Ολοκληρώνεται σήμερα, 15 Μαϊου, στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard στο Ναύπλιο, το διεθνές επιστημονικό συνέδριο με ιδιαίτερη βαρύτητα για τον χώρο της αρχαιολογίας και της κλασικής τέχνης, «Επαναπροσέγγιση της Αρχαϊκής Γλυπτικής», το οποίο ξεκίνησε στις 13 Μαΐου.
Η διοργάνωση αποτελεί μια πρωτοβουλία του ίδιου του Κέντρου, σε συνεργασία με το King's College London, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη σημασία της Ελλάδας ως τόπου συνάντησης της διεθνούς έρευνας για την αρχαιότητα. Κεντρικοί ακαδημαϊκοί διοργανωτές είναι οι Seth Estrin και Rebecca Levitan, δύο διακεκριμένοι μελετητές που επιχειρούν να ανοίξουν έναν νέο διάλογο γύρω από ένα από τα πιο εμβληματικά κεφάλαια της αρχαίας ελληνικής τέχνης.
Νέα ανάγνωση της αρχαϊκής πλαστικής
Η αρχαϊκή γλυπτική — οι περίφημοι κούροι, οι κόρες, τα αναθήματα και τα ταφικά γλυπτά του 7ου και 6ου αιώνα π.Χ. — υπήρξε επί δεκαετίες αντικείμενο μελέτης κυρίως μέσα από αισθητικά ή τυπολογικά σχήματα. Κεντρικό ζητούμενο του συγκεκριμένου συνεδρίου ήταν να μετατοπίσει αυτή τη ματιά.
Οι εισηγήσεις εξετάζουν όχι μόνο τα ίδια τα έργα, αλλά και τα ερωτήματα που θέτουμε απέναντί τους. Πώς επηρεάζουν οι σύγχρονες θεωρίες την ερμηνεία τους; Πώς μπορούν νέα ανασκαφικά δεδομένα να ανατρέψουν παγιωμένες αντιλήψεις; Και με ποιον τρόπο η ιστοριογραφία της αρχαιολογίας έχει διαμορφώσει την εικόνα που έχουμε σήμερα για την αρχαϊκή Ελλάδα;
Το ενδιαφέρον του κοινού αλλά και της επιστημονικής κοινότητας ξεπέρασε κάθε προσδοκία, αφού οι διαθέσιμες θέσεις εξαντλήθηκαν σχεδόν αμέσως, γεγονός που αποτυπώνει τόσο τη δυναμική του θέματος, όσο και τη διεθνή απήχηση, που αποκτά το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Harvard στο Ναύπλιο ως κόμβος έρευνας και διαλόγου.
«Το συνέδριο δεν περιορίζεται σε μια ακόμη ακαδημαϊκή συνάντηση ειδικών, αλλά φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο καμπής για την επανεκτίμηση της αρχαϊκής γλυπτικής, επαναφέροντας στο προσκήνιο νέα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο μελετούμε, ερμηνεύουμε και αφηγούμαστε την πρώιμη ελληνική πλαστική δημιουργία», υπογραμμίζουν στελέχη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
Ειδικότερα, όπως δηλώνουν οι ακαδημαϊκοί επικεφαλής και βασικοί διοργανωτές του συνεδρίου στο protothema.gr, δρ Seth Estrin, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης και της Αρχιτεκτονικής (Αρχαία Ελλάδα), Πανεπιστήμιο Harvard, και δρ Rebecca Levitan, Λέκτορας Ελληνικής Τέχνης, King’s College London: «Το συνέδριο αυτό παρείχε νέες γνώσεις σχετικά με την προέλευση της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής, μιας από τις πιο εντυπωσιακές συνεισφορές της αρχαιότητας. Ήμασταν ενθουσιασμένοι που συγκεντρώσαμε ένα τόσο ποικιλόμορφο φάσμα ακαδημαϊκών παραδόσεων από όλο τον κόσμο και, ταυτόχρονα, που αναδείξαμε το εξαιρετικό έργο των αρχαιολόγων του Υπουργείου Πολιτισμού, οι οποίοι εκπροσωπούν διάφορες περιοχές της Ελλάδας».
Από την πλευρά της, μιλώντας στο protothema.gr η δρ Naomi Weiss, Πρόεδρος του Τμήματος Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard και επικείμενη Διευθύντριας του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Harvard University, καθώς αναλαμβάνει τα καθήκοντά της την 1η Ιουλίου 2026, τονίζει: «Είμαστε ενθουσιασμένοι που φέρνουμε μια τόσο διακεκριμένη και διεθνή ομάδα ερευνητών στο Ναύπλιο για να συζητήσουν την αρχαϊκή ελληνική γλυπτική από πολλαπλές οπτικές γωνίες. Αυτή είναι ακριβώς το είδος της συναρπαστικής και φιλόδοξης πρωτοβουλίας, που το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Harvard επιδιώκει να υποστηρίζει».
Από το Cambridge και τη Χαϊδελβέργη έως το Harvard και το Yale
Το επιστημονικό πρόγραμμα συγκεντρώνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ονόματα της διεθνούς κλασικής αρχαιολογίας. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες βρίσκονται ερευνητές από κορυφαία πανεπιστήμια και ιδρύματα, όπως το University of Cambridge, το Heidelberg University, το Harvard University, το Yale University, το Cornell University, καθώς και η Scuola Normale Superiore.
Η σύνθεση αυτή δημιουργεί έναν σπάνιο διεπιστημονικό διάλογο. Αρχαιολόγοι που εργάζονται με αδημοσίευτο ανασκαφικό υλικό συναντούν ιστορικούς της τέχνης και θεωρητικούς ερευνητές που επανεξετάζουν τις ίδιες τις έννοιες με τις οποίες προσεγγίζεται η αρχαϊκή τέχνη. Στο βήμα του συνεδρίου ανέβηκαν προσωπικότητες όπως οι Michael Squire, Milette Gaifman, Verity Platt, Naomi Weiss και πολλοί ακόμη, ενώ ισχυρή είναι και η ελληνική παρουσία, με συμμετοχές από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και το Μουσείο Ακρόπολης.
Αναλυτικά, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες ήταν - με αλφαβητική σειρά – οι εξής: Gianfranco Adornato (Scuola Normale Superiore, Πίζα), Vasiliki Barlou-Jäggi (Antikenmuseum Basel), Margherita Bonanno (Πανεπιστήμιο Tor Vergata της Ρώμης), Nikolaus Dietrich (Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης), Milette Gaifman (Πανεπιστήμιο Yale), Raphaël Jacob (Μουσείο Ακρόπολης), Ελένη Καλάβρια (Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Υπουργείο Πολιτισμού), Christian Kunze (Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ), Caspar Meyer (Bard Graduate Center), Marion Meyer (Πανεπιστήμιο Βιέννης), Wolf-Dietrich Niemeier (Ομότιμος Διευθυντής, Ανασκαφές του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στον Κεραμεικό), Ζώζη Παπαδοπούλου (Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Υπουργείο Πολιτισμού), Νικόλαος Παπαζαρκάδας (Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνιας/Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών), Verity Platt (Πανεπιστήμιο Cornell), Ελισάβετ Σιουμπάρα (Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, Υπουργείο Πολιτισμού), Michael Squire (Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ), Elena Walter-Karydi (Πανεπιστήμιο του Σάαρλαντ) και Naomi Weiss (Πανεπιστήμιο Harvard).
Η προοπτική διεθνούς δημοσίευσης
Ιδιαίτερη σημασία, όπως επισημαίνεται από την οργανωτική επιτροπή, έχει και η προοπτική το συνέδριο να οδηγήσει σε συλλογικό επιστημονικό τόμο ή άλλη διεθνή έκδοση, κάτι που ήδη συζητείται. «Μια τέτοια εξέλιξη θα παγίωνε τον αντίκτυπο της συνάντησης πέρα από τις τρεις ημέρες των εργασιών και θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές μελέτες πάνω στην αρχαϊκή γλυπτική», αναφέρουν χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το εγχείρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς διανύουμε μία περίοδο όπου οι ανθρωπιστικές σπουδές αναζητούν νέους τρόπους δημόσιας παρουσίας και διεθνούς συνεργασίας.
πηγή: protothema
