Μαθητές σε ρόλο… κριτικών κινηματογράφου

Συγκινητική ήταν η παρουσία των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Αιγιάλης Θολαρίων Αμοργού, Μιχάλη Γαβαλά και Κυβέλης Μενδρινού στην τελετή απονομής των βραβείων στους μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι κατέθεσαν γραπτώς τη «Δική τους γνώμη», ως νέοι υποσχόμενοι κριτικοί κινηματογράφου.

Οι βραβεύσεις αφορούσαν στον διαγωνισμό γραπτής κριτικής που διοργάνωσε το Κέντρο Εκπαιδευτικών Δράσεων & Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας ΚΑΡΠΟΣ και το Τμήμα Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης της Διεύθυνσης Βιβλιοθηκών Αρχείων και Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων με την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου.

Σκοπός της δράσης είναι οι μαθητές να πάρουν μέρος σε μια δημιουργική συζήτηση για θέματα που τους αφορούν, αναπτύσσοντας επιχειρήματα και απόψεις, και να αναπτύξουν δεξιότητες οπτικοακουστικής παιδείας, όπως η «ανάγνωση» της εικόνας.

Ανάπτυξη μιας ιδιαίτερης κινηματογραφικής κουλτούρας

Επιπλέον, η δράση "η Δική μας Γνώμη" καλλιεργεί μια σειρά από προϋποθέσεις ή αλλιώς "χαρακτηριστικά της ιδιαίτερης κουλτούρας ενός θεατή κινηματογραφικών ταινιών", όπως: την έννοια της κινηματογραφικής προβολής, την έννοια της ευρείας διανομής των ταινιών και της κοινής εμπειρίας που συνδέει πολύ διαφορετικά, την εμπειρία συμμετοχής σε "φεστιβαλική προβολή", καθώς οι ταινίες που προβάλλονται δεν είναι ταινίες τρέχουσας εμπορικής κυκλοφορίας, την κριτική στάση του κάθε θεατή, που εκφράζεται μέσα από την απονομή συμβολικών διακρίσεων κοινού και τέλος, την ανάπτυξη κριτικού λόγου και τη διατύπωση επιχειρημάτων που προκύπτουν από την προσπάθεια αιτιολόγησης των επιλογών κάθε ομάδας θεατών και από τη δημοσιοποίηση των επιλογών τους μέσα από διαδικτυακή πλατφόρμα.

6μελής κριτική επιτροπή

Οι γραπτές κριτικές των μαθητών που συμμετείχαν στον διαγωνισμό αξιολογήθηκαν από εξαμελή κριτική επιτροπή. Τα μέλη της ήταν γνωστές προσωπικότητες με ειδικότητα στο χώρο της κινηματογραφικής κριτικής και του κινηματογράφου στην εκπαιδευτική του διάσταση. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή αποτελούταν από τους: Νίκο Γκόβα (εκπαιδευτικός, θεατροπαιδαγωγός), Μένη Θεοδωρίδη (σκηνοθέτης, παιδαγωγός οπτικοακουστικής παιδείας, υπεύθυνος σχεδιασμού της δράσης), Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο (δημοσιογράφος, κριτικός κινηματογράφου), Μαρία Λεωνίδα (σκηνοθέτις, παιδαγωγός οπτικοακουστκής παιδείας), Σοφία Παπαδημητρίου (εκπαιδευτικός, προϊσταμένη εκπαιδευτικής ραδιοτηλεόρασης) και Ελένη Σβορώνου (συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας για παιδιά και νέους).

Αναλυτικά στη δράση "Δική μας γνώμη!" συμμετείχαν 69 σχολεία (20 Δημοτικά, 32 Γυμνάσια, 17 Λύκεια). Από αυτά τα 29 βρίσκονται στην Αθήνα, τα πέντε στη Θεσσαλονίκη και τα υπόλοιπα 35 στις περιφέρειες όλης της Ελλάδας. Στο διαγωνισμό συμμετείχαν συνολικά 110 γραπτά κείμενα μαθητών όλων των βαθμίδων, οι οποίοι ανέπτυξαν την προσωπική κριτική ματιά τους σχετικά με το οπτικοακουστικό έργο άλλων μαθητών.

Δύο ομάδες συμμετεχόντων

Σύμφωνα με την Κριτική Επιτροπή η Οπτικοακουστική Έκφραση όχι μόνο δεν αντιμάχεται τον γραπτό λόγο, απεναντίας προσφέρει νέες ευκαιρίες για να διατυπώσουν οι μαθητές γραπτό κριτικό λόγο σε πλαίσιο που οι ίδιοι θεωρούν ότι τους ενδιαφέρει και τους αφορά.

Υπογραμμίζεται μάλιστα πως όλα τα κείμενα, από τα πιο συνοπτικά έως τα πιο εκτενή, διατυπώνουν προσωπικές απόψεις και προβάλλουν με αυθορμητισμό τις νεανικές ανησυχίες και τη θέληση των παιδιών για να διεκδικήσουν όσα τους ανήκουν.

Κάθε συμμετοχή κρίθηκε από δύο τουλάχιστον κριτές. Από τις εντολές των κριτών διαμορφώθηκε ο κατάλογος συμμετοχών που προκρίθηκαν. Οι κριτικές χωρίστηκαν σε 2 ομάδες: των μεγαλύτερων τάξεων (Β, Γ’ Γυμνασίων και Λυκείου) και αυτές των μικρότερων τάξεων (Ε’ – ΣΤ’ Δημοτικού και Α’ Γυμνασίου). Στη συνέχεια της δράσης οι 24 κριτικές που προκρίθηκαν, διαβάστηκαν και από έξι μέλη της Κριτικής Επιτροπής προκειμένου να επιλεγούν οι τελικές ισότιμες διακρίσεις.

ΒιντεοΜουσεία

«Ποια ταινία θα διάλεγα για να δείξω σ' ένα φίλο μου»; «Ποια ήταν η πιο ασυνήθιστη ταινία που "σηκώνει συζήτηση"»;. Τέτοια ερωτήματα απάντησαν οι μαθητές που πήραν μέρος στη «Δική μας γνώμη». Στο πλαίσιο της συμμετοχής τους, είδαν ταινίες μικρού μήκους άλλων μαθητών, συζήτησαν και αποφάσισαν.

Η δράση «ΒιντεοΜουσεία: Η Δική μας Γνώμη & Διαγωνισμός Γραπτής Κριτικής» αποτελεί συνέχεια του πανελλαδικού διαγωνισμού μαθητικών ταινιών μικρού μήκους «ΒιντεοΜουσεία 2014» που είχε ως στόχο να δημιουργήσουν οι μαθητές μικρές ταινίες με ντοκιμαντερίστικη ματιά, εργαζόμενοι σε ομάδες και αντλώντας ιδέες από το περιβάλλον, τη γειτονιά και την κουλτούρα τους, κρίνοντας τί αξίζει να διαφυλαχθεί στο χρόνο. Στο διαγωνισμό αυτό συμμετείχαν 117 ολοκληρωμένες μαθητικές παραγωγές από σχολεία όλης της Ελλάδας, από τις οποίες ξεχώρισαν και βραβεύτηκαν οι έντεκα.

Στο πλαίσιο της τρέχουσας μαθητικής δράσης «ΒιντεοΜουσεία: Η Δική μας Γνώμη & Διαγωνισμός Κριτικής», προβλήθηκαν πανελλαδικά οι έντεκα βραβευμένες ταινίες του διαγωνισμού μαθητικών ταινιών «ΒιντεοΜουσεία 2014» σε «φεστιβάλ κινηματογράφου» που διοργανώθηκαν από τα σχολεία.

Οι διακρίσεις της Αμοργού

Στο διαγωνισμό διακρίθηκαν, μεταξύ άλλων και δύο μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Αιγιάλης Θολαρίων Αμοργού, ο Μιχάλης Γαβαλάς με την κριτική του για την ταινία «Φεύγω» και η Κυβέλη Μενδρινού, η οποία σχολίασε την ταινία «Το όνειρό μας».

Μιχάλης Γαβαλάς: «Αυτή η ταινία μου άφησε αισθήματα λύπης στην αρχή, μετά χαράς και τέλος μια παράξενη αίσθηση απορίας για το τι τελικά είναι σωστό και τι όχι. Το θέμα της ταινίας συμβαίνει πολύ συχνά στις μέρες μας. Συνέχεια βλέπουμε μετανάστες να έρχονται και να φύγουν. Επίσης σκέφτομαι συχνά και τους πρόσφυγες που φεύγουν από την πατρίδα τους λόγω πολέμου. Οι ηθοποιοί της ταινίας με έπεισαν σαν να ήταν αληθινοί. Ο ρυθμός της ταινίας ήταν αρκετά αργός και μελαγχολικός και ταίριαζε με το θέμα της ταινίας».

Κυβέλη Μενδρινού: «Η ταινία αφορά σε ένα κορίτσι που επιθυμεί να γίνει μπαλαρίνα, αλλά η μητέρα της θέλει να γίνει δικηγόρος, όπως ο πατέρας της. Το θέμα αυτό με απασχολεί πολύ επειδή πολλοί γονείς δεν ακούν τα παιδιά τους και αυτοί αποφασίζουν το επάγγελμά τους χωρίς καθόλου σεβασμό για τα όνειρα των παιδιών. Ίσως αυτό να έχει συμβεί και στους ίδιους τους γονείς, οπότε το θεωρούν σωστό».

Συζήτηση: Ο δρόμος για μία καλύτερη κοινωνία

Η τελετή λήξης του διαγωνισμού και η απονομή των βραβείων πραγματοποιήθηκε στην κεντρική αίθουσα του Υπουργείου Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Στην τελετή απεύθυνε χαιρετισμό ο Υφυπουργός του Υπουργείου Παιδείας, ‘Έρευνας και Θρησκευμάτων, Θεοδόσης Πελεγρίνης.

«Με τόσο νεαρό κόσμο χάνουμε τον λόγο που βρισκόμαστε εδώ» είπε ο Θεοδόσης Πελεγρίνης κοιτώντας το ζωηρό κοινό και πρόσθεσε πως «Είναι σημαντικός ο διάλογος. Είναι σημαντικό να λέει κανείς την άποψη του δίνοντας χώρο και αξία στην άποψη του άλλου. Πρέπει να μάθουμε τους νέους να συζητάνε γιατί αυτός είναι ο δρόμος για μια καλύτερη κοινωνία. Εμείς αυτό το προσπαθήσαμε μέσω μιας ενδιαφέρουσας τέχνης, του κινηματογράφου.» Πρόσθεσε ακόμα ότι αν κληρονομήσαμε κάτι από την αρχαιότητα είναι «ο διάλογος, το να μπορούν οι άνθρωποι να συζητούν. Θέλουμε οι νέοι να μάθουν να συζητάνε».

Χαιρετισμό απεύθυναν επίσης η Προϊσταμένη Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Σοφία Παπαδημητρίου και η εκπρόσωπος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Άννα Κασσιμάτη.

Το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής παρουσίασε ο Μένης Θεοδωρίδης τονίζοντας ειδικά ότι «η συζήτηση και ο σεβασμός είναι τα σημαντικότερα στοιχεία του πολιτισμού».

Τα βραβεία απένειμαν στους μαθητές οι: Μποφυλάτος Σταύρος, Σκοπελίτης Βασίλειος, Μουστάκας Γεώργιος, Τσαφταρίδης Νικόλαος και Γαρυφαλλάκης Φώτης

Οι κριτικές που βραβεύτηκαν, θα αναρτηθούν στο www.karposontheweb.org και στην πλατφόρμα μαθητικής δημιουργίας της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης www.i-create.gr