Ο πληθυσμός μας μειώνεται ή αυξάνεται ασήμαντα συγκριτικά με εκείνον πολλών γύρω μας λαών και συγκριτικά με τον πληθυσμό ολόκληρης της γης. «Χώρα μας» είναι ο γεωγραφικός τόπος όπου κατοικούμε εμείς, όποιοι δηλαδή εννοούμε πως είμαστε ζώα του ίδιου είδους και της ίδιας παιδείας με εμάς. Ναι, αλλά τι γίνεται με τους ομοεθνείς που κατοικούν αλλού, τον απόδημο Ελληνισμό και τον Ελληνισμό της διασποράς;
Η θνησιμότητα ελαττώνεται, ζούμε κατά μέσον όρο σημαντικά περισσότερο από όσο ζούσαν οι γονείς και οι παππουδογιαγιάδες μας πριν από ένα αιώνα. Κι όμως μειωνόμαστε. Μα αφού μειωνόμαστε, γιατί δεν βρίσκω θέση να παρκάρω και διαγκωνίζομαι με άλλους, μπορεί και να τσακώνομαι γι΄ αυτό. Κι όμως αν πάω χιλιόμετρα μακριά δεν βρίσκω ψυχή γύρω μου κι αν τύχει να χρειαστώ βοήθεια, δεν βρίσκεται ψυχή να με ακούσει. Τελικά είμαστε πολλοί ή λίγοι; Μήπως υπάρχει και πρόβλημα κατανομής μας;
Πολλά αλληλένδετα. Προβλέπεται πως σε μισό αιώνα θα γεννηθεί ο τελευταίος Έλληνας! Ή κάτι τέτοιο. Ίσως ακόμη κάτι μπορούμε να κάνουμε, αν θέλουμε βέβαια. Μήπως όμως είναι καλύτερα να αφομοιωθούμε με άλλους λαούς, Άγγλους, Αμερικανούς, Γερμανούς, Ιταλούς, Τούρκους, Εβραίους ή όποιους άλλους; Δεν είναι παράλογο, αλλά, καθώς ο πολιτισμός που εγώ θεωρώ ανώτερο από κάθε άλλον, ξεκίνησε από εκείνους που θεωρούμε προγόνους μας, εγώ θέλω να μην εγκαταλείψω τέτοια κληρονομιά και να τη συνεχίσω και να τη διαχύσω σε όσους άλλους θέλουν.
Ο πληθυσμός, πολύ αδρά καθορίζεται από τον αριθμό των γεννήσεων κατ΄ έτος (γεννητικότητα), τον αριθμό των θανάτων κατ΄ έτος (θνησιμότητα) και των αριθμό των μεταναστών που φεύγουν και που έρχονται. Το σύστημα έχει ανάδραση. Λιγότεροι νέοι, λιγότερες γεννήσεις που ελαττώνουν συγκριτικά τους νέους.
Διαφωνώ με τη μείωση των γέρων, π.χ. να τους πετάμε σε κάποιο Καιάδα. Όχι μόνο επειδή είμαι κι εγώ γέρος, αλλά και διότι οι γέροι είναι οι ζωντανοί φορείς του πολιτισμού μας. Να αυξήσουμε λοιπόν τις γεννήσεις. Πριν από έναν αιώνα το ζευγάρι γεννούσε καμιά 10ριά παιδιά. Απ΄ αυτά ξεπερνούσαν την παιδική ηλικία περίπου τα μισά. Παντρεύονταν σε ηλικία συνήθως 16-20 ετών τα αγόρια, 14-18 ετών τα κορίτσια και πέθαιναν οι περισσότεροι γύρω στα 40-60 ετών. Σήμερα γεννιόνται λιγότερα από 2 παιδιά σε κάθε ζευγάρι και πεθαίνουν μετά τα 80 χρόνια πολλοί. Ναι, αλλά η κοινωνία μας χρειάζεται νέους. Όχι μόνο για να εργάζονται συντηρώντας την κοινωνία και υπερασπίζοντάς την στον πόλεμο, αλλά, προπάντων διότι αυτοί θα πάρουν τη σκυτάλη για να συνεχίσουν τον υπέροχο πολιτισμό του έθνους μας. Η γεννητικότητα ασφαλώς καθορίζεται από τους υποψήφιους γονείς. Η διαδικασία είναι η πιο ευχάριστη που υπάρχει. Πολλοί όμως θέλουν την ευχαρίστηση χωρίς τις ενδεχόμενες συνέπειές της. Και αυτή η βούληση μπορεί να αναστέλλεται ή να οδώνεται από την κοινωνία, δηλαδή από την εξουσία της. Να κάποιες σκέψεις.
Ενίσχυση της οικογένειας και αποφυγή της αποδυνάμωσής της. Μέτρα που σκέφτομαι: Επίδομα γάμου και τέκνων. Ένα ζευγάρι παίρνει ένα επίδομα μόλις παντρευτεί (και το χάνει αν χωρίσει) και άλλο επίδομα για κάθε παιδίꞏ όχι μόνον οι πολύτεκνοι. Επίδομα λοιπόν για κάθε παιδί π.χ. το 1ο ως 4ο, όχι μόνον οι πολύτεκνοι, όπως οι Ρομά, Μουσουλμάνοι, κλπ. Επίσης μέτρα τέτοια ώστε τα δύο μέλη του ζευγαριού να έχουν επάγγελμα στην ίδια πόλη, κατά προτίμηση στην πόλη που εργάζεται εκείνος από τους δύο που δεν μένει σε μεγαλούπολη. Ενίσχυση της ανάπτυξης στην επαρχία αντί της επιδότησης (ελεημοσύνης) σε πρόσωπα με μεταφορά εκεί σχεδίου και κεφαλαίων θα επιτύχει την ανακατανομή του πληθυσμού.
Το επόμενο είναι η διατήρηση της Ελληνικότητας στον απόδημο Ελληνισμό και τους μετανάστες. Ο πολιτισμός συνδέεται στενά με την Ελληνική γλώσσα και θρησκεία. Θα βοηθούσε ένα οικονομικό κίνητρο (ο οικονομικός παράγοντας υπεισέρχεται λίγ΄ ως πολύ παντού). Θα σκεφτόμουν μια Παγκόσμια Ελληνική Τράπεζα. Σκοπός της θα ήταν η ενίσχυση των Ελληνικών επιχειρήσεων σε άλλες χώρες, της συνεργασίας των ομοεθνών από διάφορα μέρη του κόσμου, π.χ. Ελληνοαμερικανών, Ελληνορώσων κλπ, της θέσης τους στη χώρα όπου ζουν και προπάντων της διατήρησης της Ελληνικής γλώσσας. Από την εμπειρία μου με συγγενείς μου που ζουν στο εξωτερικό, τα παιδιά τους μιλούν ικανοποιητικά την Ελληνική γλώσσα που έμαθαν από τους γονείς τους, αλλά δεν μπορούν να τη γράψουν και χάνουν όλη την πολύτιμη κληρονομιά των προγόνων μας. Η 3η γενιά θα έχει αφελληνιστεί πλήρως. Φίλος Ελληναμερικανός μου έλεγε πως παιδί πήγαινε στη γειτονιά του στο Μπρούκλιν κάθε εβδομάδα σε Ελληνικό σχολείο, όπου τους δίδασκαν τη γραμματική της γλώσσας μας. Φυσικά δεν την έμαθε, καθώς δεν του χρησίμευε σε τίποτε. Αν διδασκόταν τη λογοτεχνία και τη σοφία των προγόνων του μαθαίνοντας να γράφει με την απλή «ιδανική» ορθογραφία (ένα γράμμα για κάθε φθόγγο και ένας φθόγγος για κάθε γράμμα), όπως εκείνοι, ίσως θα είχε νιώσει Έλληνας. Η γλώσσα είναι προπάντων εργαλείο, το κυριότερο για την επικοινωνία μας, μετά τη λαλιά μας.
Η αφομοίωση όσων ξένων βρίσκονται στον τόπο μας και επιθυμούν να γίνουν Έλληνες είναι ο άλλος στόχος. Αυτόματα έχομε ξενοφοβία. Κάθε ξένος μακριά από τον τόπο του είναι δυνητικά επικίνδυνος. Πεινασμένος, κυνηγημένος από τον τόπο του, αν βρεθεί στην πατρίδα μας είναι κατ΄ αρχήν ύποπτος. Η συνετή αντιμετώπισή του είναι όχι να τον απομονώσουμε, αλλά να τον αγκαλιάσουμε με εκδηλώσεις αγάπης. Αυτός θα εργαστεί, να μαζεύει ελιές ή να χτίζει πολυκατοικίες. Τα παιδιά του στο σχολείο θα δημιουργήσουν νέες σχέσεις. Δεν πρέπει να αποφεύγουμε να στέλνομε τα παιδιά μας σε σχολεία επειδή έχουν πολλούς ξένους. Ο πειρασμός υπάρχει. Ο δάσκαλος υποβαθμίζει τη διδασκαλία του για να μπορούν να την παρακολουθούν και τα ξένα παιδιά. Η βασική αφομοίωση γίνεται στηριγμένη στη βιολογία. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου (Σύρο), σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι καθολικοί. Παλιά υπήρχε μια δυσπιστία ανάμεσα στις δυο θρησκευτικές κοινότητες. Στην τάξη μου με 30 μαθητές μόνον 3 ήταν καθολικοί. Σήμερα οι δυο κοινότητες, ορθόδοξοι και καθολικοί Συριανοί Έλληνες, ζουν με απόλυτη σύμπνοια, ενώ υπάρχουν πολλοί καθολικοί πνευματικοί άνθρωποι, επιστήμονες, καθηγητές Πανεπιστημίου. Το μυστικό είναι ότι το ένα τρίτο περίπου των γάμων γίνεται μεταξύ ετεροδόξων. Θα βοηθούσε αν το μάθημα των θρησκευτικών αντικαθίστανταν από μάθημα θρησκειολογίας, υποχρεωτικό για όλους. Κάτι ανάλογο πρέπει να γίνει για εθνικές μειονότητες. Η τελική αφομοίωση θα γίνει στη διάρκεια της υποχρεωτικής θητείας κοινής για όλους, νέους και νέες.