Σε μια περίοδο όπου ο ελληνικός τουρισμός καταγράφει διαδοχικά ρεκόρ, η πραγματική πρόκληση δεν είναι οι αφίξεις αλλά η ισορροπία. Ειδικά στα νησιά, η συζήτηση για τη βιωσιμότητα των προορισμών γίνεται όλο και πιο επίκαιρη.
Στην Ίο, ένα νησί που τα τελευταία χρόνια επανατοποθετείται δυναμικά στον διεθνή χάρτη, έχοντας διακριθεί, σύμφωνα με τον ξένο Τύπο, ανάμεσα στα πιο ιδιαίτερα μέρη της Ελλάδας και της Ευρώπης για το 2026, ο Όμιλος Calilo επιχειρεί να διαμορφώσει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης — βασισμένο στον αυτοπεριορισμό, την προστασία της φυσικής κληρονομιάς και τη συστηματική ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας. Με δέσμευση αξιοποίησης μόλις του 1% της συνολικής του έκτασης, με το 80% να παραμένει Ζώνη Προστασίας, και με τη δημιουργία του Calilo Foundation, η επένδυση επιχειρεί να συνδέσει την επιχειρηματικότητα με μετρήσιμο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Για το πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη μιλά η Έρικα Μιχαλοπούλου, Διευθύντρια Δημοσίων Σχέσεων & Events του Ομίλου Calilo.
— Τα τελευταία χρόνια η Ίος επανατοποθετείται στον τουριστικό χάρτη. Πού εντοπίζετε εσείς τη μεγαλύτερη αλλαγή;
Η μεγαλύτερη αλλαγή δεν αφορά την αισθητική αλλά τη νοοτροπία. Για πολλά χρόνια η Ίος είχε ένα πολύ συγκεκριμένο brand στο μυαλό του κόσμου — και αυτό λειτουργούσε περιοριστικά. Πλέον βλέπουμε ένα νησί που παραμένει ζωντανό, αλλά αρχίζει να αποκτά διάρκεια μέσα στον χρόνο, επισκέπτες με διαφορετικές απαιτήσεις και μια ανάγκη για πιο ουσιαστική επαφή με τον τόπο.
Ο δικός μας ρόλος δεν είναι να «αλλάξουμε» την Ίο, αλλά να συμβάλουμε ώστε να αξιοποιηθεί αυτό που ήδη είναι: ένα κυκλαδίτικο τοπίο με έντονη φυσική και πολιτιστική ταυτότητα.
— Όταν μια ιδιωτική επένδυση μιλά για βιωσιμότητα, συχνά αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Πώς το διαχειρίζεστε;
Είναι λογικό κάθε τι καινούριο να αντιμετωπίζεται με καχυποψία, ειδικά στις μικρότερες κοινωνίες όπως είναι τα νησιά. Η βιωσιμότητα δεν αποδεικνύεται με λόγια αλλά μόνο με πράξεις. Είναι πολύ σημαντικό αυτό που κάνεις, να το κάνεις με αγάπη και σεβασμό προς τον τόπο και τους ανθρώπους του.
Εμείς, για παράδειγμα, στο πλαίσιο αυτό, έχουμε δεσμευθεί να επενδύσουμε τουριστικά μόλις στο 1% της συνολικής έκτασης που έχουμε στην κατοχή μας, κάτι που κανένας άλλος τουριστικός Όμιλος στην Ελλάδα δεν έχει κάνει. Μάλιστα, περίπου το 80% της γης μας έχει παραμείνει ανέγγιχτο ως Ζώνη Προστασίας. Αυτό δεν αποτελεί απλώς ένα επικοινωνιακό αφήγημα, αλλά συνειδητή επιλογή μας να προστατεύσουμε την φυσική κληρονομιά του νησιού μας.
— Ποια είναι η λογική πίσω από το Calilo Foundation;
Το Ίδρυμα Calilo το δημιουργήσαμε για να μπορούμε να προσφέρουμε όσα περισσότερα γίνεται στο νησί και την τοπική κοινωνία. Σκοπός μας ήταν και είναι, οι δραστηριότητές μας να επιστρέφονται με μετρήσιμο τρόπο στον τόπο. Γι’ αυτό ο Όμιλος Calilo κατευθύνει στο Ίδρυμα το 4% των εσόδων του.
Το Calilo Foundation δημιουργήθηκε το 2024 για να στηρίζει δράσεις με κοινωνικό αποτύπωμα, καλύπτοντας τομείς όπως η εκπαίδευση και η στήριξη νέων, η προστασία των ζώων, ο πολιτισμός και ο αθλητισμός, η δημόσια υγεία και οι υποδομές. Από το 2024, μέσω των πρωτοβουλιών του, το Ίδρυμα έχει συγκεντρώσει πάνω από 27.600€, ενώ οι συνολικές δωρεές του Ομίλου ανέρχονται σε 1.475.800€.
Επομένως, το Calilo Foundation λειτουργεί περισσότερο σαν τοπικός μηχανισμός υποστήριξης παρά σαν κλασική φιλανθρωπία.
— Το Electra Project με τα ελαιόδεντρα είναι ίσως η πιο γνωστή δράση σας. Γιατί επιλέξατε κάτι τόσο συμβολικό;
Το Electra Project ξεκίνησε πρακτικά, καθώς, υπήρχαν υπεραιωνόβια ελαιόδεντρα που θα καταστρέφονταν λόγω έργων στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αντί, λοιπόν να χαθούν, φροντίσαμε να μεταφερθούν και να φυτευτούν στην Ίο. Μέχρι σήμερα έχουν διασωθεί περίπου 620 ελαιόδεντρα – τα περισσότερα άνω των 300 ετών – με ποσοστό επιβίωσης που αγγίζει το 97%.
Μέσω αυτής της δράσης, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να υιοθετήσουν ένα ελαιόδεντρο και να συμμετέχουν ενεργά στην φροντίδα του, δημιουργώντας μια ουσιαστική σύνδεση με τον τόπο.
— Σε ένα νησί με έντονη λειψυδρία, πόσο ρεαλιστικό είναι το μοντέλο πολυτελούς φιλοξενίας;
Όπως ανέφερα και προηγουμένως, είναι πολύ σημαντικό ένα μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης να σχεδιαστεί εξ αρχής με σεβασμό στον τόπο και τη φύση – που σημαίνει ότι θα πρέπει να πληροί κάποιες προϋποθέσεις και να θέτει αυτό-περιορισμούς.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουμε προχωρήσει σε στοχευμένες ενέργειες για την αντιμετώπιση τόσο της λειψυδρίας στο νησί όσο και για την προστασία του φυσικού κάλλους. Για εμάς, οι δεξαμενές συλλογής βρόχινου νερού, η επεξεργασία λυμάτων, η χρήση αλμυρού νερού στις πισίνες δεν είναι “extra features”. Είναι προϋπόθεση λειτουργίας, για να διασφαλίσουμε ότι γίνεται ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων του νησιού.
Μάλιστα, έχουμε κάνει ένα βήμα παραπέρα με τη σύσταση Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου, του πρώτου στις Κυκλάδες, με τη συμμετοχή ανεξάρτητων επιστημόνων, φορέων και εκπροσώπων του Δήμου. Στόχος του είναι η συστηματική αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης και η διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων για συγκεκριμένα μέτρα και έργα που θα διασφαλίσουν την επάρκεια και τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων του νησιού, με ορίζοντα το 2045.
Το Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο παρακολουθεί και καταγράφει τόσο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των εγκαταστάσεων του Ομίλου όσο και το σύνολο της χωρικής οργάνωσης και των κρίσιμων περιβαλλοντικών παραμέτρων σε επίπεδο νησιού. Οι δράσεις του περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εκπόνηση και υλοποίηση μέτρων για την προστασία και αναβάθμιση των παραλιών, τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης αποβλήτων, καθώς και την ενίσχυση του πρασίνου στους κοινόχρηστους χώρους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποκατάσταση διαβρωμένων πλαγιών μέσω της επαναφοράς της φυσικής βλάστησης, με αξιοποίηση ειδών της τοπικής χλωρίδας, ενισχύοντας τη βιοποικιλότητα και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος.
Αντίστοιχα, κινούμαστε στην ίδια κατεύθυνση και ως προς το πλαστικό. Δεν εξαφανίζεται από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά μπορούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στη μείωση της χρήσης του κατά 30% σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Μακροπρόθεσμος στόχος μας είναι η μετατροπή της Ίου σε Zero Plastic Island.
Όραμά μας είναι το νησί να παραμείνει ένας ζωντανός και ανταγωνιστικός τουριστικός προορισμός, με τη βιωσιμότητα να στηρίζεται σε διαρκή παρακολούθηση, τεκμηρίωση και συνεργασία με την τοπική κοινωνία.
— Μιλάτε συχνά για κοινωνικό αποτύπωμα. Τι σημαίνει πρακτικά για έναν κάτοικο της Ίου;
Σημαίνει πολύ απλά πράγματα, που όμως για τον ντόπιο έχουν μεγάλη αξία και αντίκτυπο στην καθημερινότητά του.
Για παράδειγμα, η δημιουργία του πρώτου Πυροσβεστικού Σταθμού στην Ίο, η λειτουργία ενός ΙΕΚ Φιλοξενίας, της πρώτης «Ακαδημίας Τουρισμού» στο νησί και η δυνατότητα εργασίας όλο τον χρόνο, είναι η έμπρακτη ενίσχυσή μας για την τοπική κοινωνία.
Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν στόχο να μπορούν οι κάτοικοι της Ίου να νιώθουν ασφαλείς στο σπίτι τους και ότι έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν.
Το όραμά μας είναι να κάνουμε την καθημερινότητα των κατοίκων, των εργαζομένων, των νέων και των επισκεπτών στο νησί καλύτερη, με ίσες ευκαιρίες και κοινωνική υπευθυνότητα.
— Πού θέλετε να βρίσκεται η Ίος τα επόμενα χρόνια;
Η Ίος θέλουμε να διατηρήσει την πολιτιστική και φυσική της ταυτότητα και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητά της στον χρόνο – και γι’ αυτό εργαζόμαστε.
Για τον Όμιλο Calilo, η Ίος δεν είναι απλώς ένας προορισμός αλλά ένα παράδειγμα ισορροπημένης ανάπτυξης. Ένα νησί με αυθεντικό κυκλαδίτικο χαρακτήρα που μπορεί να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο μοντέλο φιλοξενίας χωρίς να χάσει την ταυτότητά του - χωρίς υπερβολές και χωρίς θόρυβο.
