Για τις γυναίκες που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να ακολουθήσουν ορμονική θεραπεία υποκατάστασης, η επιστήμη έχει πλέον μια διαφορετική επιλογή: ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα και στοχεύει απευθείας τον μηχανισμό που προκαλεί τις εξάψεις και τις νυχτερινές εφιδρώσεις.
Πρόκειται για τη φεζολινετάντη που ανήκει σε μια νέα κατηγορία μη ορμονικών θεραπειών για τα αγγειοκινητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Η φεζολινετάντη είναι ένας μη ορμονικός, εκλεκτικός ανταγωνιστής του υποδοχέα της νευροκινίνης 3 (NK3). Δρα μπλοκάροντας τη δράση της νευροκινίνης στον υποθάλαμο, δηλαδή στο σημείο του εγκεφάλου που συμμετέχει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
Όταν πέφτουν τα επίπεδα των οιστρογόνων, ο «θερμοστάτης» απορρυθμίζεται και μπορεί να προκαλεί εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις. Σε αυτό το σημείο στοχεύει το παρόν φάρμακο.
Τι έδειξαν οι μελέτες
Στις βασικές κλινικές δοκιμές, η φεζολινετάντη παρουσίασε μείωση των εξάψεων και των νυχτερινών εφιδρώσεων σε γυναίκες με μέτρια έως σοβαρά συμπτώματα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βελτίωση καταγράφηκε νωρίς, ήδη από τις πρώτες εβδομάδες θεραπείας.
Ωστόσο, παρά το κλινικό όφελος, το φάρμακο δεν έχει εγκριθεί για τακτική χρηματοδότηση από το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) στην Αγγλία, σύμφωνα με την Dailymail, επειδή το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Κλινικής Αριστείας (NICE) έκρινε ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για να θεωρηθεί οικονομικά αποδοτικό για το σύστημα υγείας.
Αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο είναι μεν διαθέσιμο, αλλά όχι ως θεραπεία ρουτίνας που χρηματοδοτείται από το NHS.
Επιπλέον, αν και η φεζολινετάντη ανοίγει έναν νέο δρόμο στη μη ορμονική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, δεν είναι ένα «αθώο» χάπι. Η βρετανική ρυθμιστική αρχή έχει προειδοποιήσει για κίνδυνο ηπατικής βλάβης, γι’ αυτό και πλέον απαιτείται έλεγχος πριν από την έναρξη και, στη συνέχεια, τακτική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Όσον αφορά τη δράση του, αξίζει να τονιστεί πως στοχεύει κυρίως σε δύο κοινές ενδείξεις της εμμηνόπαυσης: τις εξάψεις και τις νυχτερινές εφιδρώσεις. Δεν αντιμετωπίζει τα ευρύτερα συμπτώματα, όπως μεταβολές στη διάθεση ή μυϊκή αδυναμία, και – σε αντίθεση με την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης – δεν προσφέρει προστασία απέναντι στην οστεοπόρωση ή τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο που σχετίζεται με τη μείωση των οιστρογόνων.
Η επόμενη γενιά είναι ήδη εδώ
Στο μεταξύ, το ενδιαφέρον στρέφεται ήδη και σε ένα δεύτερο μη ορμονικό φάρμακο, το elinzanetant. Ο Οργανισμός Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) το ενέκρινε το 2025 για τη θεραπεία μέτριων έως σοβαρών αγγειοκινητικών συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.
Η διαφορά του είναι ότι, εκτός από τη δράση στον μηχανισμό των εξάψεων, φαίνεται να έχει και πιθανό όφελος στον ύπνο, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για τις γυναίκες που υποφέρουν από νυχτερινά συμπτώματα και αϋπνία. Ταυτόχρονα, έχει ήδη δοκιμαστεί (με θετική εικόνα) σε γυναίκες των οποίων η εμμηνόπαυση προκλήθηκε από θεραπεία κατά του καρκίνου.
Οι συστάσεις των ειδικών
Παράλληλα, ο καθηγητής Waljit Dhillo τονίζει τη σημασία των μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποφυγή επιβαρυντικών παραγόντων όπως το αλκοόλ, η καφεΐνη και τα πολύ πικάντικα φαγητά, αλλά και η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, είναι επιλογές με τεκμηριωμένο όφελος σε ορισμένες γυναίκες.
Από την άλλη, παλαιότερες μη ορμονικές λύσεις όπως η κλονιδίνη, η γκαμπαπεντίνη ή ορισμένα αντικαταθλιπτικά παραμένουν διαθέσιμες, αν και η αποτελεσματικότητά τους θεωρείται πιο περιορισμένη.
πηγή: ygeiamou
