμε να μην κάνουμε ό,τι ήθελαν, ανέχτηκαν την επτάχρονη δικτατορία (ή και βοήθησαν στην οργάνωση της). Η Κύπρος κατοικείται από ομοεθνείς. Η άμυνα αφορά και σε απόκρουση άδικης και παρούσας επίθεσης όχι μόνο στον ίδιο, αλλά και σε «άλλον». Η ενοχή των Αμερικανών, των Άγγλων (εγγυήτριας δύναμης), αλλά και της δικής μας τότε κυβέρνησης για την τραγωδία της Κύπρου είναι τεράστια. Καλά, ποιοι μένουν; Με τον παραπάνω συλλογισμό, δεν έχομε δει ποτέ πάνω στον τόπο μας ένοπλους Ισραηλινούς, Σύρους, Ρώσους, Αιγυπτίους (μετά την Επανάστασή μας), Ισπανούς (μετά το 14ο αιώνα). Δυστυχώς τους Ρώσους τους κάναμε εχθρούς, μολονότι είναι οι μόνοι ισχυροί που συμπαραστέκονται στους Κύπριους ομοεθνείς μας). Είναι φίλοι μας όλοι αυτοί; Όχι βέβαια. Όλοι οι στρατοί συμπεριφέρονται βάρβαρα στους εχθρούς τους. Αυτοί απλώς δεν μας απειλούν.
Συμμαχίες δεν σημαίνει φιλίες. Οι πραγματικοί φίλοι δεν προσδοκώ να σκοτώνονται για μας. Όμως μας παρέχουν τα μέσα για ν΄ αμυνθούμε και μας στηρίζουν διεθνώς.
Άλλοι εχθροί; Οι Έλληνες! Δε μιλώ για τους διχασμούς, Κωνσταντινικών και Βενιζελικών, δεξιών και αριστερών, που ο απόηχός τους δεν έχει τελειώσει. Εννοώ την επιδεινούμενη υπογεννητικότητά μας. Μήπως αυτό σημαίνει ότι επίκειται το τέλος, η «απόπτωση», του Ελληνισμού που έχει κάνει τον κύκλο του μετά από 4-5 χιλιετίες; Είναι επείγον να ληφθούν μέτρα που ενισχύουν τους δεσμούς της οικογένειας και την ανατροφή παιδιών. ΕΠΕΙΓΟΝ! Έχομε και τη διαρροή νέων που μεταναστεύουν στο εξωτερικό. Το όμοιο με το δικό μας εξωτερικό θυμίζει τον αφομοιωτικό τρόπο θανάτου της σταγόνας στον ωκεανό. Σε 1-2 γενιές οι δικοί μας στο εξωτερικό αφελληνίζονται. Πρέπει να ληφθούν μέτρα αφενός να γυρίσουν πίσω και να πάψουν να φεύγουν και αφετέρου να μαθαίνουν τα παιδιά τους καλά τη γλώσσα μας. Παράλληλα να εξελληνίζονται όσοι μετανάστες στον τόπο μας το θέλουν. Η καθιέρωση της φωνητικής γραφής ως επίσημης γραφής του κράτους μας θα βοηθήσει και στα δύο.
Η ισχύς ενός κράτους έχει δύο πυλώνες, άμυνα και οικονομία. Η άμυνά μας και η οικονομία μας έχουν ενισχυθεί με τις συμφωνίες, όπως για να γίνουμε κόμβος στη μεταφορά ενέργειας στην Ευρώπη. Προσοχή! Αν η άμυνά μας στηρίζεται στην αγορά εξοπλισμών, θα εξαντληθούμε οικονομικά. Επείγει να ξαναρχίσουμε να παράγουμε εξοπλισμό. Επίσης, η μεταφορά ενέργειας και τα κέρδη από τα μεταφορικά δεν λύνουν το πρόβλημα. Πρέπει να αρχίσουμε να παράγουμε τη δική μας ενέργεια, κάνοντας οικολογικά ενεργοπαραγωγά τα πολυάριθμα ξερονήσια μας. Αλλιώς η εξάρτησή (υποδούλωσή και αφανισμός) μας ολοκληρώνεται.
