Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. έρχεται και πάλι το ζήτημα έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Αφορμή στάθηκε η πρόταση της Ισπανίας για τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού Μηχανισμού ο οποίος θα επιτρέπει στην Κομισιόν να προχωρά στην έκδοση χρέους, δηλαδή να δανείζεται εκ μέρους των κρατών-μελών και να τα «διαθέτει» στα κράτη-μέλη με τη μορφή δανείου.
Η σχετική πρόταση, όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας Κάρλος Κουέρπο, έχει ήδη δοθεί στα κράτη-μέλη και μία πρώτη συζήτηση έγινε στη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση προβλέπει ότι ο Μηχανισμός που θα δημιουργηθεί θα μπορεί να προχωρά σε ετήσιες εκδόσεις χρέους οι οποίες θα φτάνουν έως τα 850 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμετέχουν και οι 27 χώρες –μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕSM) και το Eυρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Μέσω του συγκεκριμένου Μηχανισμού κάθε κράτος θα μπορεί να αντλεί ρευστότητα ίση με το 1/3 της ετήσιας εκδοτικής του δραστηριότητας. Για παράδειγμα, η Ελλάδα αν σχεδιάζει να αντλήσει 9 δις. ευρώ από τις αγορές, θα μπορεί τα 3 δις. ευρώ να τα λάβει με τη μορφή δανείου από το Μηχανισμό αυτό.
Πώς θα λειτουργεί ο μηχανισμός
Το κόστος και το όφελος θα είναι διαφορετικό για κάθε χώρα. Η βασική ιδέα είναι ότι χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απελευθερώνοντας δισεκατομμύρια ευρώ που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε εθνικές προτεραιότητες.
Όπως τόνιζαν στην «Ν» αρμόδιες πηγές με γνώση της συγκεκριμένη πρότασης, αν π.χ. ο εν λόγω Μηχανισμός δανείζεται από τις αγορές με επιτόκιο 3,20%, όσες χώρες έχουν χαμηλότερο επιτόκιο θα αντλούν ρευστότητα από τον Μηχανισμό με το ισχύον (χαμηλό) επιτόκιο. Αν όμως μία άλλη χώρα δανείζεται από τις αγορές με υψηλότερο επιτόκιο (από 3,20%) τότε θα καλείται να καλύψει τη διαφορά. Δηλαδή, έστω η Γερμανία δανείζεται με επιτόκιο 3,05%, ο Μηχανισμός με 3,20% και η Ελλάδα με 3,75%. Εφόσον η χώρα μας θελήσει να λάβει δάνειο από τον Μηχανισμό, το επιτόκιο που θα κληθεί να καταβάλει για τα χρήματα που θα λάβει θα είναι: 3,20% (του Μηχανισμού) + τη διαφορά με το επιτόκιο της Γερμανίας (0,15%). Δηλαδή το τελικό κόστος θα είναι 3,35%, επιτόκιο αρκετά χαμηλότερο σε σχέση με το 3,75% που δανείζεται από τις αγορές.
Ποιες χώρες κερδίζουν περισσότερο
Αξίζει να σημειωθεί ότι η δημιουργία του συγκεκριμένου Μηχανισμού αναμένεται να έχει σημαντικά οφέλη για χώρες που αντλούν μεγάλα ποσά από τις αγορές όπως η Ισπανία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία ενώ μικρότερο θα είναι το όφελος και για κράτη όπως η Ελλάδα.
Η συμμετοχή για τις χώρες-μέλη θα είναι εθελοντική και θα περιορίζεται στα κράτη-μέλη που συμμορφώνονται με τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ιστορικό και το πολιτικό παρασκήνιο
Η ιδέα του κοινού ευρωπαϊκού χρέους έχει αποτελέσει πεδίο σύγκρουσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων αρκετές φορές στο παρελθόν, φέρνοντας αντιμέτωπες τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου με το πιο επιφυλακτικό μπλοκ του Βορρά. Η πανδημία αποτέλεσε την αρχή ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει στην εφαρμογή του πρώτου προγράμματος κοινού δανεισμού το 2021, όταν συμφώνησε να προχωρήσει στην έκδοση 750 δις. ευρώ για το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η χρονική στιγμή που επιλέγει η Ισπανία να υποβάλλει τη συγκεκριμένη πρόταση δεν είναι τυχαία καθώς έχει ήδη ξεκινήσει η διαπραγμάτευση μεταξύ των κρατών-μελών για τον πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, ο οποίος αναμένεται να συμφωνηθεί έως το τέλος του 2026.
naftemporiki.gr
