Μεγάλο “αγκάθι” για την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων εστίασης τόσο στη Σύρο, όσο και στις υπόλοιπες Κυκλάδες αποτελεί η εύρεση προσωπικού και ειδικότερα, για την περίοδο του Πάσχα, που φέτος εορτάζεται αρκετά νωρίτερα από την έναρξη της τουριστικής σεζόν, προκαλώντας στους επιχειρηματίες του κλάδου ακόμη μεγαλύτερο “πονοκέφαλο”.
Αναφορικά με την προετοιμασία των επιχειρήσεων εστίασης ενόψει Πάσχα μίλησαν στην “Κοινή Γνώμη” ο πρόεδρος της “Τερψιχόρης” στη Σύρο, Δημήτρης Αρβανίτης, καθώς και ο πρόεδρος του κλάδου εστίασης στη Νάξο και εκπρόσωπος των Κυκλάδων και του Ν. Αιγαίου στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ), Γιάννης Παπαδόπουλος.
Σύμφωνα με όσα δήλωσαν, φέτος το Πάσχα δεν αποκλείεται ένας αριθμός επιχειρήσεων να μη λειτουργήσει, με εξαίρεση την Ερμούπολη της Σύρου, καθώς το νησί αποτελεί σταθερά προορισμό. Ωστόσο, ο προβληματισμός εστιάζεται και στη μεταφορά προσωπικού από άλλες περιοχές, καθώς όπως υπογραμμίζουν, προσθέτει δαπάνες στο ήδη μεγάλο λειτουργικό κόστος.
Επιπλέον αναφέρονται και στις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, τονίζοντας πως ακόμη είναι πρώιμη η όποια εκτίμηση για τυχόν συνέπειες στις τουριστικές ροές της χώρας και άρα και των Κυκλάδων.
Με... αστερίσκο οι επιχειρήσεις εστίασης στα χωριά
Αρχικά, για το πώς διαμορφώνεται η εικόνα στις επιχειρήσεις εστίασης σχετικά με τη λειτουργία τους το αμέσως επόμενο διάστημα και ενόψει Πάσχα, ο κ. Αρβανίτης, για τη Σύρο, σημείωσε τα ακόλουθα. “Το Πάσχα είναι αρκετά νωρίς φέτος και ακόμη δεν γνωρίζουμε κατά πόσο θα ανοίξουν όλες οι επιχειρήσεις ή όχι. Όπως είδαμε και το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας οι επιχειρήσεις στα χωριά, οι περισσότερες ήταν κλειστές. Επίσης, σημαντικός παράγοντας είναι και οι καιρικές συνθήκες”, δήλωσε, τονίζοντας βέβαια πως η κατάσταση στην Ερμούπολη από τα χωριά, διαφέρει. “Βέβαια, στην πόλη οι επιχειρήσεις λειτουργούν ήδη στο 60-70% και έχουν αρχίσει να κάνουν προετοιμασία. Για τα χωριά κρατάμε μία στάση αναμονής ώστε να δούμε τις επόμενες δύο εβδομάδες πώς θα είναι η κατάσταση. Επηρεάζονται σίγουρα και από το αν θα λειτουργήσουν τα καταλύματα και στα χωριά”, συμπλήρωσε, λέγοντας πως ο προβληματισμός εστιάζεται στο ότι για την καλοκαιρινή σεζόν μεσολαβεί μεγάλο διάστημα. “Είναι μεγάλο το κόστος για μία επιχείρηση να ανοίξει για τρεις μέρες καθώς μετά υπάρχει μεγάλη “κοιλιά” μέχρι τη σεζόν της Σύρου. Και αυτό είναι σοβαρό θέμα”, παρατήρησε, υπογραμμίζοντας όμως πως “πάντως, στην Ερμούπολη το Πάσχα οι επιχειρήσεις θα είναι ανοιχτές συνολικά. Να μην ξεχνάμε βέβαια πως το Πάσχα στη Σύρο έρχονται και αρκετοί που έχουν σπίτια στο νησί”.
“Πονοκέφαλος” η απόκτηση προσωπικού
Όσον αφορά στο σοβαρό θέμα της δυσκολίας που υπάρχει για εύρεση προσωπικού στον κλάδο της εστίασης, ο κ. Αρβανίτης επεσήμανε συγκεκριμένα δεδομένα για την κατάσταση στη Σύρο.
“Παραμένει το πρόβλημα της εύρεσης προσωπικού. Είναι ένα μεγάλο “αγκάθι” για την εστίαση και κυρίως τα τελευταία χρόνια. Ήδη σε αρκετές επιχειρήσεις εστίασης υπάρχουν ελλείψεις σε μάγειρες, σε σερβιτόρους, σε βοηθούς σερβιτόρους και ελλείψεις γενικά στην κουζίνα”, περιέγραψε, σημειώνοντας ταυτόχρονα πως, “προσπαθούν οι περισσότεροι επιχειρηματίες να καλύψουν τις ανάγκες με προσωπικό εκτός Σύρου. Δηλαδή να φέρουν προσωπικό”.
Ωστόσο, σύμφωνα με όσα δήλωσε παρακάτω, η συγκεκριμένη συνθήκη προσθέτει δαπάνες στις επιχειρήσεις εστίασης. “Αυτή η κατάσταση βέβαια δημιουργεί επιπλέον επιβάρυνση οικονομική, γιατί για να έρθει προσωπικό πρέπει να καλυφθεί η διαμονή και η σίτισή του. Γενικά αυτό το κόστος εκτοξεύει τον προϋπολογισμό μίας επιχείρησης”, υπογράμμισε, επισημαίνοντας ακόμη πως “δυστυχώς η Σύρος δεν έχει τόσο μεγάλη σεζόν όσο έχουν τα άλλα νησιά που φέρνουν προσωπικό και κατεβαίνουν από Απρίλιο μέχρι και Οκτώβριο. Και σε εμάς είναι δυσκολότερο γιατί το προσωπικό δεν αναζητά εργασία για δύο μήνες”.
Ως εκ τούτου, επεσήμανε πως οι επιχειρηματίες βάζουν προσωπική εργασία. “Αυτό το κάνουμε έντονα τα τελευταία δύο χρόνια. Στο 80-90% αυτή τη στιγμή, οι επιχειρηματίες γίνονται οι ίδιοι σερβιτόροι, ή θα εξυπηρετήσουν ανάγκες και στην κουζίνα. Ο επιχειρηματίας είναι πλέον “μπαλαντέρ” και δυστυχώς, αν και οι επιχειρηματίες είναι για να επιχειρούν, αυτό δεν μπορεί να περιοριστεί εκεί. Και αν δεν εξυπηρετούμε άμεσα και σωστά, ποιοτικά, θα έχουμε παράπονα από τους πελάτες και αυτό είναι λογικό”, δήλωσε.
Παρόμοια κατάσταση και στις Κυκλάδες
Για το ίδιο θέμα όσον αφορά στην κατάσταση του κλάδου ευρύτερα στις Κυκλάδες, ο κ. Παπαδόπουλος επεσήμανε πως “το πρόβλημα του προσωπικού είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα της εστίασης καθώς από τη “φύση” της χρειάζεται έναν μεγάλο αριθμό εργαζομένων για να λειτουργεί. Η εστίαση είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης της χώρας μετά το Δημόσιο και έχουμε 90.000 επιχειρήσεις στη χώρα και 400.000 – 500.000 εργαζόμενους μαζί με τα μέλη των οικογενειών, πανελλαδικά. Στις Κυκλάδες οι επιχειρήσεις εστίασης είναι 8.000.”. Για τη φετινή χρονιά επεσήμανε πως “το 2026 δυστυχώς το Πάσχα είναι αρκετά νωρίς και οι επιχειρήσεις που ανοίγουν με αναφορά αυτό το διάστημα, μετά θα έχουν να αντιμετωπίσουν μεγάλο κενό μέχρι την κανονική ροή της σεζόν”. Συμπλήρωσε ακόμη, πως στα νησιά “το πρόβλημα παραμένει γιατί δεν υπάρχουν αρκετά άτομα για να στελεχωθούν οι επιχειρήσεις και δεν υπάρχουν και εξειδικευμένα άτομα να στελεχωθούν οι επιχειρήσεις”. Και όσον αφορά στο κομμάτι της εξυπηρέτησης, πρόσθεσε πως “αν δεν έχουμε εξειδικευμένο προσωπικό, που να μπορεί να φέρει σε πέρας τη δουλειά, έχουμε πρόβλημα γιατί δεν μπορεί να πιάσει τους στόχους της μία επιχείρηση για να είναι βιώσιμη. Και φυσικά δεν θα είναι ικανοποιημένοι οι πελάτες και δεν θα πρεσβεύουν το καλύτερο για την περιοχή μας και για τη χώρα μας”.
Επιπλέον, ο κ. Παπαδόπουλος δεν παρέλειψε να επισημάνει πως αντίστοιχο πρόβλημα υπάρχει και με την αναγκαιότητα κάλυψης της στέγης του προσωπικού της εστίασης από τους επιχειρηματίες. “Αυτή τη στιγμή μία γκαρσονιέρα για έξι μήνες, για προσωπικό, φθάνει ακόμη και στα 1.000 ευρώ για μία επιχείρηση. Και πολλοί εργαζόμενοι θέλουν να μένουν μόνοι τους σε μία γκαρσονιέρα. Άρα, αυτό είναι ένα τεράστιο κόστος για την κάθε επιχείρηση”, πρόσθεσε, λέγοντας πως γενικά “είναι τα πράγματα μουδιασμένα εξαιτίας όλων αυτών των δεδομένων αλλά και των μεγάλων λειτουργικών εξόδων που ούτως ή άλλως, έχει μία επιχείρηση εστίασης”.
Χαρακτηριστικά για να περιγράψει την κατάσταση στον κλάδο, ο ίδιος πρόσθεσε πως “αρχίζουμε τη σεζόν χρεωμένοι”.
Επιπλέον, για το αν επιχειρήσεις στον κλάδο σε νησιά των Κυκλάδων θα παραμείνουν κλειστές το Πάσχα, λόγω μεγάλης απόστασης με τη σεζόν, πρόσθεσε πως “ναι, υπάρχουν συνάδελφοι που μας δήλωσαν πως δεν θα λειτουργήσουν το Πάσχα εξαιτίας της μεγάλης διακοπής μέχρι τα μέσα Μαΐου και μετά. Και δεν έχουν το προσωπικό, κάτι που τους οδηγεί στο να μειώσουν και το ωράριο λειτουργίας για να ανταπεξέλθουν και με το υπάρχον προσωπικό”. Δεν παρέλειψε να σημειώσει πως “πονοκέφαλο” προκαλεί “και το θέμα της κάρτας εργασίας. Άρα, αναγκάζονται επιχειρηματίες να μειώσουν κάποια πράγματα για να ανταποκριθούν στα δεδομένα”.
Στάση αναμονής για τυχόν συνέπειες στον τουρισμό
Αν και είναι πρώιμη η όποια εκτίμηση για τυχόν συνέπειες στον τουρισμό από τα γεγονότα του πολέμου με το Ιράν, ωστόσο, ο κ. Αρβανίτης, θέλησε να σχολιάσει πως υπάρχει αγωνία και αναμονή στον κλάδο για τυχόν αρνητικές εξελίξεις στις τουριστικές ροές. “Είναι νωρίς να πούμε οτιδήποτε. Δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Βέβαια κρατάμε επιφυλάξεις και είμαστε σε αναμονή για να δούμε τη διάρκεια που θα έχει αυτό”, δήλωσε, υπογραμμίζοντας τέλος πως “αν συνεχιστεί για ένα δίμηνο ή τρίμηνο, σίγουρα θα επηρεάσει και εμάς γιατί δεν είμαστε στην άλλη πλευρά της γης ώστε να μην έχουμε πρόβλημα. Δηλαδή με κλείσιμο εναέριων χώρων κ.α., δεν γνωρίζουμε πώς θα κυλήσουν τα πράγματα. Κρατάμε στάση αναμονής”.
Σε ανάλογο τόνο μίλησε και ο κ. Παπαδόπουλος για το ίδιο ζήτημα. “Είμαστε σε διαρκή επαφή με τα συλλογικά όργανα. Βέβαια ακόμη δεν έχει διαγραφεί κάποια ανησυχητική προοπτική”, υπογράμμισε, κάνοντας λόγο όμως “για διαρκή ανασφάλεια όλα τα τελευταία χρόνια” όσον αφορά στον κλάδο. “Είχαμε την περίοδο των μνημονίων, είχαμε την περίοδο της κρίσης, το Ουκρανικό, τον κορωνοϊό, πέρυσι τους σεισμούς και τώρα έναν άλλο πόλεμο. Να μιλήσουμε με το προσωπικό και τι να του πούμε; Πώς δεν γνωρίζουμε τι μας ξημερώνει;”, συμπλήρωσε ο ίδιος, καταλήγοντας πως “είναι ένα πολύ κρίσιμο θέμα να ζούμε σε διαρκή ανασφάλεια”.
